Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 819/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę F. S.A. w J. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 22 kwietnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2011 r.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia z dnia 22 czerwca 2016 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2 396 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 października 2016 r. W wyznaczonym terminie skarżąca uiściła wpis w niepełnej wysokości, tj. 2 386 zł zamiast 2 396 zł. Mając to na względzie sąd stwierdził, że skarga nie została należycie opłacona, gdyż tylko wpis w pełnej wysokości jest wpisem należnym w rozumieniu art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wobec nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi sąd uznał, że zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że spółka nie uiściła należnego wpisu od skargi, co doprowadziło do niezasadnego odrzucenia skargi.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że wpis sądowy opłacony został w kwocie zaledwie o 10 zł mniejszej niż wskazana w wezwaniu, a następnie został uzupełniony, co potwierdza wolę spółki do uiszczenia w wyznaczonym terminie wpisu. Błąd w opłaceniu wpisu spowodowany został zwykłą omyłką osoby, której zlecone zostało wykonanie przelewu. Sąd pierwszej instancji zdaniem spółki przedwcześnie zastosował art. 220 § 3 p.p.s.a., nie uwzględniając dobrej woli spółki, nieznacznej różnicy między wpisem uiszczonym a wymaganym, a także uzupełnienia wpisu.
Sąd błędnie przyjął, że datą spełnienia obowiązku nie był dzień uiszczenia kwoty 2 386 zł, tj. dzień 27 października 2016 r. Skoro sąd może naprawić swój błąd co do wzywania do uiszczania kosztów sądowych i później "dowezwać" do uzupełnienia wpisu, to skarżącej nie można odmawiać tego samego, tym bardziej że odrzucenie skargi zamyka skarżącej dochodzenie jej racji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wymaga przede wszystkim podkreślenia, że w swym zażaleniu spółka w żaden sposób nie kwestionuje żadnej z okoliczności stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonego postanowienia. Nie jest zatem podważane to, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało zgodnie z prawem sporządzone i doręczone pełnomocnikowi skarżącej, jak również to, że zawierało jednoznaczne i prawidłowe pouczenie co do terminu, w którym należy je wykonać i skutków ewentualnego niewykonania wezwania. Nie jest też podnoszony argument, że wpis od skargi został obliczony nieprawidłowo, a uiszczona w terminie kwota stanowiła wpis "należny" w rozumieniu art. 220 § 3 p.p.s.a. Wręcz przeciwnie, skarżąca potwierdza w swym zażaleniu, że wpis został w zakreślony terminie uiszczony w kwocie zbyt niskiej. Skoro tak, to nie można stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu doszło do naruszenia prawa, art. 220 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje bowiem możliwości odstąpienia przez sąd od obowiązkowego odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia należnego wpisu mimo wezwania wystosowanego w tym zakresie. Przepis ten wskazuje mianowicie wyraźnie, że skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Okoliczności podnoszone przez skarżącą, tj. nieznaczna różnica między wpisem uiszczonym a wymaganym, przyczyna niewykonania wezwania ("zwykła omyłka"), uzupełnienie wpisu, nie mają wpływu na obligatoryjność wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 220 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, że przyczyny niepodjęcia przez spółkę w terminie czynności w postępowaniu sądowym mogłyby być ewentualnie badane w toku postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (por. art. 85-87 p.p.s.a.), nie mają natomiast znaczenia przy badaniu, czy spełnione zostały przesłanki z art. 220 § 3 p.p.s.a.
Podobnie bez znaczenia dla wyniku sprawy jest argumentacja wskazująca na możliwość "poprawiania" przez sąd błędów w przypadku nieprawidłowego wezwania do uiszczenia wpisu. Sąd ma obowiązek obliczyć kwotę wpisu należnego w danej sprawie i prawidłowo wezwać do jego uiszczenia odpowiednią osobę/podmiot (z dokładnym oznaczeniem kwoty, która powinna być wpłacona, wskazaniem terminu do jej uiszczenia oraz wyraźnym określeniem skutku nieuiszczenia tej kwoty). Konsekwencją niewywiązania się przez sąd z tych obowiązków w sposób niepozostawiający wątpliwości jest konieczność powtórzenia wezwania (czy też "dowezwanie" w przypadku błędnego określenia kwoty wpisu), gdyż sąd nie może podejmować dalszych czynności procesowych bazując na wezwaniu niespełniającym wymogów przewidzianych w przepisach prawa, np. odrzucić skargę mimo błędnego pouczenia o terminie uiszczenia wpisu, nieprawidłowego doręczenia wezwania, czy wskazania w nim błędnej kwoty.
Nie oznacza to jednak, że sąd ma obowiązek tolerowania błędnego wykonania prawidłowego pod wszystkimi względami wezwania. Wręcz przeciwnie, przepisy prawa takiej możliwości sądowi nie dają, na co jednoznacznie wskazuje sformułowanie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały wymogi konieczne do wyciągnięcia wobec skarżącej negatywnych konsekwencji nieuiszczenia wpisu, o których mowa w art. 220 § 3 p.p.s.a. Z tego powodu należy uznać, że przepis ten nie został przez sąd pierwszej instancji naruszony.
Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
Orzeczenie o zwrocie wpisu uiszczonego od zażalenia znajduje uzasadnienie w treści art. 220 § 4 w zw. z art. 225 p.p.s.a, tj. wpis był w całości kosztem nienależnym, gdyż rozpatrywane zażalenie jest wolne od opłaty sądowej.