Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1565/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący bowiem będąc na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."), wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego obowiązku w sposób prawidłowy.
Skarżący nie wyjaśnił bowiem do kogo należy dom w R., w którym jest zameldowany oraz z jakich środków pokrywane są koszty pełnomocnika z wyboru. Nie przedstawił także historii rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy oraz wydatków związanych z utrzymaniem. Nadto, dla Sądu istotne było to, że skarżący jest komandytariuszem w spółce i dla oceny sytuacji finansowej wartością wymierną jest kwota przychodów w spółce za 2012 r., rzędu 873 tys. zł (k. 49-53), przy dochodzie zaledwie ok. 7 tys. zł. Dochód ze spółki stanowi bowiem jedynie nadwyżkę kosztów podatkowych nad przychodem i skutkuje jedynie dochodem do opodatkowania (lub jego brakiem w przypadku straty), nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w szczególności fakt uchylania się przez wnioskodawcę od współpracy z sądem dla umożliwienia poznania pełnej jego sytuacji finansowej i selektywne podawanie informacji, Sąd pierwszej instancji uznał że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek, od których uzależnione było przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd ten bowiem nie był w stanie w pełni zweryfikować sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych.
W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika strony, zaskarżono powyższe postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w całości.
Autorka zażalenia nie zgodziła się, że skarżący nie udzielił stosownych informacji i nie przedłożył stosownych dokumentów.
Autorka zażalenia wskazała również, że Komornik Sądowy w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się przeciwko skarżącemu wydał postanowienie o umorzenie postępowania ze względu na bezskuteczność egzekucji. Świadczy to o trudnej sytuacji majątkowej strony.
Do zażalenia załączono kserokopie postanowienia o umorzeniu postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do wyjaśnienia do kogo należy dom w Rząsce, w którym jest zameldowany oraz z jakich środków pokrywane są koszty pełnomocnika z wyboru, a także o przedstawienie historii rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy oraz wydatków związanych z utrzymaniem.
Kwestie te nie zostały wyjaśnione przez skarżącego.
Tymczasem w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, w szczególności w uzupełniającym postępowaniu, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a., stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z załączonego do zażalenia postanowienia Komornika Sądowego wynika, że wobec bezkuteczności egzekucji postępowanie zostało umorzone. W uzasadnieniu postanowienia Komornik, wskazując na podjęte w postępowaniu czynności, stwierdził że z egzekucji nie uzyska się kwoty pozwalającej na realizację tytułu wykonawczego. W świetle tej okoliczności rację ma autorka zażalenia, że sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna.
Przedłożone postanowienie nie wyjaśnia jednak tego co przesądziło o oddaleniu wniosku skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek strony stwierdził, że skarżący nie wypełniając wezwania Sądu, w szczególności odnośnie wyjaśnienia do kogo należy dom w R., w którym jest zameldowany oraz z jakich środków pokrywane są koszty pełnomocnika z wyboru, a także przedstawienia historii rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy, uniemożliwił poznanie pełnej jego sytuacji finansowej.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżący nie dochował należytej staranności, której można byłoby wymagać od osoby dbającej o swoje interesy. Skarżący mimo ciążącego na nim obowiązku, nie przedstawił całości dokumentów i oświadczeń, będących przedmiotem wezwania Sądu, co w konsekwencji przekłada się na brak wykazania z jego strony przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.