Postanowienie NSA z 17 kwietnia 2024 r., I GPP 5/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi H. Ś. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach

Sprawa

w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Gl 21/23 w sprawie ze skargi H. Ś. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie decyzji w sprawie wysokości świadczenia pieniężnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Joanna Salachna przewodniczący
Sędzia del. WSA Jacek Boratyn przewodniczący

Uzasadnienie

H. Ś. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący"s) w piśmie z 29 lutego 2024 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach), obejmującym żądanie skarżącego o stwierdzenie przewlekłości postępowania dotyczące jego skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie niewydania decyzji w sprawie egzekucji ze świadczeń pieniężnych, zarejestrowanej pod sygn. akt I SAB/Gl 21/23, złożył skargę na bezczynność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w rozpoznaniu wyżej opisanej skargi wskutek niedochowywania procedur przez Sąd oraz wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed WSA, w sprawie, której skarga dotyczy, a także zawarł żądanie "czynności z art. 6 ust. 3 ustawy z 17.06.04 r.".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie podkreślić trzeba, iż przedmiotem niniejszego postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest skarga H. Ś. na przewlekłość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w rozpoznaniu jego skargi w sprawie I SAB/Gl 10/23. Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga w przedmiocie przewlekłego rozpoznawania skargi na bezczynność organu podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 75 ze zm.), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Stosowanie zaś do treści art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Mając na uwadze motywy wniesionej skargi oraz okoliczności, jakie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając rzeczoną skargę zobligowany jest wziąć pod rozwagę, wskazać należy na następującą chronologię czynność podejmowanych w sprawie, wynikającą z analizy akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. I SAB/Gl 21/23.

Skarga skarżącego (z odpowiedzią organu) została zarejestrowana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 23 listopada 2023 r. (k.1), którego pkt VII nakazywał wezwanie Skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie jego numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W wykonaniu powyższego zarządzenia, wezwaniem z 28 listopada 2022 r., przygotowanym przez st. sekretarza sądowego, skarżący zobowiązany został do podania swojego nr PESEL oraz skutkach niewykonania ww. obowiązku w terminie (k. 12 – 13). W wezwaniu wskazano obowiązki i uprawnienia procesowe strony oraz skutki ich niedopełnienia. Powyższe wezwanie razem z odpowiedzią na skargę oraz pouczeniami zostało doręczone skarżącemu 18 grudnia 2023 r. (ZPO k. 13a). W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z 2 stycznia 2024 r. (data wpływu do Sądu I instancji) zajął stanowisko w odniesieniu do kilku spraw toczących się przed WSA w Gliwicach, w tym i o sygn. I SAB/Gl 21/23, że wezwanie st. sekretarza sądowego nastąpiło bez umocowania prawnego i stanowi oszustwo. W piśmie tym skarżący nie wskazał jednak swojego nr PESEL. Sąd I instancji postanowieniem z 6 listopada 2023 r. odrzucił skargę skarżącego na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie egzekucji ze świadczeń pieniężnych z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi.

W piśmie z 29 lutego 2024 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania sądowego wywołaną, w jego ocenie, nieważnością z mocy prawa postanowienia Sądu I instancji z 29 stycznia 2024 r. Nieważność miałaby być wywołana wydaniem orzeczenia na posiedzeniu niejawnym oraz podpisaniem wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi przez osobę nieuprawnioną.

Uwzględniając opisany stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, aby w sprawie rozpoznania skargi skarżącego doszło do przewlekłości postępowania. Podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny czynność, tak pod względem terminowości, jak i względem niezbędnych do uzyskania od skarżącego informacji mających znacznie dla rozpoznania zawartych w nim wniosków, nie wskazują na opieszałość czy przewlekłe prowadzenie postępowania.

Przewodniczący Wydziału I zbadał skargę i zarządzeniem z 23 listopada 2023 r., mając na uwadze art. 57 § 1 p.p.s.a. mówiący, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym i art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. stanowiący, że pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać – gdy jest pierwszym pismem w sprawie – także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, a brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a., skoro pismo strony nie mogło otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, wezwał wnioskodawcę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Należy podkreślić, że na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skutkiem nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi jest odrzucenie skargi przez Sąd.

Obowiązki przewodniczącego wydziału w przypadku wpływu skargi do WSA, określa § 33 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 5 sierpnia 2015 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. poz. 1177 z późn. zm.) mówiący, że po wniesieniu skargi do sądu przewodniczący wydziału orzeczniczego niezwłocznie bada, czy skarga czyni zadość wymaganiom formalnym i czy został uiszczony wpis, a w razie potrzeby wzywa do usunięcia braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu, chyba że został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Z kolei czynności mające na celu wykonanie zarządzenia należą do sekretariatu (por. § 2 ust. 5 i § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia). Dlatego przesłanie do skarżącego wezwania przygotowanego przez pracownika sekretariatu Wydziału I, zresztą z powołaniem się, że następuje w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 23 listopada 2023 r., było prawidłowe.

Zdaniem NSA, żądanie podania nr PESEL nie stanowiło naruszenia art. 51 ust. 4 w zw. z art. 8 Konstytucji, bo znajduje oparcie w powołanych przepisach p.p.s.a. W uzasadnieniu projektu ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934) zapisano: "Zważywszy, że w odniesieniu np. do osób fizycznych praktycznie wszystkie dane identyfikujące mogą ulegać zmianie (imię, nazwisko, adres) lub nie zapewniają niepowtarzalności (data urodzenia), niezbędnym jest użycie identyfikatora niepowtarzalnego, jakim jest PESEL, który jednocześnie może być weryfikowany po zapewnieniu integracji z rejestrem PESEL.

Przyjęcie takiego rozwiązania, opartego na unikatowym identyfikatorze PESEL/KRS/NIP, jest niezbędne dla zapewnienia funkcjonowania systemu, w szczególności jeśli weźmie się pod uwagę potencjalną liczbę podmiotów zarejestrowanych w systemie oraz konieczność ograniczania do minimum możliwości popełnienia pomyłek w zakresie identyfikacji stron oraz innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego." (druk sejmowy VIII.3260).

Co do kwestii rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym przez Sąd I instancji wskazać należy z kolei, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę na posiedzeniu niejawnym, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych, Sąd I instancji prawidłowo rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym i orzekł o odrzuceniu skargi.

Reasumując stwierdzić należy, że daty kierowanych do strony wezwań wskazują, że zarówno skarga, jak i następczo przedstawiane przez stronę pisma i zawarte w nich twierdzenia rozpatrywane były bez zbędnej zwłoki i z należytą analizą posiadanych i wymaganych informacji pozwalających na rzeczowe rozpoznanie żądań skarżącego

Zatem w okresie 2 miesięcy i 7 dni, który upłynęły od wpływu skargi na bezczynność organu w sprawie I SAB/Gl 21/23 do chwili wydania postanowienia o odrzuceniu skargi, zostały podjęte czynności niezbędne do załatwienia sprawy I SAB/Gl 21/23.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone w stopniu uzasadniającym uwzględnienie analizowanej skargi i zastosowanie art. 12 ust. 3 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę na przewlekłość za niezasadną, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia.