Postanowienie NSA z 7 lutego 2019 r., I GPP 1/19

Wydany

7 lutego 2019 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi [...] na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie

Skład

Sędzia NSA Hanna Kamińska przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek przewodniczący
Sędzia del. WSA Artur Adamiec przewodniczący

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1149/13 ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania

Uzasadnienie

[...] (skarżący) pismem z dnia 4 grudnia 2018 roku wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 1149/13 ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 10 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego.

Skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dopuszcza się celowego łamania prawa strony do rzetelnego procesu, wyjaśnienia sprawy i wywiedzenia słusznych konstytucyjnie skutków prawnych. Zarazem skarżący nie przywołał zarzutów dotyczących przebiegu postępowania. Powołał jedynie sygnatury spraw zainicjowanych przez niego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i wniósł o przyznanie adwokata z urzędu celem wystąpienie do ETPCz przeciwko sędziom i WSA w Szczecinie za łamanie dyrektyw unijnych i prawa Unii Europejskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania ma na celu realizację wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. Skorzystanie z tego środka prawnego jest jednak uzależnione od spełnienia określonych wymogów formalnych. Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1259 dalej: ustawa), skargę uregulowaną w tym przepisie wnosi się w toku postępowania w sprawie. Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2012 r., I OPP 84/11 (LEX nr 1103980), przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki są środkiem egzekwowania konstytucyjnego prawa każdego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawa do osądzenia tej sprawy, którą wniesie pod sąd. Tak, więc nie mogą służyć jako swoisty środek odwoławczy, którym strona będzie mogła zainicjować bądź też wszcząć postępowanie w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest, zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie sprawnego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania.

Dodatkowo podnieść należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 wyżej powołanej ustawy, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających to żądanie. Skarżący powinien, zatem w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Jego obowiązkiem jest precyzyjnie wskazać na konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r. sygn. akt II OPP 19/08, Lex nr 494357). Skargę niespełniającą tego wymagania Sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków, (art. 9 ust. 1 tej ustawy).

W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że skarga [...] z dnia 4 grudnia 2018 r. na przewlekłość postępowania co prawda spełnia wymagania pisma procesowego, ale nie przytoczono w niej okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy) – tak NSA w postanowieniu z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II FPP 8/16). Brak w tym piśmie konkretnych przykładów czynności procesowych, których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie podjął lub dokonał wadliwie, a które w ocenie skarżącego mogłyby świadczyć o nieuzasadnionej zwłoce w postępowaniu sądowym. Skarżący zwrócił jedynie uwagę na "łamanie prawa strony do rzetelnego procesu, wyjaśnienia sprawy i wywiedzenia słusznych konstytucyjnie skutków prawnych" oraz konieczność wywiedzenia skargi do ETPCz przeciwko Sędziom oraz WSA w Szczecinie. Ogólnikowe sformułowanie kwestionujące kompetencję Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz pełnomocników przyznanych skarżącemu w ramach prawa pomocy nie mogą być uznane za przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie o jakich mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Jeżeli bowiem Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania ma w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd pierwszej instancji z uwzględnieniem charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości oraz znaczenia dla strony wnoszącej skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy), to skarga ta powinna wyraźnie wskazywać, w którym miejscu postępowania doszło do uchybienia przez sąd orzekający terminowości bądź prawidłowości podjętych czynności sądowych. Brak zatem sprecyzowania okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania uniemożliwia ocenę czynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.