Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 maja 2023 r., sygn. akt V SAB/Wa 55/22 działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259; dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę SL na przewlekłość Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w sprawie rozpoznania odwołania.
Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zasądzenie wnioskowanej przez skarżącego kwoty od organu na jego rzecz tytułem odszkodowania.
Postanowieniu zarzucono naruszenie:
- • art. 58 § 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie że organ nie miał obowiązku rozstrzygnąć w sprawie w formie decyzji, postanowienia lub innej czynności z zakresu administracji publicznej.
- • art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 6 EKPCz, zgodnie z którymi każdemu przysługuje prawo do rzetelnego procesu sądowego. Strona powinna dysponować środkiem prawnym pozwalającym na skuteczne poddanie wydanego wobec niej rozstrzygnięcia kontroli sądowej w sytuacji, gdyby jej wniosek nie został uwzględniony zgodnie z żądaniem, W szczególności gdy organ realizuje konstytucyjne prawo osób niepełnosprawnych do uzyskania ze strony władz publicznych pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy i komunikacji społecznej (art. 69 Konstytucji RP).
Rozstrzygnięcia indywidualne odnoszące się do wolności i praw jednostki, które są objęte gwarancją konstytucyjną, nie mogą być pozostawione poza skuteczną kontrolą sądową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; wszystkie powołane w sprawie orzeczenia są dostępne w bazie orzeczeń nsa.gov.pl).
Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W powyższym kontekście wskazać należy, że w treści skargi kasacyjnej, jak też jej uzasadnieniu, brak jest rozróżnienia podstaw kasacyjnych na te, które dotyczące naruszenia prawa materialnego a także te dotyczące naruszenia przepisów postępowania (vide treść stawianych zarzutów).
Bezsprzecznie charakter procesowy ma zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przy czym jest on bezzasadny z trzech powodów:
- a) po pierwsze – stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należało wskazać w zarzucie (a w uzasadnieniu to wykazać), że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego zaniechano; brak tego rodzaju dyskwalifikuje wniesiony – w tym obszarze – środek zaskarżenia;
- b) po drugie – podstawę odrzucenia skargi stanowił jedynie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.; pkt 3 tego artykułu nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia (patrz ostatnie zdanie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia);
- c) po trzecie – od profesjonalnego pełnomocnika można oczekiwać precyzyjnego oznaczenia mającego zapaść orzeczenia (wymogu tego nie spełnia, że może to być decyzja, postanowienie lub inna czynność administracji publicznej).
Trudno natomiast zrekonstruować zamiar skarżącego w zakresie naruszenia norm art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 EKPCz (w kontekście treści art. 174 p.p.s.a.) w obrębie "przysługującego każdemu prawa do rzetelnego procesu sądowego (...)". Trzeba bowiem wyraźnie wskazać że powołanie tych przepisów winno być powiązane z treścią stosownych przepisów niższej rangi, które Sąd I instancji naruszył, a tego nie uczyniono.
Nie spełnia tego wymogu powołanie w uzasadnieniu "§ 5 ust. 8, 10, 11, 14 i 15 rozporządzenia z 15 listopada 2007 r." co do którego brak informacji w zakresie oznaczenia organu, który je wydał, tytułu owego aktu normatywnego, a także miejsca publikacji. Podobnie nieprecyzyjne jest oznaczenie "art. 6 EKPCz"; Sąd II instancji skrót ten odczytuje jako Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wskazując, że tym razem brak jest oznaczenia daty przyjęcia, miejsca i daty publikacji (co ma znaczenie w kontekście do zmian wprowadzonych Protokołem nr 14 i 15), jak też zwraca uwagę, że art. 6 ust. 2 Konwencji dotyczy spraw karnych.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że Sąd I instancji wykazał, że istnienie możliwość dochodzenia swoich roszczeń przed sądem powszechnym. Tego zaś skutecznie we wniesionym środku zaskarżenia nie zanegowano.
Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.