Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 882/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił A. P. (dalej również jako – "skarżący") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku z 25 stycznia 2018 r., którym oddalono jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z 24 lipca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r.
Sąd pierwszej instancji odmawiając przywrócenia terminu wskazał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie usprawiedliwiają uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego wynikało, że skarżący nie był, ze względu na stan zdrowia, wyłączony z możliwości podjęcia jakichkolwiek działań, ponieważ zwolnienie lekarskie wydane zostało z zastrzeżeniem "chory może chodzić". Oznacza to, że lekarz wystawiający zaświadczenie ocenił stan zdrowia skarżącego jako niewymagający leżenia, a więc pozwalający na przemieszczanie się chorego, bez zagrożenia dla zdrowia. Sąd podkreślił, że nie kwestionuje choroby skarżącego wskazuje jedynie, że nie uprawdopodobnił, że w owym okresie chorobowym choroba uniemożliwiła mu zarówno osobiste dokonanie czynności procesowej jak i ewentualne posłużenie się osobą trzecią (np. domownikiem).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. W uzasadnieniu zażalenia wskazał na swój zły stan zdrowia psychicznego, który był na tyle poważny, że zakłócał możliwość racjonalnego działania i funkcjonowania o czym w jego ocenie miało świadczyć zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza psychiatrę. Odnosząc się do twierdzenia Sądu, że mógł posłużyć się osobą trzecią, wskazał, że mieszka z żoną z którą aktualnie jest przed rozwodem i w tej sytuacji nie może oczekiwać na jakąkolwiek pomoc z jej strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione.
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił podnoszone przez skarżącego okoliczności. Przede wszystkim trafnie stwierdził, że choroba skarżącego nie stanowi takiej obiektywnej i niemożliwej do przezwyciężenia przyczyny, która uniemożliwiłaby dochowanie aktu należytej staranności do wniesienie wniosku w terminie. Nie wynika to w żaden sposób z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego.
Skarżący wskazuje, że jego choroba ma stan, który trwa już od dłuższego czasu. Tymczasem z zaświadczenia lekarskiego okoliczność ta nie wynika. Nie wynika też z tego zaświadczenia, od jakiego czasu skarżący leczy się w poradni psychiatrycznej i jak jego stan zdrowia wpływa na funkcjonowanie w codziennym życiu.
Z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, że osoba domagająca się przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej powinna uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna.
Mając na uwadze powyższe wywody stwierdzić należy, że z ogólnikowego zaświadczenia lekarskiego nie wynika by skarżący miał problemy w normalnym funkcjonowaniu, czy też w podejmowaniu czynności, z którymi wiążą się określone terminy.
W tej sytuacji twierdzenia skarżącego o jego złym stanie psychicznym, bez uprawdopodobnienia braku możliwości podejmowania przez niego czynności nie podważają stanowiska Sądu pierwszej instancji, że choroba nie uniemożliwiła dokonanie przez niego czynności procesowej.
Nie mogły odnieść zamierzonego skutku argumenty powołane przez skarżącego w zażaleniu, że nie mógł posłużyć się osobami trzecimi, ponieważ aktualnie jest przed rozwodem z żoną i nie może liczyć na jej pomoc. Wskazać należy, że okoliczności tej skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, a ponadto na okoliczność tę skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazywał.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny legalności zaskarżonego postanowienia uwzględniając stan prawny i faktyczny z daty jego wydania i nie można skutecznie postawić Sądowi pierwszej instancji zarzutu pominięcia okoliczności faktycznych, o których Sąd nie wiedział.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, a więc zażalenie na postanowienie podlegało oddaleniu.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.