Postanowienie NSA z 6 lipca 2022 r., I GPP 7/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi S.K. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt I GSK 1079/22

Sprawa

w sprawie ze skarg kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 323/21 w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 stycznia 2021 r. nr SKO(..) w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Hanna Kamińska przewodniczący
Sędzia NSA Joanna Salachna przewodniczący
Sędzia del. WSA Cezary Kosterna przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

S. K. (dalej: Skarżący) pismem wniesionym 16 maja 2022 r. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sygn. akt I SA/Kr 323/21. Wniósł też o przyznanie od Skarbu Państwa - WSA w Krakowie na rzecz skarżącego kwoty 2 000 zł tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej, zasądzenie od Skarbu Państwa - WSA w Krakowie kosztów tego postępowania. W uzasadnieniu podnosił, że skarga w przedmiotowej sprawie wpłynęła do Sądu pierwszej instancji 23 marca 2021 r., wyrok zapadł 23 września 2021 r. czyli po upływie 6 miesięcy od chwili wpływu sprawy do Sądu. Uzasadnienie orzeczenia doręczono stronie 5 listopada 2021 r., a skarga kasacyjna została wniesiona 6 grudnia 2021 r. Stronę 10 stycznia 2022 r, wezwano do uzupełnienia skargi, a braki zostały uzupełnione 11 stycznia 2022 r. Akta sprawy pomimo uzupełnienia upływu kolejnych czterech miesięcy nie zostały przekazane do NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Skarżący domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdyż skarga na przewlekłość została wniesiona 16 maja 2022 r., podczas gdy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie wydano zarządzenie o przekazaniu sprawy do NSA 13 maja 2022 r., a akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do NSA 27 maja 2022 r., a więc po wniesieniu skargi na przewlekłość.

Skarga rozpatrywana jako skarga na przewlekłość postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie (co wynika z jej uzasadnienia) również nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 75; dalej cyt. jako: ustawa o skardze na naruszenie prawa strony), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Takie działanie organu państwa zostało w cytowanej ustawie zdefiniowane jako przewlekłość postępowania. Aby stwierdzić, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy ocenić w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (...). Należy przy tym uwzględnić łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. (art. 2 ust. 2 ustawy). Jak wynika z uzasadnienia skargi, Skarżący dopatruje się przewlekłości w postępowaniu międzyinstancyjnym, to jest pomiędzy wniesieniem skargi kasacyjnej, a jej przekazaniem do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Jak wynika z akt sprawy, skargę kasacyjną wniesiono 6 grudnia 2021 r., 6 stycznia 2022 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków formalnych, a po ich uzupełnieniu już 24 stycznia 2022 r. doręczono odpis skargi kasacyjnej stronie przeciwnej. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 179 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, dalej: ppsa) strona przeciwna ma 14 dni od otrzymania odpisu na skargę kasacyjną na udzielenie odpowiedzi na skargę kasacyjną do sądu I instancji, tak więc Sąd I instancji nie może przesłać akt przed upływem tego terminu z uwzględnieniem ewentualnej możliwości przesłania odpowiedzi pocztą. Dopiero po upływie tego terminu przewodniczące wydziału może zarządzić przekazanie sprawy do NSA. W tym czasie dokonywane są czynności techniczno-biurowe związane z postępowaniem, w tym związane z udostępnieniem akt w systemie PASSA. Od daty upływu terminu oczekiwania na odpowiedź na skargę kasacyjną do wydania zarządzenia o przekazaniu akt sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (13 maja 2022 r. upłynęło więc nieco ponad trzy miesiące.

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 cyt. ustawy, który przewiduje, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ocena, czy na gruncie konkretnej sprawy wystąpiła przewlekłość postępowania, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu obowiązujących zasad rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. m.in. postanowienia NSA z: 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GPP 9/20, 20 grudnia 2019 r., sygn. akt II FPP 18/19, 5 września 2019 r., sygn. akt II GPP 4/19, 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OPP 53/19, 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II GPP 1/19). Obowiązek ten wynika z § 26 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. poz. 1202). W przepisie tym przewidziane zostały co prawda wyjątki od powyższej zasady, jednak niniejsza sprawa nie należy do kategorii spraw, które rozpoznawane są poz. Należy także nadmienić, że w orzecznictwie wskazuje się, że jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych, prac i procedur mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 lipca 2017 r., III SPP 33/17). Biorąc po uwagę utrudnienia w pracy sądów związane z ograniczeniami wynikającymi ze stanu pandemii, nawet jeśli uznać, że okres od powstania możliwości przekazania akt do NSA do faktycznego przekazania mógłby być o kilka tygodni krótszy, to nie można uznać, iż w niniejszej sprawie doszło do nadmiernego odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych. Tym samym nie można zarzucić WSA, iż jego działaniom przypisać należy przymiot nieuzasadnionej zwłoki.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając powyższe okoliczności i poglądy orzecznictwa przywołane powyżej uznał, że w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania i dlatego na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony postanowił jak w sentencji.