Uzasadnienie
1. Postanowienie sądu I instancji
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Go 11/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę Kancelarii C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z dnia 30 października 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r.
2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia sądu I instancji
Sąd przypomniał, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 stycznia 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (oryginału ewentualnie prawidłowo uwierzytelnionej kopii tego dokumentu), zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Jednocześnie pouczono, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie.
Nadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 stycznia 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.931 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Oba powyższe wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 stycznia 2018 r. (z.p.o. – k. 27 akt sądowych). Skarżąca uiściła należny wpis sądowy (dowód wpłaty k. 28 akt sądowych), jednakże nie usunęła wskazanego braku formalnego skargi. Zamiast tego w piśmie z dnia 31 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że spółka C. jest podmiotem zagranicznym, zarejestrowanym w Rejestrze Spółek Handlowych dla Anglii i Walii pod numerem [...], nie posiadającym siedziby ani zarządu na terenie Rzeczpospolitej, a zatem nie podlega obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, więc nie jest w stanie przesłać tego rejestru do WSA.
Odrzucając skargę, WSA zauważył, że w rozpoznawanej sprawie wezwano pełnomocnika skarżącej spółki do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (oryginału ewentualnie prawidłowo uwierzytelnionej kopii tego dokumentu), zgodnie z art. 29 P.p.s.a. Jednocześnie pouczono, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 stycznia 2018 r. - tym samym siedmiodniowy termin do usunięcia wskazanego braku formalnego skargi upłynął skarżącej z dniem 23 stycznia 2018 r.
Sąd podkreślił, że z wystosowanego do pełnomocnika skarżącej wezwania do usunięcia braków formalnych skargi jasno wynika, iż skarżąca winna przedłożyć dokument, o którym mowa w art. 29 P.p.s.a. Odpis z KRS stanowi jeden z tego typu dokumentów. Sąd, do którego skarga została skierowana obowiązany jest wezwać stronę do usunięcia takiego braku skargi, może przy tym wskazać na konkretny dokument, który w jego ocenie zaistniałe wątpliwości usunie, co oczywiście nie pozbawia strony możliwości posłużenia się innym dokumentem lub jego rodzajem wykazującym na istnienie umocowania do działania w imieniu osoby prawnej wywodzącej skargę (por. postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt II GZ 704/16). Skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu wykładnia przepisów prawa nie powinna sprawiać trudności. Żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wymaga, aby dokumentem, o którym mowa w art. 29 tej ustawy był wyłącznie pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego.
Istotą takiego dokumentu nie jest spełnienie określonych kryteriów odnośnie jego formy prawnej, lecz wykazanie podmiotu umocowanego do udzielenia w spółce pełnomocnictwa. Decydujące znaczenie ma jednak treść takiego dokumentu. Istotnym jest, czy wykazane zostało prawidłowe umocowanie organów spółki do podejmowania czynności w jej imieniu, a więc i udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania spółki w związku z wniesionym środkiem zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt II GZ 354/14).
Tym samym, jeśli skarżąca, jak twierdzi jej pełnomocnik, nie jest wpisana do KRS, winna przedłożyć inny dokument wykazujący, że osoba udzielająca pełnomocnictwa reprezentującemu ją doradcy podatkowemu była wówczas prawidłowo umocowana do podejmowania czynności w imieniu spółki. Fakt, że skarżąca spółka jest podmiotem zagranicznym nie zwalnia jej bowiem z obowiązku wynikającego z art. 29 P.p.s.a.
Na marginesie WSA zaznaczył, że z akt administracyjnych (k. 329 I tomu akt administracyjnych) niniejszej sprawy wynika, iż skarżąca spółka posiada Oddział zarejestrowany na terenie RP i wpisany do KRS.
3. Zażalenie
W zażaleniu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, podnosząc w uzasadnieniu, że z treści wezwania wynikało, iż sąd oczekuje przedłożenia konkretnego dokumentu, a mianowicie odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu.
- 4.2. Na wstępie wyjaśnić należy, że aby skarga została przyjęta przez sąd do merytorycznego rozpoznania musi w pierwszej kolejności spełnić wymogi formalne określone w art. 57 § 1 P.p.s.a., a także uczynić zadość wymaganiom przewidzianym dla wszystkich pism w postępowaniu sądowym, sprecyzowanym przede wszystkim w art. 46 P.p.s.a. Jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem, to do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis (art. 46 § 3 P.p.s.a.). Pełnomocnictwo zaś, po myśli art. 37 § 1 P.p.s.a ma być zaopatrzone w podpis mocodawcy. W przypadku, gdy mocodawcą jest strona będącą osobą prawną pełnomocnictwo podpisane musi być przez osoby pełniące funkcje organów zgodnie z przepisami regulującymi sposób reprezentacji lub przez inne osoby upoważnione do reprezentowania takich osób - na co wskazuje art. 28 § 1 P.p.s.a. W art. 29 powołanej ustawy ustawodawca wskazał przy tym jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie - dokumentem. Tym samym złożenie pełnomocnictwa wymaga wykazania, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony (vide postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3427/14). Niedochowanie ww. wymogów stanowi brak formalny, do którego uzupełnienia wzywa stronę przewodniczący (art. 49 § 1 P.p.s.a.) pod rygorem odrzucenia skargi. Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie takiego braku obliguje sąd do odrzucenia wniesionej skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Słusznie zauważono w postanowieniu NSA z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt I GZ 202/17, że: "Jak wynika z piśmiennictwa oraz utrwalonego już stanowiska judykatury sądów administracyjnych pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę (por. np. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2009 r. o sygn. akt I GSK 608/08, publ. CBOSA). W przypadku złożenia skargi przez pełnomocnika działającego w imieniu osoby prawnej, pełnomocnik jest obowiązany oprócz pełnomocnictwa dołączyć dokument wykazujący umocowanie osób upoważnionych do działania w imieniu tej osoby prawnej. Dokumentem tym jest zwykle odpis z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącego podmiotu, niemniej jednak ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 37 § 1 ani w żadnym innym przepisie nie wprowadza wymogu, aby dokumentem wykazującym umocowanie pełnomocnika musiał być wyłącznie KRS.
Chodzi o taki dokument, z którego ma wynikać, że pełnomocnik jest uprawniony do działania za mocodawcę, natomiast mocodawca będąc osobą prawną mógł – za pośrednictwem ściśle określonych osób – udzielić umocowania, a nie o dokument mający konkretną formę prawną. Jest to szczególnie istotne, gdy skarżącym jest podmiot zagraniczny, od którego sąd administracyjny powinien oczywiście także wymagać przedłożenia stosownego dokumentu potwierdzającego jego status prawny".
4.3. W opinii NSA sąd I instancji zasadnie, uwzględniwszy brzmienie ww. przepisów skargę spółki odrzucił. Przede wszystkim nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja wnoszącego zażalenie, że z treści wezwania wynikało, że sąd oczekuje konkretnie KRS. W wezwaniu z dnia 12 stycznia 2018 r. (k.
25) wezwano pełnomocnika do usunięcia braków "przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (oryginału ewentualnie prawidłowo uwierzytelnionej kopii tego dokumentu) zgodnie z art. 29 P.p.s.a.". Zgodnie zaś z art. 29 P.p.s.a. "Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu". Sąd wzywał więc do przedłożenia dokumentu, z którego wynikać będzie umocowanie do reprezentowania skarżącej, tytułem przykładu wskazując tu KRS. Nie sposób przychylić się do argumentacji pełnomocnika skarżącej spółki, że ten nie wiedział, że może złożyć inny dokument, o którym mowa w art. 29 P.p.s.a., zwłaszcza gdy weźmiemy pod uwagę, że pełnomocnik jest doradcą podatkowym, a więc pełnomocnikiem profesjonalnym. Od profesjonalisty można oczekiwać, że otrzymawszy wezwanie od sądu, przy piśmie z dnia 31 stycznia 2018 r. nadeśle dokumenty, które ostatecznie dołączył na etapie postępowania zażaleniowego (akt założycielki spółki z o.o. nr [...] wydany przez Rejestr Spółek Handlowych dla Anglii i Walii – uwierzytelniony odpis wraz z tłumaczeniem z języka angielskiego).
Tym samym stwierdzić należy, że WSA skargę zasadnie odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
- 4.4. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.