Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 941/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił S. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. (zwanej w dalszej części uzasadnienia również "Spółką" lub "stroną skarżącą") przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przedstawił treść oświadczenia majątkowego Spółki. Wynikało z niego, że przedmiotem prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej jest obrót złomem, skup i sprzedaż metali. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.050.000 zł. Wartość środków trwałych, według bilansu na dzień 31 lipca 2014 r., stanowiła zaś kwotę 2.065.846,75 zł. Zgromadzone na ten dzień środki na rachunku bankowym i w kasie opiewały na kwotę 475.123,42 zł. Jednocześnie według rachunku zysków i strat na dzień 31 lipca 2014 r. Spółka poniosła stratę netto w kwocie - 845.088,70 zł. Natomiast według zeznania podatkowego CIT-8 w 2013 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej strona poniosła stratę w wysokości -247.852,14 zł. Źródła finansowania bieżącej działalności skarżącej stanowią factoring i pożyczka od udziałowca. Kwota udzielonych pożyczek w lipcu wyniosła 500.000 zł, a w sierpniu 2014 r. 300.000 zł. Jednocześnie analiza nadesłanych wyciągów bankowych dowodzi, że Spółka posiada lokatę overnight na znaczącą kwotę, w tym choćby w dniu 1 sierpnia 2014 r. środki na tej lokacie opiewały na kwotę 422.605,09 zł, a następnie w dniu 5 sierpnia 2014 r. lokata dotyczyła kwoty 501.411,05 zł, w dniu zaś 30 sierpnia 2014 r. lokata opiewała na kwotę 165.129,67 zł.
Sąd I instancji mając na uwadze powyższe okoliczności, w tym wykazaną wartość środków trwałych Spółki oraz kwoty lokaty typu overnight i środków na rachunku bankowym, a także wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie, która wynosi 500 zł doszedł do przekonania, że skarżąca Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
W złożonym zażaleniu pełnomocnik Spółki podniósł, że trudna sytuacja finansowa Spółki, spowodowana licznymi zobowiązaniami generującymi koszty oraz wydatkami poniesionymi na pokrycie kosztów bieżących, uniemożliwia uiszczenie wpisu sądowego. Wskazał, że Spółka odnotowuje w ostatnich latach swojej działalności straty, zaś źródłem finansowania jej bieżącej działalności jest pożyczka od udziałowca i factoring.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), prawo pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym może być przyznane – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ratio legis tego przepisu polega na wyłączeniu strony z ogólnej zasady partycypowania w kosztach procesu określonej w art. 199 P.p.s.a., pod warunkiem, że wykaże ona, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skoro zaś przyznanie prawa stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199 P.p.s.a., na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, to jego przyznanie powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił prawidłowo sytuację finansową skarżącej Spółki jako nie kwalifikującą się do udzielenia prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z dostarczonych przez stronę dokumentów, tj. historii operacji dokonywanych na rachunkach bankowych, Spółka posiada środki pieniężne w wysokości kilkuset tysięcy złotych, które przechowuje m.in. na lokacie typu overnight. Jednocześnie brak jest jakikolwiek informacji o tym, aby dostęp do tych środków przez Spółkę był w jakiś sposób ograniczony, a co za tym idzie, że strona nie może wygospodarować kwoty 500 zł w celu pokrycia kosztów związanych z wpisem sądowym. A zatem już tylko z tego względu należało zgodzić się z Sądem I instancji, że strona nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Wymaga ponadto wyjaśnienia, że wykazywana przez Spółkę w deklaracjach podatkowych wieloletnia strata nie świadczy o niemożności poniesienia kosztów wpisu sądowego we ww. wysokości. Strata ta jest bowiem wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Wykazana w zeznaniu podatkowym strata sama w sobie nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowych Spółki, zwłaszcza, że wciąż prowadzona jest działalność gospodarcza w znacznych rozmiarach, z której Spółka osiąga obroty liczone w dziesiątkach milionów złotych.
Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.