Postanowienie NSA z 23 kwietnia 2015 r., I GPP 2/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P.

Sprawa

w sprawie o sygn. akt III SA/Po 300/15 ze skargi W. P. "S." sp. z o.o. w K. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

sędzia NSA Cezary Pryca przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Krystyna Anna Stec
sędzia NSA Henryk Wach

Uzasadnienie

Pismem z dnia 23 marca 2015 r. W. P. "S." Sp. z o.o. z siedziba w K. wniosła, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P. - III/Po 917/12, prowadzonego w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2012 r. mocą której organ odmówił spółce zwrotu podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju mineralnego. Spółka żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania, wniosła także o przyznanie odszkodowania w wysokości [...] złotych.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zawiesił postępowanie sądowe, wskazując w uzasadnieniu, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 05 marca 2013 r., sygn. akt: I GSK 780/11, działając na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania(Dz. Urz. UE L 76 z 23 marca1992 r., s. 1 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne - Rozdział 9, t. 1, s. 179) - oraz aktualnie odpowiednio art. 1 ust. 3 lit. a akapit pierwszy dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz. Urz. UE L 9 z 14 stycznia 2009 r., s. 12 ze zm.) - należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się nałożeniu przez państwo członkowskie na oleje smarowe oznaczone kodem CN 2710 19 71 - 2710 19 99, wykorzystywane do celów innych niż napędowe i grzewcze, podatku akcyzowego, według reguł właściwych dla ujednoliconego podatku akcyzowego nakładanego na konsumpcję produktów energetycznych?".

W ocenie spółki skarżącej w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P. nastąpiła przewlekłość postępowania z uwagi na bezpodstawne zawieszenie tegoż postępowania na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Zdaniem spółki norma ta nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania sądowadministracyjnego, w sytuacji gdy NSA wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym. Skarżąca spółka wskazała, że przepis art. 125 § 1 p.p.s.a. stanowi umocowania dla WSA w P. do rozszerzenia tej normy prawa ponad to co uchwalił ustawodawca i ponad zakres przypadków objętych tymi ramami.

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt C-349/13 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wypowiedział się w kwestiach objętych treścią pytania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Po 917/12 podjął zawieszone postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podkreślić należy, że rozpoznając skargę W. P. "S." Sp. z o.o. w K. na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo strony skarżącej nie zostało naruszone.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania), oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

W niniejszej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P., że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ponieważ czynności sądowe były podejmowane przez Sąd prawidłowo i terminowo.

Należy zauważyć, że przez przewlekłość rozumie się w praktyce brak czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, zachodzące dłużej niż jest to konieczne. Można uznać więc, że do przewlekłości postępowania dochodzi tylko wtedy, gdy zwłoka w czynnościach sądowych jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Ocena czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (vide: postanowienie NSA z 22.08.2014 r., sygn. akt I OPP 100/14, postanowienie NSA z 23.09.2014 r., sygn. akt II GPP 6/14 niepublikowane).

Z akt sprawy wynika, że postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego nastąpiło na skutek skierowania przez NSA pytania prejudycjalnego do TSUE, a odpowiedź Trybunału miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zagadnień prawnych, będących przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Podejmowanie przez sąd administracyjny czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i rozstrzygnięcia występujących w sprawie zagadnień prawnych nie można utożsamiać z przewlekłością postępowania. Podkreślić także należy, że wyrok TSUE stanowiący odpowiedź na pytanie prejudycjalne NSA został wydany w dniu 12 lutego 2015 r., sygn. akt C-349/13. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r. podjął zawieszone postępowanie.

Jednocześnie należy wskazać, że ustawa - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi, wyraźnie wskazuje na możliwość poddania kontroli postanowienia o zawieszeniu postępowania, na skutek złożenia w ustawowym terminie zażalenia - art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpatrywanym przypadku jednakże zasadności wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowienia o zawieszeniu postępowania nie była w tym trybie kwestionowana.

Trzeba jednak wyjaśnić, że istotnie w treści przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wśród przesłanek zawieszenia postępowania nie wskazano toczącego się postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z tym przepisem Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W orzecznictwie i doktrynie nie budzi jednak wątpliwości, że choć w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże dopuszczalność zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym ze względu na pytanie prejudycjalne zadane w innej sprawie mieści się w przesłance "innego toczącego się postępowania sądowego" (por. np. postanowienia NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1442/11 i z dnia z 25 września 2014 r., sygn. akt I FZ 250/14 oraz B.Dauter i.in. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Lex/2013, komentarz do art. 125, teza 4).

W postępowaniu dotyczącym przewlekłości postępowania NSA ocenia, czy czynności podejmowane były przez Sąd I instancji sprawnie, bez naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W przedstawionym stanie sprawy - zdaniem NSA - prawo to nie zostało przez WSA P. w naruszone.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia.