Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r. o sygn. akt I GSK 469/12 oddalił skargę kasacyjną "S." Spółki z o.o. w G. (dalej: Spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. (dalej: WSA w L.) z dnia 13 grudnia 2011 r. o sygn. akt III SA/Lu 588/11 oddalającego skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.
Z uzasadnienia wyroku sądu kasacyjnego wynika, że importowany przez Spółkę siarczan sodu należało zaklasyfikować do kodu CN 2833 11 00 00, a nie do kodu CN 2530 90 98 00 podanego przez Spółkę w zgłoszeniu celnym, ze względu na jego cechy wymienione w treści tego kodu. NSA uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej także jako TS UE albo Trybunał) w zakresie poprawnej klasyfikacji spornego towaru i z tego powodu nie uwzględnił wniosku Spółki z dnia [...] listopada 2012 r. o skierowanie pytania prejudycjalnego.
Spółka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanego wyroku NSA w całości i zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem tej skargi. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła rażące naruszenie norm prawa Unii Europejskiej:
- art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE) poprzez nieskierowanie pytania prejudycjalnego do TS UE mimo podniesienia przez skarżącą pytania związanego z wykładnią aktów przyjętych przez organy UE tj. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w spawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE z dnia 7 września 1987 r. L 256, s. 1; Polskie wydanie specjalne z 2004 r. rozdz. 02, t. 2, s. 382), dalej: WTC z uwagi na istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące możliwości zakwalifikowania naturalnego siarczanu sodu do części II sekcji V działu 25 WTC oraz rozumienia pojęcia krystalizacji użytego w uwadze 1 do działu 25 WTC;
- części II sekcji V działu 25 WTC poprzez uznanie, że naturalnego siarczanu sodu nie można klasyfikować w ramach kodu CN 2530 90 00;
- części II sekcji VI działu 28 WTC poprzez uznanie, że naturalny siarczan sodu należy klasyfikować pod kodem CN 2833 11 00.
Uzasadniając zarzuty Spółka obszernie argumentowała, że naruszenie tych przepisów prawa unijnego jest oczywiste i miało wpływ na wynik sprawy, przez co spowodowało niezgodność z prawem wyroku NSA. Gdyby siarczan sodu został zaklasyfikowany prawidłowo, to Spółka nie poniosłaby szkody w wysokości 18.234 zł tytułem nałożonych na nią należności celnych. Spółka wyjaśniła także, że wzruszenie wyroku NSA z zastosowaniem innych środków prawnych niż skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie jest możliwe, bo nie przewidują tego przepisy prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzucając wyrokowi NSA niezgodność z prawem Spółka upatruje rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej w braku skierowania przez NSA pytania prejudycjalnego do TS UE w zakresie prawidłowej klasyfikacji taryfowej siarczanu sodu. Obszernie argumentuje, że gdyby importowany przez nią siarczan sodu został zaklasyfikowany do kodu CN wskazanego w zgłoszeniu celnym, a nie do kodu CN przyjętego przez organ i zaakceptowanego przez WSA w L. w wyroku z dnia 13 grudnia 2011 r. o sygn. akt III SA/Lu 588/11 oraz NSA w wyroku z dnia 18 czerwca 2013 r. o sygn. akt I GSK 469/12, to nie doszłoby do rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej, gdyż Spółka nie zostałaby obciążona nienależnym cłem, w wyniku czego poniosła szkodę majątkową. Skoro NSA odmówił skierowania pytania prejudycjalnego w zakresie klasyfikacji taryfowej siarczanu sodu, to tym działaniem rażąco naruszył prawo unijne, zatem wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2013 r. powinien być uznany za niegodny z prawem, tym bardziej, że nie może on zostać wzruszony innymi środkami prawnymi. Spółka stoi na stanowisku, że nieskierowanie pytania prejudycjalnego doprowadziło do zastosowania wadliwej klasyfikacji taryfowej siarczanu sodu, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa Unii, czyli właściwych kodów CN WTC.
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów NSA stwierdza, że kontrolowany wyrok z dnia 18 czerwca 2013 r. o sygn. akt I GSK 469/12 nie narusza rażąco norm prawa Unii Europejskiej w sposób wskazany przez Spółkę w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, co czyni tę skargę niezasadną i warunkuje jej oddalenie.
Podkreślić należy, że z treści art. 285a § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że od orzeczeń NSA skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia NSA traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi. Przypomnieć także trzeba, że z treści art. 267 TFUE wynika, że TS UE jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W przypadku gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem państwa członkowskiego, sąd ten jeśli uzna, że jest to niezbędne do wydania wyroku, może zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. Natomiast w przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału.
W uzasadnieniu skargi Spółka wywodzi, że skoro NSA jest sądem krajowym państwa członkowskiego UE i jego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa polskiego, to w sytuacji, gdy Spółka sformułowała pytanie prejudycjalne w sprawie zawisłej przed NSA sąd ten był zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału – stosownie do literalnego brzmienia art. 267 TFUE. Takie rozumienie tego przepisu jest jednak nietrafne i nie może spotkać się z aprobatą NSA. Należy odnotować, że orzecznictwo Trybunału kwestię pytań sądu, od którego orzeczeń nie przysługują środki odwoławcze, traktuje coraz bardziej liberalnie. Jak wskazał Trybunał "(...) sądy nie są obowiązane zwracać się z pytaniem prawnym, jeśli prawidłowe zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego nie pozostawia żadnych wątpliwości, nawet wówczas, gdy kwestia dotycząca prawa wspólnotowego ma ścisły związek ze sprawą i nie było wcześniejszego orzeczenia Trybunału, do którego sąd mógłby nawiązać (doktryna acte clair)." (zob. A. Wróbel, Pytania prawne sądów państw członkowskich do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (Sądu I instancji) [w:] Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, Zakamycze 2005 r., s. 804-805 i powołany tam wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 października 1982 r. w sprawie Srl CILFIT and Lanificio di Galardo SpA v. Ministry of Heath 283/81, ECR 1982, s. 03415; wyrok ten został wydany na gruncie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2011 r. o sygn. akt III SK 22/11; publik. OSNP z 2012 r. nr 19-20, s. 254 i powołane tam orzecznictwo Trybunału). Kierując się powyższym w ocenie NSA przepis art. 267 TFUE należy wykładać racjonalnie i celowościowo, i przyjąć, że skorzystanie przez sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, z możliwości zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału o wykładnię aktu prawa unijnego następuje wyłącznie wówczas, gdy sąd ten poweźmie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowej wykładni tych przepisów. Przyjęcie stanowiska Spółki prowadziłoby do zanegowania możliwości wyrokowania przez sąd krajowy państwa członkowskiego w zakresie objętym prawem unijnym i w sposób nieuprawniony zwalniałoby ten sąd od dokonywania samodzielnej wykładni norm prawa unijnego w stanach faktycznych niebudzących wątpliwości prawnych.
NSA stwierdza, że w rozumieniu treści art. 285a § 3 p.p.s.a. nie jest rażącym naruszeniem norm prawa Unii Europejskiej odmowa skierowania przez NSA pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE w zakresie klasyfikacji taryfowej określonego towaru na podstawie przepisów WTC w sytuacji, gdy sąd kasacyjny nie powziął uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowej wykładni tych przepisów.
Mając na uwadze powyższe uznać należy, że w wyroku z dnia 18 czerwca 2013 r. NSA zasadnie nie powziął żadnych wątpliwości w zakresie wykładni WTC i prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru importowanego przez Spółkę. Nie zaistniały więc przesłanki prawne, by sąd kasacyjny wystąpił z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału odnośnie klasyfikacji taryfowej siarczanu sodu, bo NSA mógł rozstrzygnąć tę kwestię samodzielnie i tylko w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną Spółki. Wydanie kontrolowanego wyroku nie było zatem w jakikolwiek sposób uzależnione od wykładni prawa unijnego, którą miałby przeprowadzić w tej sprawie TS UE.
Ponadto wyjaśnić należy, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest środkiem prawnym do zwalczania ustaleń faktów lub oceny dowodów, o czym stanowi art. 285d zdanie drugie p.p.s.a. Oznacza to, że za pomocą tej skargi Spółka nie może podważać ustaleń stanu faktycznego sprawy, które doprowadziły do przyporządkowania siarczanowi sodu określonego kodu CN WTC i także w tym działaniu doszukiwać się rażącego naruszenia norm prawa UE.
W tym stanie rzeczy NSA w braku podstawy do stwierdzenia, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem oraz stosownie do treści art. 285k § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.