Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 1177/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi W.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 23 kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę na skutek skargi W. M., swoje orzeczenie oparł na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, z których wynikało, że J. S., działający z upoważnienia W. M., zgłosił w dniu 28 lutego 2003 r. według dokumentu SAD nr [...] do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z Holandii używany samochód osobowy marki VOLVO S60, rok produkcji 2002.
Naczelnik Urzędu Celnego w Bielsku-Białej decyzją z dnia 12 marca 2003 r. nr [...] uznał to zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części zadeklarowanej przez stronę wartości celnej importowanego towaru w wysokości 5700 EUR. 0rgan celny zakwestionował zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym wartość celną porównując ją do cen z katalogu Schwacke 2/2003 i EUROTAX 2/2003 oraz wiarygodność w tym zakresie przedstawionego przez stronę rachunku zakupu z dnia 12 lutego 2003 r. i ustalił wartość celną samochodu metodą "ostatniej szansy" na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Organ celny przyjął wartość rynkową samochodu w kwocie 17291,17 EUR (100500 PLN) na podstawie dostarczonej przez importera oceny rzeczoznawcy z dnia 4 marca 2003 r. nr BEL-38/2003/2, w której wartość tę określono na kwotę 100500 PLN.
0rzekając w sprawie na skutek wniesionego odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w Cieszynie decyzją z dnia 23 kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu celnego pierwszej instancji.
0rgan odwoławczy stwierdził, że zasadniczymi powodami zakwestionowania wartości celnej sprowadzonego samochodu były wyniki badania technicznego oraz ocena wartości na rynku niemieckim pojazdu tej samej marki i o zbliżonych parametrach. Cena takiego samochodu wskazana w katalogu EUROTAX Schwacke 2/2003 była znacznie wyższa niż cena wynikająca z faktury wystawionej przez AUTOHANDEL [...], przedstawionej przy zgłoszeniu celnym. W ocenie organu odwoławczego zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego w rozpoznawanej sprawie było zatem uzasadnione. Zasadne było także zastosowanie metody ostatniej szansy wynikającej z art. 29 Kodeksu celnego. W tej mierze organ powołał się na treść Studium 1.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej 0rganizacji Celnej (WTO).
Dyrektor Izby Celnej wskazał także, że organ celny pierwszej instancji prawidłowo przyjął do ustalenia wartości celnej pojazdu wartość wynikającą z opinii rzeczoznawcy z dnia 4 marca 2003 r., w której powołano się na katalog INFO EKSPERT III/2003 zawierający notowania cen pojazdów na rynku polskim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę na ostateczną decyzję organu odwoławczego stwierdził, że zasadnicze znaczenie w sprawie dla oceny zasadności zakwestionowania wartości celnej, podanej przez stronę w zgłoszeniu celnym, ma art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Wyklucza on możliwość uznania wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej dołączonych do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Występujący w cyt. przepisie zwrot "z uzasadnionych przyczyn", zdaniem Sądu, jest wyrażeniem niedookreślonym, wobec niepodania jego definicji przez ustawodawcę. W takiej sytuacji np. wykazanie zaniżenia ceny transakcyjnej może nastąpić jedynie przez porównanie tej ceny z innymi cenami transakcyjnymi stosowanymi na rynku, z którego pochodzi kwestionowany towar.
W ocenie Sądu organ celny prawidłowo uzasadnił przyczyny zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Sąd podkreślił ponadto, że organ celny nie kwestionował wiarygodności dokumentu, lecz jedynie informację w nim zawartą oraz że wartość celna towaru jest niezależna od tego, czy importer otrzymał towar za darmo, czy kupił go po okazyjnej cenie. Jeżeli zatem wartość celna została zaniżona, to niezbędne było jej ustalenie przy zastosowaniu jednej z metod wymienionych w art. 25 do 28 Kodeksu celnego. Sąd pierwszej instancji dokonał analizy art. art. 25, 26, 27 i 28 Kodeksu celnego i wskazał, że nie można było dokonać na ich podstawie określenia wartości celnej sprowadzonego samochodu.
W konsekwencji tej oceny Sąd stwierdził, że organy celne nie naruszyły w zastosowanego w sprawie art. 29 Kodeksu celnego. Ustalenie wartości celnej towaru zgodnie z zasadą wynikającą z tego przepisu jest równoznaczne z szacunkowym ustaleniem wartości celnej i prowadzi do jej odtworzenia w sposób możliwie zbliżony do rzeczywistej.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.M. zaskarżył w całości powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jego uchylenia i zwolnienia od opłaty sądowej w części dotyczącej wpisu od skargi kasacyjnej. Jako podstawę prawną skargi kasacyjnej wskazano art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Formułując zarzuty autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 23 § 7 i art. 29 § 1 Kodeksu celnego przy ustalaniu wartości celnej importowanego pojazdu, zamiast przepisów art. 23, 24, 25-28 Kodeksu celnego. Wyjaśnił, że zakwestionowanie wartości transakcyjnej pojazdu używanego w oparciu o art. 23 § 7 Kodeksu i w konsekwencji ustalenie wartości celnej według metody ostatniej szansy wyrażonej w art. 29 Kodeksu celnego z zupełnym pominięciem metod przewidzianych w art. 25 – 28 Kodeksu celnego, w ocenie skarżącego, jest wyrazem automatyzmu i działaniem arbitralnym organów celnych, pomijającym opinię rzeczoznawcy uwzględniającej stopień zużycia i stan techniczny pojazdu. 0rgan celny przyjmując taką metodę nie wyjaśnił, dlaczego ją właśnie zastosował.
Uzasadnia to stwierdzenie, że uzasadnienie jest niepełne i jego zdaniem błędne, zwłaszcza gdy strona przedłożyła dowód zakupu, którego autentyczność nie została skutecznie podważona. Fakt istnienia różnicy między ceną wynikającą z katalogu, na który powołał się organ celny, a ceną wynikającą z faktury nie jest wystarczający dla zakwestionowania wiarygodności ceny określonej w dowodzie zakupu pojazdu. Skarżący kwestionując zastosowaną metodę uznaną przez organ celny za jedyną w przypadku pojazdów używanych wyjaśnił, że możliwe także było zastosowanie metod z art. 25 – 28 Kodeksu celnego, jako odnoszących się do towarów podobnych, wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie i mimo rozbieżności w stanie technicznym między pojazdami wyprodukowanymi w tym samym roku, czego jednak w sprawie nie zastosowano pomijając stopień zużycia wskazany w opinii rzeczoznawcy.
Dyrektor Izby Celnej w Katowicach w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie tej skargi i ponowił argumentację przytoczoną w uzasadnieniu decyzji oraz w odpowiedzi na skargę z dnia 6 sierpnia 2003 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu bierze pod rozwagę, a w tej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). 0znacza to, że nie mógł domyślać się, czy też interpretować intencji autora skargi kasacyjnej, co do jej podstaw. Musiał opierać się na przepisach wyraźnie w skardze kasacyjnej wskazanych.
Stawianym przez ustawodawcę wymogom nie w pełni odpowiada skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie.
Skarżący jednoznacznie postawił zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, czyli wskazał podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Brak jest natomiast w skardze kasacyjnej wskazania naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów procesowych, które doprowadziło do błędnej oceny stanu faktycznego sprawy i z tej przyczyny mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a). Podnieść przy tym należy, że naruszenie tych przepisów, jako podstawa kasacji, dotyczy włącznie postępowania sądowoadministracyjnego.
Ze względu na nieprawidłowy sposób sformułowania kasacji, wobec niepowołania drugiej z podstaw kasacyjnych określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 § 7 i art. 29 § 1 Kodeksu celnego, miarodajny jest stan faktyczny sprawy, będący podstawą zaskarżonego wyroku.
Zarzut naruszenia prawa materialnego może bowiem podlegać ocenie dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 23 § 7 Kodeksu celnego, polegającego na twierdzeniu, że zakwestionowanie wartości transakcyjnej używanego pojazdu w oparciu o ten przepis i ustalenie wartości celnej metodą ostatniej szansy określoną w art. 29 § 1 Kodeksu celnego z pominięciem metod określonych w art. 25 do 28 tej ustawy stanowi naruszenie prawa.
W ocenie NSA zarzut ten nie jest uzasadniony. Zgodnie z tym przepisem wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w § 1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Podzielić należy trafność stanowiska przyjętego przez Sąd pierwszej instancji, że organy celne wskazały uzasadnioną przyczynę zakwestionowania wartości transakcyjnej podanej w przedstawionym przez stronę dowodzie zakupu używanego samochodu w wysokości 5700,00 EUR, którą oceniły za zbyt niską w stosunku do importowanych pojazdów. Dla wykazania zaniżenia ceny transakcyjnej pojazdu w rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały porównania ceny wskazanej w dowodzie zakupu przedstawionym przez skarżącego z cenami transakcyjnymi stosowanymi na rynku, z którego pochodził kwestionowany pojazd, posługując się danymi określonymi dla cen samochodów VOLVO S60, rok produkcji 2002, w katalogach "Schwacke 2/2003" i "Eurotax 2/2003" (k.a. 30 a.a.).
W związku z tymi ustaleniami organ celny ustalił rzeczywistą wartość pojazdu w kwocie 100.500 zł w tej mierze uwzględniając opinię biegłego rzeczoznawcy zawartą w ocenie technicznej nr BEL-38/2003/2 z dnia 4 marca 2003 r., wydaną na zlecenie upoważnionej przez skarżącego osoby do dokonania wszelkich czynności związanych z odprawą celną importowanego samochodu. Jak wynika z treści tego dokumentu rzeczoznawca posługiwał się katalogiem INFO Ekspert III/2003 zawierającym notowania cen pojazdów polskim.
Nie można uznać nadto trafności zarzutu naruszenia art. 29 § 1 Kodeksu celnego uzasadnianego pominięciem zastosowania metod ustalania wartości celnej określonych w art. 25 do 28 Kodeksu celnego. W tym zakresie Sąd, a uprzednio organy celne uzasadniły zastosowanie metody ostatniej szansy treścią studium 1.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej 0rganizacji Celnej (WCO). Wskazały, że wyjaśnienia tegoż Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu 0gólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. opublikowano w formie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm.) obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji uznał nadto trafność szczegółowo wyjaśnionych przez organ celny powodów eliminacji poszczególnych metod ustalania wartości celnej towaru wymienionych w art. 25 do 28 Kodeksu celnego.
Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przy ustalaniu wartości celnej używanego samochodu zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym zostały naruszone przepisy prawa materialnego wskazane w skardze kasacyjnej.
Mając na uwadze, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw – Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.