Postanowienie NSA z 30 stycznia 2020 r., I GPP 16/19

Wydany

30 stycznia 2020 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi [...] na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach

Skład

Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska przewodniczący
Sędzia NSA Henryk Wach przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń przewodniczący

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I SAB/Ke 1/19 ze skargi [...] na przewlekłość Prezydenta Miasta Kielce w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie

W skardze z 13 marca 2019 r. [...] (skarżący) wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w sprawie o sygn. akt I SAB/Ke 1/19.

Autor skargi wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach oraz o przyznanie od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 149, poz. 1843 ze zm.) wynika, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga wówczas podlega uwzględnieniu, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Dla uwzględnienia skargi konieczne jest, zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może, bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, oraz postanowienie NSA z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12).

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., II GPP 7/11).

W świetle powyższych standardów szybkości postępowania sądowego, które ustawodawca zabezpieczył ustawą, należy ocenić, że skarżąca w skardze powołała okoliczności, które nie mogą być podstawą do uczynienia zadość jej wnioskowi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tej sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy wynika, że Skarżący 7 stycznia 2019 r. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Prezydenta Miasta Kielce wszczęte tytułem wykonawczym z 16 czerwca 2014 r.

W piśmie z 21 stycznia 2019 r. stanowiącym odpowiedź na skargę organ poinformował, że [...] dwukrotnie składał do WSA w Kielcach skargi na postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułem wykonawczym [...] z 16 czerwca 2014 r. Postępowania sądowoadministracyjne zostały zakończone wydaniem wyroków z 10 marca 2016 r. sygn. akt. I SAB/Ke 5/15 oraz 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Ke 4/17.

WSA w Kielcach postanowieniem z 5 lutego 2019 r. sygn. akt I SAB/Ke 1/19 odrzucił skargę [...] na przewlekłość Prezydenta Miasta Kielce w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Odpis postanowienia Sądu I instancji doręczono skarżącemu w dniu 1 marca 2019 r. (k. 21 akt sądowych – zwrot potwierdzenie odbioru).

W oparciu o przedstawiony powyżej tok postępowania w sprawie, NSA rozpoznając skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zbadał, czy zaistniały przesłanki stwierdzenia przewlekłości postępowania. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki strona jest uprawniona do wniesienia skargi, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej, niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodne z art. 2 ust. 2 ustawy w szczególności należy brać pod uwagę: terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia, co do istoty, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że opisane powyżej czynności podejmowane były przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach niezwłocznie, czyli w odpowiednich terminach. Wydłużenie postępowania w sprawie było w znacznej mierze skutkiem postępowań wpadkowych, wszczynanych przez stronę. Wykorzystywanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych, w tym wniosku o przyznanie prawa pomocy, – z czego nie można czynić zarzutu - musiało jednak ze swej istoty prowadzić do przedłużania postępowania w sprawie i nie może stanowić podstawy zarzutów formułowanych pod adresem sądu, który każdemu z tych postępowań musiał nadać odpowiedni, przewidziany procedurą, bieg (por. postanowienie SA w Katowicach z dnia 9 lutego 2005 r., II S 5/05, KZS 2005, z. 7-8, poz. 155).

Zauważyć przy tym należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. brak jest uregulowań określających długotrwałość bezczynności uzasadniających uznanie, że doszło do naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Istotną wskazówkę zawiera natomiast art. 14 tej ustawy, wyłączający dopuszczalność ponawiania skargi przed upływem 12 miesięcy od rozpoznania poprzedniej, w tym zasadnej.

Ustawodawca, zatem założył, że dopiero bezczynność dłuższa niż 12 miesięcy może być rozważana jako nieuzasadniona zwłoka. W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - orzekł jak w sentencji postanowienia.