Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1546/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. D. S., T. S. s.c. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 6 września 2013 r. nr... w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego za IV kwartał 2010 r.
W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w skardze spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadniając w żaden sposób złożonego wniosku. WSA stwierdził jednocześnie, że brak jest w aktach sprawy innych danych wskazujących na aktualną sytuację majątkową skarżącej, co tym samym uniemożliwiło ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez uznanie, że w sprawie tej nie zachodzą przewidziane w tym przepisie przesłanki oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewezwanie strony do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie tej kwestii do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała na swoją złą sytuację finansową. Zdaniem strony wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na ujemny wizerunek firmy i obniży jej wiarygodność.
W ocenie strony okoliczność spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wymaga żadnych szczególnych dowodów, ponieważ wynika to już z samego doświadczenia życiowego. WSA miał zresztą możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu niezależnie od braku uzasadnienia wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca nie wskazała we wniosku na żadną z tych przesłanek. Tymczasem decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (vide postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W zdaniu pierwszym tego przepisu wskazano, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Oznacza to, że sąd może udzielić ochrony tymczasowej zawsze, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie tylko, gdy strona udowodni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi. Nie oznacza to jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188).
Stan finansowy skarżącej nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podobnie wpływ egzekucji na renomę firmy nie może być uznany za spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wszak każda nieterminowa spłata zobowiązań lub brak tej spłaty niekorzystnie wpływa na wizerunek firmy. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a., skoro ani strona nie wskazała, że zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie, ani z akt sprawy to nie wynika. Brak należytego uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie uniemożliwia jego rozpoznania, ale w niniejszej sprawie uniemożliwia jego pozytywną ocenę.
Odnosząc się do drugiego zarzutu zażalenia, wskazać trzeba, że nie jest on zasadny, bowiem wbrew opinii spółki brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest wymogiem formalnym, którego brak uniemożliwiałby nadanie sprawie dalszego biegu, nie było więc podstaw do wzywania strony o uzupełnienie wniosku o uzasadnienie na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Autor zażalenia jest zresztą niekonsekwentny w swojej argumentacji, uważa bowiem z jednej strony, że w sytuacji braku uzasadnienia wniosku WSA winien był samodzielnie wykazać zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a z drugiej strony – że w takiej sytuacji WSA winien był jednak wezwać stronę o wykazanie tych przesłanek. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie wszczyna postępowania w sprawie. Nie jest więc możliwe jego odrzucenie. Jest to pismo w postępowaniu sądowym, które w razie nieuzupełnienia braków podlega, zarządzeniem przewodniczącego, pozostawieniu bez rozpoznania.
W wypadku innych braków, np. braku uzasadnienia, podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd. (vide B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011, wyd. IV). Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie nie zgadza się z jednostkowym poglądem wyrażonym w powołanym w uzasadnieniu zażalenia postanowieniu NSA z 18 stycznia 2006 r., sygn. akt I OZ 1471/05, jakoby brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wymagał wezwania strony o jego uzasadnienie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Powołany zaś w tym kontekście wyrok NSA z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 201/05 nie ma odniesienia do tej sprawy, dotyczy bowiem innego stanu faktycznego.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, należało stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.