Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 198/16 oddalił skargę P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
Dyrektor IC w Toruniu prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2015r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego P. W. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc przedawnienie dochodzonego obowiązku. Wskazał, że w sprawie prowadzone było już wcześniej postępowanie egzekucyjne, które zostało umorzone w dniu [...] maja 2015 r. Zakwestionował jednak to, że termin przedawnienia rozpoczął ponownie bieg dopiero od dnia umorzenia postępowania. Podniósł, że organ egzekucyjny, od 2006 r. nie podejmował żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, a zatem egzekucja już od tego czasu pozostawała bezskuteczna.
W związku z tym również termin przedawnienia powinien biec ponownie od 2006 r. To zaś skutkowałoby przedawnieniem należności w 2011 r. Umorzenie postępowania dopiero w 2015r. bezzasadnie wydłużyło termin przedawnienia należności do kilkunastu lat.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Dyrektor IC w Toruniu, po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela - Dyrektora IC w Warszawie - odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów, na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. – u.p.e.a.), organ egzekucyjny związany jest stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutu przedawnienia należności.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...] grudnia 2015 r.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy powołując się na przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazał, że w przypadku zarzutu przedawnienia (art. 33 § 1 u.p.e.a.) organ egzekucyjny związany jest stanowiskiem wierzyciela, a tym samym nie jest władny odmiennie rozpoznać sprawy. To samo dotyczy organu nadzoru, który w trybie art. 34 ustawy nie jest władny kwestionować stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora IS w Bydgoszczy w całości. Jednocześnie na podstawie art. 135 p.p.s.a. wniosła o uchylenie w całości poprzedzającego go postanowienia Dyrektora IC w Toruniu z dnia [...] grudnia 2015 r., a także postanowienia Dyrektora IS w Warszawie z dnia [...] października 2015 r., oraz postanowienia Dyrektora IS w Warszawie z dnia [...] września 2015 r.
WSA w Bydgoszczy stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania, a zatem zarzut wskazany w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jak stanowi art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.).
W ocenie Sądu I instancji zasadne jest stanowisko organu, że skoro wierzyciel, w postanowieniu z dnia [...] września 2015r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nie uznał zasadności żądań skarżącego, to również Dyrektor Izby Celnej w Toruniu zobligowany był uwzględnić ten fakt w swoim rozstrzygnięciu. Również Dyrektor Izby Skarbowej nie jest władny kwestionować stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Sąd I instancji kontrolując stanowisko wierzyciela za zasadne uznał stwierdzenie, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania.
Sąd I instancji zauważył, że jak wynika z postanowienia Dyrektora IC w Warszawie z dnia [...] października 2015 r., w dniu [...] października 2003r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wystawił tytuł wykonawczy nr [...] w związku z nieuregulowaniem przez skarżącego należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z dnia [...] grudnia 2002r. Postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww. tytuł wykonawczy zostało zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] maja 2015r. o umorzeniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego wydanym za żądanie wierzyciela. Wierzyciel wszczął ponownie postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie wystawiając tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. i przekazując go zgodnie z właściwością miejscową Dyrektorowi IC w Toruniu.
W myśl art. 242 § 4 Kodeksu celnego kwot należności można dochodzić w ciągu 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zarejestrowane. W przedmiotowej sprawie od dnia [...] grudnia 2002 r. (data wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie) biegł termin 5 lat na dochodzenie należności celnych, ale przez doręczenie tytułu wykonawczego w dniu [...] października 2003r., wszczynającego postępowanie egzekucyjne w sprawie nieuiszczonych należności celnych, bieg ww. terminu uległ przerwaniu (art. 242 § 5 pkt 1 Kodeksu celnego). Należności celne nie uległy więc przedawnieniu na mocy art. 242 § 4 Kodeksu celnego, natomiast stosownie do art. 242 § 5 pkt 1 Kodeksu celnego, został przerwany bieg terminu przedawnienia dochodzenia należności celnych. Jak to bowiem wynika z treści powołanego wyżej przepisu, bieg przedawnienia terminu przerywa "wszczęcie egzekucji".
Ponadto w myśl art. 242 § 6 pkt 2 Kodeksu celnego, z którego wynika, że po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo, począwszy od dnia ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna.
Jak wynika z postanowienia wierzyciela, ustalono majątek zobowiązanego w postaci nieruchomości. Zawiadomieniem z dnia [...] września 2004r. Sąd Rejonowy w G. Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, że w dziale IV Księgi Wieczystej nr [...] dokonano wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 53.204,90 zł, na rzecz Dyrektora IC w Warszawie. Zatem umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na jego bezskuteczność nie było możliwe bez uprzedniego przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości. Dopiero postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. organ egzekucyjny na żądanie wierzyciela umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] października 2003r. Wierzyciel wszczął ponownie postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie wystawiając tytuł wykonawczy z dnia [...].06.2015 r. i przekazując go zgodnie z właściwością miejscową Dyrektorowi IC w Toruniu. Zatem należności celne objęte tytułem wykonawczym z dnia [...] czerwca 2015r. nie uległy przedawnieniu z uwagi na niewystąpienie żadnej przesłanki w tym zakresie, o których mowa w Kodeksie celnym.
Sąd I instancji wskazał również, że nawet w wypadku posiadania przez organ egzekucyjny wiedzy, o braku w danym momencie możliwości wyegzekwowania dochodzonych kwot, organ egzekucyjny może, ale nie jest zobligowany do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie Sądu I instancji wniósł P. W. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
- - przepisów prawa materialnego, tj.:
- a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli niewłaściwego zastosowania tak przez organ egzekucyjny, jak i wierzyciela art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 242 § 4, § 5 pkt 1, § 6 pkt 2 i § 7 w zw. z art. 244 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117 ze zm.) w zw. z art. 2, art. 30, art. 84 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), a w konsekwencji oddalenie skargi, mimo że organy administracji wszczęły i prowadzą względem skarżącego postępowanie egzekucyjne, które dotyczy obowiązku (tj. długu celnego), który wygasł wskutek przedawnienia;
- b) art. 242 § 4, § 5 pkt 1, § 6 pkt 2 i § 7 w zw. z art. 244 pkt 3 kodeksu celnego w zw. z art. 2, art. 30, art. 84 oraz art. 217 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sytuacji, gdy organ celny wszczyna postępowanie egzekucyjne dotyczące długu celnego i postępowanie toczy się przez kilkanaście lat, gdzie jakiekolwiek czynności zmierzające do wyegzekwowania tejże należności przedsiębrane są jedynie przez pierwsze trzy, a przez resztę czasu organ egzekucyjny pozostaje całkowicie bierny - mimo, że jest mu wiadomym, że dłużnik posiada majątek, z którego efektywne przeprowadzenie egzekucji jest możliwe - dochodzi do skutecznego przerwania biegu przedawnienia, a termin ten nigdy nie zaczyna biec na nowo, podczas gdy - z uwagi na konstytucyjne wartości wyrażone w wyżej przywołanych przepisach ustawy zasadniczej - uznać należy, że w takich okolicznościach termin przedawnienia zaczyna biec na nowo od dnia podjęcia przez organ egzekucyjny ostatniej czynności realnie zmierzającej do wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym, bowiem w demokratycznym państwie prawa organy nie mogą skutecznie zatrzymywać biegu terminu przedawnienia na całe dziesięciolecia wskutek prowadzenia pozornych postępowań egzekucyjnych, niezmierzających w żadnym stopniu do skutecznego egzekwowania dochodzonych należności;
- - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 145 § 3 w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli niewłaściwego zastosowania przez organy administracji art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a., a w konsekwencji oddalenie skargi skarżącego, podczas gdy skarga ta winna była zostać uwzględniona przez Sąd pierwszej instancji w całości, a toczące się względem skarżącego postępowanie egzekucyjne umorzone, jako, że zarzut skarżącego oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest oczywiście uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści określonej normy prawnej.
Natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie - że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę normy prawnej. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty oparte zostały na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz na zarzucie naruszenia prawa materialnego. W związku z oparciem rozpatrywanej skargi kasacyjnej na obu podstawach, rozpoznania w pierwszej kolejności wymagają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Tylko bowiem poprawnie ocenione przez Sąd i instancji postępowanie administracyjne oraz prawidłowe proceduralnie postępowanie sądowoadministracyjne pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
W rozpatrywanej sprawie spór pomiędzy stronami dotyczy tego czy wierzytelność będąca przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego jest, czy nie jest przedawniona. Zdaniem skarżącego postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2002 r. faktycznie było prowadzone wyłącznie do 2005 r., a jedynie formalnie zakończone zostało 10 lat później wobec czego, przewidziany w kodeksie celnym termin przedawnienia zaczął biec na nowo w 2005 r., zatem przedawnienie dochodzonej wierzytelności nastąpiło w 2011 r. Zdaniem organu egzekucyjnego oraz Sądu I instancji w sprawie nie doszło do przedawnienia dochodzonej wierzytelności.
W tej sytuacji, należy prześledzić czynności proceduralne podejmowane przez organ administracji publicznej. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. wystawił w dniu [...] października 2003 r. tytuł wykonawczy o nr [...] w związku z nieuregulowaniem przez skarżącego należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z dnia [...] grudnia 2002 r. Bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany w 2003 r., kiedy to została wszczęta egzekucja do majątku skarżącego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] października 2003 r. Postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww. tytuł wykonawczy zostało zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydanym na żądanie wierzyciela zatem termin przedawnienia zaczął biec na nowo w dniu [...] maja 2015 r. tj. w dniu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania.
Wierzyciel tj. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając w dniu [...] czerwca 2015 r. tytuł wykonawczy o nr [...].Tytuł ten zgodnie z właściwością miejscową został przekazany do realizacji Dyrektorowi Izby Celnej w Toruniu. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu, wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] lipca 2015r. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. organ egzekucyjny powiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o zaspokojeniu należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] i wniósł o nierealizowanie zawiadomienia, jako bezprzedmiotowego. W dniu [...] lipca 2015 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc przedawnienie dochodzonego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a.).
Tak więc spór dotyczy rozstrzygnięcia, czy organ egzekucyjny oraz Sąd administracyjny I instancji zasadnie uznały, że zgłoszony zarzut przedawnienia w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] jest nieuzasadniony.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rację w tym sporze należy przyznać organowi egzekucyjnemu i Sądowi I instancji, który wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 198/16 oddalił skargę skarżącego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiazku z innegopowodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o chrakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanie środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonwczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Stosownie zaś do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny, który nie jest wierzycielem, obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Jak słusznie podniósł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, procedura sądowoadministracyjna od 1 sierpnia 2015 r. zmieniła się w ten sposób, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola dzialalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Słusznie skonstatował Sąd I instancji, że zapis ten nie odbiera sądowi prawa kontroli, o jakiej mowa powyżej, gdyż jest to wyłącznie jedynie ze względu na incydentalność i możliwość ich kontroli w ramach kontroli postanowień organu egzekucyjnego w sprawach zgłoszonych zarzutów (por. R.Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami admimistracyjnymi. Komentarz, CH. Beck, Warszawa 2015, s. 61). Jak wynika z akt sprawy, Sąd I instancji dokonał kontroli postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela i kontrola ta została przeprowadzona prawidłowo.
Zatem nie jest uzasadniony zarzut skarżącego z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 145 § 3 i w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli zastosowania przez organy administracji publicznej art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 34 § 4 in fine u.p.e.a. Skoro Sąd I instancji stwierdził, że zobowiązanie skarżącego nie uległo przedawnieniu to nie było powodu do uchylenia stanowiska wierzyciela w ramach kompetencji przyznanej sądowi administracyjnemu na mocy art. 135 p.p.s.a. i umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
Stosownie do art. 242 § 4 ustawy kodeks celny, kwot należnych można dochodzić w ciągu 5 lat, licząc od dnia, w którym, zostały zarejestrowane. Z kolei w myśl art. 242 § 5 tej ustawy, bieg przedawnienia terminu, o którym mowa w § 4, przerywa wszczęcie egzekucj (pkt 1), wszczęcie postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub postępowanie przed sądem admimnistracyjnym (pkt 2). Natomiast zgodnie z § 6 tego przepisu, po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie na nowo od dnia między innymi stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna. Artykuł 6 k.p.a., mający zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym po myśli art. 18 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. stanowi, że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Z wyrażonej w niej, zasady praworządności wynikało, że organ może tylko to i tylko tyle, ile dla niego zapisane zostało w przepisach prawa.
Zgodnie z art. 17 u.p.e.a., rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego w formie postanowienia, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Art. 17 § 1 zd. 1 u.p.e.a. ma zastosowanie w przypadkach, gdy ustawa expressis verbis wymaga wydania rozstrzygnięcia. Natomiast regulujący instytucję stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że "egzekucja stała się bezskuteczna" art. 242 § 6 pkt 2 kodeksu celnego, nie przewiduje żadnego unormowania, które nakładałoby na organ egzekucyjny obowiązek, aby w ramach prowadzenia postępowania egzekucyjnego wydać rozstrzygnięcia, któremu należy nadać formę postanowienia.
W przedmiotowej sprawie od dnia 23 grudnia 2002 r. (data wystawienia decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie) biegł termin 5 lat na dochodzenie należności celnych, ale przez doręczenie tytułu wykonawczego w dniu 31 października 2003 r., wszczynającego postępowanie egzekucyjne w sprawie nieuiszczonych należności celnych, bieg ww. terminu uległ przerwaniu (art. 242 § 5 pkt 1 kodeksu celnego). Należności celne nie uległy więc przedawnieniu na mocy art. 242 § 4 kodeksu celnego, natomiast stosownie do art. 242 § 5 pkt 1 kodeksu celnego, został przerwany bieg terminu przedawnienia dochodzenia należności celnych. Jak to bowiem wynika z treści powołanego wyżej przepisu, bieg terminu przedawnienia przerywa "wszczęcie egzekucji".
Ponadto w myśl art. 242 § 6 pkt 2 kodeksu celnego, po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo, począwszy od dnia ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji admimistracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna. W przedmiotowej sprawie ustalono majątek zobowiązanego w postaci nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] września 2004 r. Sąd Rejonowy w G. Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, że w dziale IV księgi wieczystej nr [...] dokonano wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 53204,90 zł na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Warszawie. Umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na jego bezskuteczność nie było możliwe bez uprzedniego przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości. Dopiero postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. organ egzekucyjny na żądanie wierzyciela umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] października 2003 r. Wierzyciel wszczął ponownie postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie wystawiając tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i przekazując go zgodnie z właściwością miejscową Dyrektorowi Izby Celnej w Toruniu.
Wbrew stanowisku skarżącego, należności celne objęte tytułem wykonawczym z dnia [...] czerwca 2015 r. nie uległy przedawnieniu z uwagi na niewystąpienie żadnej przesłanki w tym zakresie, o których mowa w kodeksie celnym. Tak wię zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego zawarte w pkt. b) petitum skargi kasacyjnej są pozbawione podstaw prawnych. Tym samym nieuprawnione są zarzuty naruszenia art. 2, art. 30, art. 84 oraz art. 217 Konstytucji RP. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że przez okres 10 lat organ nie prowadził żadnych czynności.
Zauważyć należy, że żadna z korespondencji w późniejszym czasie nie została przez skarżącego podjęta. Skarżący w dniu [...] marca 2004 r, w I Urzędzie Skarbowym w K. złożył NIP -3 na mocy którego wyrejestrowano go z ewidencji podatników. W dniu [...] kwietnia 2004 r. skarżący został wyrejestrowany z bazy danych urzędu w G., a z dniem [...] marca 2004 r. zakończył prowadzoną działalność gospodarczą pod nazwą "B.". Zgodnie z dyspozycją przekazaną do [...] S.A. w dniu [...] kwietnia 2004 r. zlikwidował rachunek bankowy, a ponadto nie przebywał w miejscu zamieszkania, co w tej sytuacji utrudniało podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania dochodzonej należności. Na podstawie art. 31 upea Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wystąpił w dniu 13 kwietnia 2005 r. do Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z wnioskiem o ustalenie w ramach rekwizycji, czy przy ul. G. [...] znajdują się ruchomości należace do skarżącego, z których możnaby prowadzić egzekucję.
Dyrektor Izby Celnej w Toruniu odpisał, że skarżący zamieszkuje poza właściwością miejscową Dyrektora Izby Celnej w Toruniu. Zgodnie z informacją przekazaną przez poborcę skarbowego Izby Celnej w Toruniu, matka skarżacego oświadczyła, że syn wyjechał za granicę i nie jest jej znane miejsce jego pobytu. Ustalono, że skarżący przebywa czasowo w Kanadzie. Uzyskano też informację, że od [...] lipca 2014 r. skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego przez Powiatowy Urząd Pracy w G. jako osoba bezrobotna nie posiadająca zasiłku. Kolejne działania pozwoliły urzędowi celnemu na ustalenie, że skarżacy posiada rachunek bankowy w [...] S.A., co spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które zakończyło się wyegzekwowaniem w całości dochodzonej należności.
NSA zauważa, że brak limitu czsowego w przepisie art. 242 par. 6 pkt 2 kodeksu celnego na jaki przerwanie biegu terminu przedawnienia może nastąpić pozwala na wyeliminowanie zjawiska przeczekania przez dłużnika wystarczającego czasu dla przedawnienia dochodzonej należności, w tym przypadku 5 lat polegającego na swoistym "zniknięciu" skarżacego. Skarżacy mógł w każdym czasie uiścić należność czego nie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że niepłacenie podatków, w tym także należności celnych stanowi naruszenie konstytucyjnego obowiązku ponoszenia podatków. Nie może więc ktoś, kto uproczywie uchyla sie od płacenia podatków powoływać się na naruszenie przez organ administracji publicznej wymienionych w petitum skargi kasacyjnej przepisów Konstytucji RP podnosząc zarzut nadużycia prawa przez organy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną z powdu braku usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.