Postanowienie NSA z 14 września 2021 r., I GPP 3/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi Z. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 879/21 w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r. postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

sędzia NSA Henryk Wach przewodniczący
sędzia NSA Hanna Kamińska przewodniczący
sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Pismem z dnia 6 lipca 2021 r. Z. B. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, wnosząc o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed tym Sądem z rażącym naruszeniem prawa oraz o stwierdzenie, że nastąpiła bezczynność z rażącym naruszeniem prawa w rozpoznaniu wniosku z dnia 12 marca 2021 r o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożonego w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 879/20.

Skarżący wnosił także o wydanie takich decyzji, które doprowadzą w określonym terminie do rozpoznania wniosku z dnia 12 marca 2021 r. a także o zasądzenie 20 000 zł z tytułu rekompensaty za poniesione straty moralne.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że do dnia jej złożenia wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został rozpoznany.

Z akt sprawy wynika, że wyrok kończący postępowanie przed Sądem pierwszej instancji wydany został w dniu 5 lutego 2021 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony był 18 marca 2021 r. i został rozstrzygnięty w dniu 13 lipca 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 ze zm., dalej: "ustawa o skardze na przewlekłość", "ustawa") strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Według art. 5 ust. 1 ustawy, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez tok postępowania w sprawie w znaczeniu przyjętym w art. 5 ust. 1 ustawy, należy rozumieć postępowanie co do istoty sprawy. Chodzi bowiem o postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (art. 2 ust. 1 ustawy). Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują odrębnej skargi na przewlekłość postępowania incydentalnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SPZP 1/16). Na podstawie przepisów ustawy o skardze na przewlekłość dochodzi się prawa strony do osądzenia sprawy w rozsądnym terminie oraz do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Przepisy wymienionej ustawy są podstawą egzekwowania przez stronę procesu konstytucyjnego prawa do rozpatrzenia jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). "Sprawą" w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest sprawa wszczęta skargą inicjującą postępowanie przed sądem, w której ma zapaść orzeczenie rozstrzygające o prawidłowości zaskarżonego aktu. Omawianą wyżej "sprawą" nie jest postępowanie incydentalne wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania w sprawie lub po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie co do istoty sprawy. W takiej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy inicjuje postępowanie, które nie odpowiada przytoczonemu pojęciu "sprawy". W przypadku złożenia skargi na akt organu administracji publicznej postępowanie zmierza, stosownie do okoliczności, bądź do oddalenia skargi, bądź jej uwzględnienia i wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia albo odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania. Takiego charakteru nie ma postępowanie incydentalne. Sprawność postępowania sądu w postępowaniach incydentalnych podlega nadzorowi administracyjnemu prezesa sądu. Nie podlega natomiast badaniu na podstawie przepisów ustawy o skardze na przewlekłość, te bowiem są przeznaczone jedynie co do orzekania w zakresie oznaczonym tą ustawą (art. 1 ust. 1 i 2). Wobec powyższego uznać należy, że niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość postępowania wywołanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jako incydentalnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczętym skargą na akt organu administracji publicznej.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na przewlekłość postępowania na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.