Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1754/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi K. z siedzibą w G. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 października 2021 r., w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2019 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku.
Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata, pismem z dnia 22 listopada 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wymienioną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 października 2021 r.
Do skargi załączono m.in. pełnomocnictwo szczególne (formularz PPS-1), przy czym za zgodność z oryginałem poświadczona została pierwsza strona dokumentu. Przedłożono także potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Następnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 grudnia 2021 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków formalnych przez: złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut...) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325). Do pełnomocnika Skarżącej został również przesłany odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 grudnia 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwania, za pismem z dnia 14 stycznia 2022 r., pełnomocnik Skarżącej przesłał potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pełnomocnictwo do reprezentowania Skarżącej. Nie przedłożono natomiast dokumentu (lub jego uwierzytelnionego odpisu) określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRAS, statut...).
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie I SA/Gd 1754/21, odrzucił skargę oraz zarządził zwrot na rzecz Skarżącej kwoty 500 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że pomimo doręczenia wezwania do usunięcia braku formalnego, Skarżąca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku dokumentu określającego sposób reprezentacji skarżącej spółki, a wobec zaznaczenia w wezwaniu rygoru odrzucenia skargi, wydanie postawienia było zasadne.
Pismem z dnia 20 stycznia 2022 r. Skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika adwokata, złożyła pismo zatytułowane "wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odpowiedzi na wezwanie". Do pisma dołączony został wydruk informacji z KRS.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik stwierdził, że w dniu 20 stycznia 2022 r., pracownik Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku poinformował telefonicznie pełnomocnika Skarżącej o tym, że wezwanie z dnia 3 stycznia 2022 r. nie dotyczyło pełnomocnictwa ustanowionego przez osoby uprawnione do reprezentacji spółki – jak pełnomocnik błędnie przyjął – a uwierzytelnionego odpisu KRS skarżącej. Wnioskodawca podniósł, że omyłkowe uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez załączenie nieprawidłowego dokumentu, powinno być traktowane jako działanie niezależne od Skarżącej i nie powinno powodować po stronie Skarżącej negatywnych skutków w postaci odrzucenia skargi.
Wskazanym na początku postanowieniem z dnia 9 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi (sygn. akt I SA/Gd 1754/21). W uzasadnieniu Sąd przywołał art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") i stwierdził, że argumentacja wskazująca na mylne zrozumienie przez pełnomocnika wezwania do usunięcia braku nie zasługiwała na uwzględnienie. W konsekwencji Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
Na powyższe postanowienie Skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika wniosła zażalenie, zarzucając orzeczeniu naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie występował wyjątkowy przypadek uzasadniający przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W literaturze oraz orzecznictwie zwraca się uwagę, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J. P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, UW. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08).
Tak więc oceniając wystąpienie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, należy przyjmować obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo.
Odnosząc powyższe zasady do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku trafnie ocenił, że pełnomocnik Skarżącej nie dochował należytej staranności w zakresie prawidłowego wykonania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, w postaci przedłożenia dokumentu określającego sposób reprezentacji skarżącej spółki. Należy podkreślić, ze w wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego, nie tylko prawidłowo określono brakujący dokument ("dokument lub jego uwierzytelniony odpisu wykazujący umocowanie do wniesienia skargi i określający sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut...)"), ale też wskazano podstawę prawną obowiązku w postaci art. 29 p.p.s.a., którego brzmienie nie pozostawia wątpliwości co do treści wymaganego dokumentu. Według tego przepisu, przedstawiciel ustawowy lub organ, albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
W powyższych okolicznościach twierdzenie pełnomocnika odnośnie pomyłki, nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.