Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Go 360/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę kasacyjną P.P. (dalej: Strona lub Skarżący) od wyroku tego Sądu z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Go 360/18.
- 2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że: - przesyłka zawierająca powołany wyrok wraz z uzasadnieniem została odebrana w urzędzie pocztowym przez pełnomocnika Skarżącego w dniu 2 stycznia 2019 r.; - przyjąć jednak należało, iż doręczenie przesyłki nastąpiło po 14 dniach od pierwszego jej "awizowania", tj. w dniu 31 grudnia 2018 r. (ze znajdującego się bowiem w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wynikało, że pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki poleconej w urzędzie pocztowym wystosowano w dniu 17 grudnia 2018 r.); - faktyczne odebranie przesyłki po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), na skutek bezpodstawnego przetrzymania przesyłki przez operatora pocztowego, nie niweczyło skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a.; - w konsekwencji 30. dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 30 stycznia 2019 r., zaś skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 1 lutego 2019 r., czyli po terminie i dlatego podlegała odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a.
- 3. W zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji Strona, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o jego uchylenie.
Sądowi zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 73 § 1-4 P.p.s.a. przez uznanie przesyłki za skutecznie doręczoną, podczas gdy w wyniku niespełnienia warunków określonych w § 2 i § 3 tego artykułu nie nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu pisma, a więc nie mogła znaleźć zastosowania w tej sprawie fikcja prawna doręczenia;
- 2) art. 65 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 131 § 2 K.p.c. oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222, z późn. zm.; dalej: rozporządzenie) przez przyjęcie, że adresatowi korespondencji sądowej zostało pozostawione pierwsze awizo, od którego liczony jest 14. dniowy termin do odbioru, podczas, gdy adresat nigdy takiego zawiadomienia nie otrzymał bowiem operator pocztowy, na którego wybór adresat nie miał wpływu, nie pozostawia takich zawiadomień.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu.
- 4.2. W niniejszej sprawie kwestią sporną było to, czy przesyłkę zawierającą wyrok z uzasadnieniem należało uznać za doręczoną w trybie art. 73 P.p.s.a. w dniu 31 grudnia 2018 r. Skarżący nie zgadzał się bowiem z ustaleniem Sądu pierwszej instancji, że w analizowanym przypadku ziściła się fikcja prawna takiego doręczenia. Wedle jego oceny doszło do nieprawidłowości przy awizowaniu przesyłki, co oznaczało, że nie można było uznać jej za skutecznie doręczoną z dniem 31 grudnia 2018 r., lecz z dniem 2 stycznia 2019 r., czyli według daty faktycznego odbioru korespondencji na poczcie przez pełnomocnika Skarżącego.
- 4.3. W aktach sprawy znajduje się wypełniony dokument "Potwierdzenie odbioru" (karta 82). Adnotacja pocztowa o pierwszym awizowaniu przesyłki w dniu 17 grudnia 2018 r. została na nim umieszczona w przewidzianym do tego polu. Z dokumentu tego wynika również, gdzie zostało umieszczone tzw. awizo. Mianowicie doręczyciel poczty zaznaczył, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w "Urzędzie Pocztowym X." umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej.
- 4.3.1. W przedstawionych okolicznościach zostały więc spełnione niezbędne wymogi do przyjęcia, że pierwsza "awizacja" miała miejsce faktycznie w dniu 17 grudnia 2018 r. Za oceną taką przemawiał zresztą (wedle logicznego wnioskowania) motyw zażalenia, w którym podano, że "zawiadomienie oraz zawiadomienie powtórne nie zostało sporządzone przez operatora pocztowego według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia" (str. 5 zażalenia). W twierdzeniu tym tkwił bowiem przekaz, że Skarżący w istocie musiał otrzymać pierwsze "awizo", skoro formułował wobec niego zarzut wadliwego sporządzenia - niezgodnego z wzorem. Argumentacją zawartą w zażaleniu nie wykazano zatem, aby istniały dostateczne podstawy do uznania, że w realiach tej konkretnej sprawy Skarżący nie otrzymał pierwszego zawiadomienia pocztowego o nadejście przesyłki zawierającej wyrok wraz z uzasadnieniem. Jedynie gołosłownie podnosił, że "nigdy nie otrzymał pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki sądowej w placówce poczty" (zob. pkt 3 ppkt 2 niniejszego uzasadnienia).
- 4.3.2. Z kolei w odniesieniu do drugiego "awiza" Skarżący nie kwestionował jego otrzymania. Na podstawie tegoż właśnie, jak podał, odebrał przesyłkę z urzędu pocztowego ("nie posiada owego awiza bowiem go zrealizował"). Uważał natomiast, że zawiadomienie to nie odpowiadało wzorowi z załącznika nr 3 do rozporządzenia (brakować miało w nim informacji o sądowym charakterze przesyłki). Podobnie zresztą - mimo formułowania zarzutu o nieotrzymaniu pierwszego "awiza" - twierdził i o nim, do czego już w poprzednim punkcie się odniesiono. Skarżący nie wykazał jednak faktycznego wystąpienia owej nieprawidłowości.
Wspomnieć można było również, że odpowiednie adnotacje doręczyciela co do przebiegu "awizacji" (powtórnej i analogicznie pierwszej) dokonywane są na adresowej stronie przesyłki (zob. § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Skarżący mógł zatem przedłożyć do akt sądowych kopię koperty, w której nadeszła przesyłka odebrana przez jego pełnomocnika w urzędzie pocztowym w dniu 2 stycznia 2019 r.
Ponadto jeżeli Skarżący twierdził, że oba "awiza" były sporządzone niezgodnie z wzorem z załącznika nr 3 do rozporządzenia to powinien wyjaśnić na czym opiera takie zapatrywanie: jeżeli nie otrzymał pierwszego z nich - podać skąd ma wiedzę o sporządzeniu go niezgodnie z wzorem; jeżeli jednak otrzymał pierwsze "awizo" - przedłożyć jego kopię do akt celem sądowej weryfikacji. Skarżący pominął też, że adnotacje o dacie pierwszej (i drugiej) "awizacji" dokonuje się na adresowej stronie przesyłki. Informacja ta, w przypadku odebrania przesyłki przez pełnomocnika Skarżącego, umożliwiała zatem obliczenie terminu, w którym zgodnie z art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. nastąpiło skuteczne doręczenie oraz od którego należało liczyć termin na wniesienie środka zaskarżenia.
Do zażalenia załączono kopię "awiza" niezidentyfikowanych dwóch przesyłek (nie podano w nim takiej informacji) oraz kopię strony adresowej przesyłki dotyczącej sprawy o sygn. akt III SA/Wa 109/19. Skarżący w sposób nieuprawniony założył, że w niniejszej sprawie powinny one skłaniać do wniosku o doręczeniu drugiego "awiza" w formie niezgodnej z wzorem z załącznika nr 3 do rozporządzenia. Kopia złożonego "awiza" oraz kopia adresowej strony przesyłki nie dotyczyły tej sprawy i dlatego nie można było uznać, aby stanowiły one dowód, który pozwala na podważenie prawidłowości treści drugiego z zawiadomień jako niezgodnego ze stosownym wzorem. To wymagałoby przede wszystkim przedłożenia owego zawiadomienia, albo - przy braku zachowania sobie tego rodzaju zawiadomienia - wykazania, że stałą i generalnie wyłączną praktyką operatora pocztowego jest stosowanie przy doręczaniu korespondencji sądowej nieprawidłowych druków.
Nadto, skoro Skarżący (jego pełnomocnik) zdecydował się na odebranie przesyłki i ją odebrał, to w tym momencie z całą pewnością odpadła jego niewiedza (jak twierdził) co do rodzaju awizowanej korespondencji. Powoływanie się zatem w takim stanie faktycznym na rezygnowanie z odbioru przesyłek, których sobie nie życzy oraz innego traktowania przesyłek sądowych, przestało mieć jakiekolwiek znaczenie.
- 4.4. Skarżący słusznie z kolei dostrzegł w zażaleniu, że druga "awizacja" nie mogła mieć miejsca w dniu 25 grudnia 2018 r., gdyż był to dzień ustawowo wolny od pracy. Informację o powtórnym zawiadomieniu tego dnia podał Sąd pierwszej instancji w części relacyjnej uzasadnienia. Natomiast z wypełnionego potwierdzenia odbioru nie wynika taka informacja, wobec czego wskazanie Sądu było nieprawidłowe i nie mogło opierać się na tym dokumencie. Błąd ten pozostał jednak bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż - co istotne - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w merytorycznych wywodach uzasadnienia właściwie przyjął, że przesyłkę należało uznać za doręczoną z upływem 14 dni liczonych od dnia pierwszej awizacji (mającej miejsce w dniu 17 grudnia 2018 r.) Skarżący nie okazał zaś koperty (jej kopii) dla wykazania, że tego rodzaju daty ona nie zawierała.
- 4.5. W świetle powyższego stwierdzić należało, że prawidłowo - po myśli art. 73 § 4 P.p.s.a. - Sąd pierwszej instancji uznał przesyłkę (zawierającą wyrok z uzasadnieniem) za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, tj. 31 grudnia 2018 r. W konsekwencji 30. dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 30 stycznia 2019 r. (środa), a to oznaczało, że zgodna z prawem była ocena, iż skarga kasacyjna wniesiona w dniu 1 lutego 2019 r. uchybiła temu terminowi.
- 4.6. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 orzekł jak w sentencji.