Postanowienie NSA z 23 kwietnia 2015 r., I GPP 1/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P.

Sprawa

w sprawie o sygn. akt III SA/Po 248/15 ze skargi W. sp. z o.o. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

sędzia NSA Cezary Pryca przewodniczący
sędzia NSA Krystyna Anna Stec sprawozdawca
sędzia NSA Henryk Wach

Uzasadnienie

Pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. W. P. "S." sp. z o.o. w K. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 726/13 Sąd I instancji zawiesił postępowanie sądowe w sprawie, z uwagi na skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 780/11, pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni prawa unijnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uznał, że zajęcie stanowiska przez Trybunał Sprawiedliwości UE ma istotne znaczenie dla określenia zakresu obowiązujących regulacji krajowych będących podstawą orzekania w sprawie i orzekł na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.

Postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Po 726/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. podjął zawieszone postępowanie. W tym samym dniu zarejestrowano sprawę pod sygn. akt III SA/Po 248/15.

W dniu 24 marca 2015 r., skarżąca spółka złożyła skargę o naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W uzasadnieniu skargi podniosła, że art. 125 § 1 p.p.s.a. nie mógł stanowić podstawy zawieszenia postępowania w sprawie, gdyż norma ta nie daje prawa do zawieszenia postępowania, gdy NSA wystąpi do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem prejudycjalnym. Zawieszając postępowanie na podstawie tego przepisu WSA rozszerzył stosowanie normy prawnej, co było sprzeczne z zasadą legalizmu. W konsekwencji, bezprawnym działaniem WSA opóźnił wydanie rozstrzygnięcia w sprawie i pozbawił stronę prawa do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podkreślić należy, że rozpoznając skargę W. P. "S." Sp. z o.o. w K. na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo strony skarżącej nie zostało naruszone.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania), oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

W niniejszej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P., że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ponieważ czynności sądowe były podejmowane przez Sąd prawidłowo i terminowo.

Należy zauważyć, że przez przewlekłość rozumie się w praktyce brak czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, zachodzące dłużej niż jest to konieczne. Można uznać więc, że do przewlekłości postępowania dochodzi tylko wtedy, gdy zwłoka w czynnościach sądowych jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Ocena czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (vide: postanowienie NSA z 22.08.2014 r., sygn. akt I OPP 100/14, postanowienie NSA z 23.09.2014 r., sygn. akt II GPP 6/14 niepublikowane).

Z akt sprawy wynika, że postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego nastąpiło na skutek skierowania przez NSA pytania prejudycjalnego do TSUE, a odpowiedź Trybunału miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zagadnień prawnych, będących przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Podejmowanie przez sąd administracyjny czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i rozstrzygnięcia występujących w sprawie zagadnień prawnych nie można utożsamiać z przewlekłością postępowania. Podkreślić także należy, że wyrok TSUE stanowiący odpowiedź na pytanie prejudycjalne NSA został wydany w dniu 12 lutego 2015 r., sygn. akt C-349/13. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r. podjął zawieszone postępowanie.

Jednocześnie należy wskazać, że ustawa - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi, wyraźnie wskazuje na możliwość poddania kontroli postanowienia o zawieszeniu postępowania, na skutek złożenia w ustawowym terminie zażalenia - art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpatrywanym przypadku jednakże zasadności wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowienia o zawieszeniu postępowania nie była w tym trybie kwestionowana.

Trzeba jednak wyjaśnić, że istotnie w treści przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wśród przesłanek zawieszenia postępowania nie wskazano toczącego się postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z tym przepisem Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W orzecznictwie i doktrynie nie budzi jednak wątpliwości, że choć w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże dopuszczalność zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym ze względu na pytanie prejudycjalne zadane w innej sprawie mieści się w przesłance "innego toczącego się postępowania sądowego" (por. np. postanowienia NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1442/11 i z dnia z 25 września 2014 r., sygn. akt I FZ 250/14 oraz B.Dauter i.in. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Lex/2013, komentarz do art. 125, teza 4).

W postępowaniu dotyczącym przewlekłości postępowania NSA ocenia, czy czynności podejmowane były przez Sąd I instancji sprawnie, bez naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W przedstawionym stanie sprawy - zdaniem NSA - prawo to nie zostało przez WSA P. w naruszone.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia.