Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 15 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 1183/18

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3349/15, oddalił skargę I. Sp. z o.o. w W. na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju odmówił skarżącej przyznania środków finansowych. Projekt skarżącej pn. "Kompaktowy laser dużej mocy na bazie światłowodów mikrostrukturalnych" – złożony w ramach III Konkursu Programu Badań Stosowanych wspólnie Uniwersytetem [A.] w L. oraz [B.] w W. działając jako konsorcjum – znalazł się na liście wniosków rekomendowanych do finansowania, jednak pismem z dnia [...] marca 2015 r. [B.] poinformowała NCBR o braku zgody na realizację projektu.

Komisja Odwoławcza Rady NCBiR decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymała w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z Regulaminem III Konkursu w ramach Programu Badań Stosowanych, za wnioskodawcę w ramach Ścieżki B uznaje się uczestnika konkursu, którym może być m.in. konsorcjum naukowe w rozumieniu ustawy o zasadach finansowania nauki pod warunkiem, że w skład konsorcjum wchodzi co najmniej jedna jednostka naukowa i co najmniej jeden przedsiębiorca. Jak stanowi art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r., poz. 1620 ze zm.), konsorcjum naukowe to grupa jednostek organizacyjnych, w której skład wchodzi co najmniej jedna jednostka naukowa oraz co najmniej jeden przedsiębiorca, albo co najmniej dwie jednostki naukowe, podejmująca na podstawie umowy wspólne przedsięwzięcie obejmujące badania naukowe, prace rozwojowe lub inwestycje służące potrzebom badań naukowych lub prac rozwojowych. Przytoczona definicja wskazuje wprost, że członkowie konsorcjum naukowego podejmują wspólne przedsięwzięcie na podstawie umowy.

Uznano zatem, że z uwagi na brak podpisania umowy, w przedmiotowej sprawie definicja wnioskodawcy (uczestnika konkursu) nie została wypełniona. Podkreślono, że co prawda NCBiR nie wymaga na etapie składania wniosku załączenia do niego umowy o utworzeniu konsorcjum naukowego, zakłada jednak, że – z uwagi na przywołaną definicję wnioskodawcy (uczestnika konkursu) – umowa taka istnieje.

Organ podkreślił, że przedłożony wniosek podlegał ocenie merytorycznej, która uwzględniała dane w nim wskazane. W sytuacji, w której jeden z podmiotów wskazany we wniosku jako członek konsorcjum oświadczył, że nie podpisze umowy konsorcjum oraz nie przystąpi do realizacji projektu, ocena merytoryczna mogłaby osiągnąć zupełnie inny wynik od wyniku pierwotnie osiągniętego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję.

Na wstępie Sąd wskazał, że we wniosku spółki określono m.in. dane wnioskodawców, cele i założenia projektu, opis poszczególnych zadań, określenie ich podziału pomiędzy wykonawcami ze wskazaniem ich potencjału i dorobku. Skarżąca spółka została wskazana jako tzw. lider konsorcjum.

Jak wynika z akt sprawy wniosek przeszedł pozytywną weryfikację konkursową na wszystkich etapach konkursu i został rekomendowany do dofinansowania. Osiągnął zatem ostatni etap, w ramach którego zgodnie z Regulaminem III Konkursu Programu Badań Stosowanych powinna zostać wydana decyzja (przez Dyrektora NCBiR) w przedmiocie przyznania środków finansowych, względnie odmowy ich przyznania. W przypadku decyzji pozytywnej (przyznającej środki finansowe) w terminie dalszych 3 miesięcy wymagane było z kolei zawarcie umowy o wykonanie i finansowanie projektu.

W sprawie nie jest sporne, że [...] grudnia 2014 r. Rektor [B.] potwierdził udział tej uczelni w realizacji projektu, zaś w dniu [...] marca 2015 r. wystosował pismo, którego adresatem była skarżąca oraz NCBiR, w którym poinformował oba podmioty, że nie podpisze umowy konsorcjum i nie przystąpi do realizacji projektu, a nadto że nie wyraża zgody na jego realizację. Treść tego pisma była podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania środków finansowych.

Sąd I instancji zauważył, że Regulamin Konkursu uznaje za uczestnika konkursu wnioskodawcę, którym może być m.in. konsorcjum naukowe w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach finansowania nauki. Przepis ten wymaga, aby członkowie konsorcjum naukowego podejmowali wspólne przedsięwzięcie na podstawie umowy. Przedstawienie takiej umowy nie jest jednak wymagane na etapie składania wniosku o dofinansowanie projektu. Zdaniem WSA, błędne jest jednak stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że organ zakłada jednocześnie, iż umowa taka mimo wszystko istnieje bądź powinna istnieć z uwagi na definicję wnioskodawcy (uczestnika konkursu). Nie ma to jednak wpływu na ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu I instancji, nie sposób uznać za dopuszczalną i niemającą wpływu na przyznanie dofinansowania rezygnacji jednego z członków konsorcjum (w niniejszej sprawie [B.]), gdyż spowodowała ona, iż pierwotnie przyznana punktacja, która gwarantowała zajęcie premiowanego miejsca na tzw. liście rankingowej, straciła swoją aktualność i znaczenie. Ilość pierwotnie przyznanych punktów miała bowiem miejsce w związku z określonym składem konsorcjum, w ramach którego każdy z jego członków prezentował określone możliwości (potencjał), mające wpływ na sumę przyznanych w konkursie punktów.

Zdaniem WSA, założenie, że projekt może zrealizować konsorcjum w innym składzie (albo bez [B.], albo z innym członkiem), zmienia całkowicie sytuację skarżącej i absolutnie nie gwarantuje, że pierwotnie przyznana punktacja byłaby nadal aktualna. Poza tym zmiana składu konsorcjum wiązałaby się de facto z koniecznością przeprowadzenia ponownej oceny zmodyfikowanego projektu i przyznania mu nowej punktacji, co na obecnym etapie postępowania nie byłoby już możliwe. Wystąpienie z konsorcjum [B.] nie było obojętne dla potencjału wnioskodawcy i tym samym możliwości realizacji projektu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła w oparciu o art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.).

1. 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
2. a) art. 40 § 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. Nr 96, poz. 616 ze zm.) w zw. z pkt IV ust. 1 pkt 7 i 8 oraz pkt. VIII ust. 2 Regulaminu III Konkursu w ramach Programu Badań Stosowanych w zw. z załącznikami nr 8 i 9 do ww. Regulaminu w zw. z art. 2 ust. 12 ustawy o zasadach finansowania nauki, poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi z uwagi na odmowę podpisania Umowy Konsorcjum przez Konsorcjum na piśmie (na tym etapie), przy jednoczesnym przyjęciu, iż skarżący nie miał obowiązku dowodzenia zawarcia takiej umowy na piśmie;
3. b) Regulaminu III Konkursu poprzez uznanie, iż brak podpisanej przez uczestników Umowy Konsorcjum w dacie wydawania decyzji o przyznaniu środków finansowych z góry uniemożliwia przedstawienie umowy w formie pisemnej w czasie podpisywania umowy o wykonanie i finansowanie projektu, na którym to dopiero etapie, zgodnie z Regulaminem, jest ona wymagana;
4. c) art. 40 § 1 ustawy o NCBiR w zw. z pkt IV ust. 1 pkt 7 i 8 oraz pkt VIII ust. 2 Regulaminu III Konkursu w ramach Programu Badań Stosowanych w zw. z załącznikami nr 8 i 9 do ww. Regulaminu w zw. z art. 17 ustawy o zasadach finansowania nauki poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż zmiana podmiotowa w umowie konsorcjum jest całkowicie niedopuszczalna i powoduje konieczność rozwiązania umowy, a tym samym uniemożliwia dalsze procedowanie w zakresie uzyskania dofinansowania, podczas gdy zmiana podmiotowa w umowie konsorcjum jest dopuszczalna (art. 17 ustawy o zasadach finansowania nauki) i nie powoduje rozwiązania umowy między stronami;
5. d) art. 17 ustawy o zasadach finansowania nauki poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten pozwala na dokonywanie zmian podmiotowych w obrębie Konsorcjum, co pozwalałoby skarżącemu jako Liderowi realizować projekt zgodnie z przedstawioną dokumentacją, zaś pominięcie tego przepisu spowodowało niemożność dalszego procedowania w obrębie projektu.
6. 2. naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
7. a) niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, i nieuwzględnienie skargi na decyzję Komisji Odwoławczej Rady NCBiR nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. w sytuacji, w której wskazana decyzja wydana została z naruszeniem szeregu przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych błędów w decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi Spółki;
8. b) art. 145 niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, poprzez oddalenie skargi, podczas gdy decyzja Komisji Odwoławczej Rady NCBiR nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych błędom w decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi Spółki;
9. c) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, poprzez przyjęcie, iż do postępowania przed Komisją Odwoławczą Rady NCBiR nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy orzecznictwo NSA potwierdza konieczność stosowania przedmiotowych przepisów, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem przyjęcie stosowania k.p.a. skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
10. d) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Komisji Odwoławczej Rady NCBiR nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. w sytuacji, w której wskazana decyzja wydana została z naruszeniem szeregu przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych błędów w decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi Spółki;
11. e) niewłaściwym zastosowaniu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zbyt wąskie, nie w pełni zrozumiałe i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w szczególności pominięcie materiałów uzyskanych w ramach zadanych pytań w trybie informacji publicznej, co czyni je niespójnym dla oceny jego legalności, prawidłowości i analizy pod kątem zgodności z przepisami prawa, jak również ze stanem faktycznym w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Przede wszystkim podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał już sprawę skarżącej kasacyjnie Spółki w podobnym stanie faktycznym, w ramach którego [B.] także wycofała się z konsorcjum i realizacji projektu. NSA powołanym orzeczeniem oddalił skargę kasacyjną Spółki (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 1205/18, LEX nr 2501041). Aktualnie rozpoznając tę sprawę NSA w składzie orzekającym podziela zapatrywania wyrażone w przywołanym orzeczeniu i przejmuje je jako własne.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).

Przystępując do oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów procesowych należy w pierwszym rzędzie odnieść się do zarzutu obejmującego naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt II ppkt e petitum skargi kasacyjnej).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzut naruszenia, art. 141 § 4 p.p.s.a., jako samodzielnej podstawy kasacyjnej może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: (a) gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i (b), gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, publ. Lex nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, publ. Lex nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Oznacza to, że omawiany przepis można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia.

Taka sytuacja nie wystąpiła w tej sprawie. Sąd przedstawił istotę zarzutów podniesionych w skardze, a następnie odniósł się do nich przedstawiając argumenty, które w jego ocenie dawały podstawy do uznania ich za niezasadne. Podał, że istotą wystąpienia z wnioskiem konsorcjum przedsiębiorcy i jednostek naukowych jest fakt, że te podmioty wyrażają chęć zrealizowania projektu, co do którego lider występuje z wnioskiem o dofinansowanie. Na etapie składania wniosku strony tego przedsięwzięcia (przedsiębiorca oraz jednostki prowadzące badania naukowe) winny dokonać najważniejszych uzgodnień, co do podziału ról w tym projekcie. "Wyjście" z konsorcjum jednego z podmiotów powoduje, że pierwotna punktacja wniosku o dofinansowanie traci na aktualności. Bowiem bez zaangażowania [B.] w realizację projektu pierwotnie przyznana punktacja stała się nieaktualna.

Tym samym WSA przedstawił wywód logiczny, będący odzwierciedleniem przeprowadzonej wykładni językowej i systemowej przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, pozwalający na poznanie motywów, które doprowadziły do wydania wyroku określonej treści. Ocena prawidłowości tego stanowiska nie może być podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z tych względów zarzut naruszenia powołanego wyżej przepisu nie zasługuje na uwzględnienie.

Natomiast ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) oraz art. 151 p.p.s.a., wskazać należy, iż wymienione przepisy są normami wynikowymi, które nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10). Przepisy te kształtują bowiem stadium orzekania przez sąd administracyjny.

Zarzutowi naruszenia tych przepisów powinno towarzyszyć powiązanie ich z konkretnymi przepisami prawa materialnego lub przepisami postępowania, w odniesieniu, do których wykazywane naruszenie tych przepisów przez wojewódzki sąd administracyjny polegałoby na wadliwym przeprowadzeniu przez sąd kontroli ich zastosowania czy też wykładni przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt. Zarzut ten nie poddaje się ocenie albowiem poza ogólnym zarzutem - nie uchylenia decyzji, pomimo naruszenia norm prawa materialnego i przepisów postępowania, nie zawiera on wskazania, o jakie przepisy chodzi i na czym miałoby polegać to naruszenie. Autor skargi kasacyjnej nie ujawnia, na czym miałoby polegać naruszenie przepisów, ogólnie traktujących o zakresie i kryteriach kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, nie mówiąc już o braku wykazania "istotnego" naruszenia. Skuteczny mógłby okazać się tylko taki zarzut, którym autor skargi kasacyjnej wykazałby nie tylko zwykłe naruszenie przepisów, ale ich kwalifikowaną postać tj. takie naruszenie, które mogło zmienić kierunek rozstrzygnięcia. Takich argumentów nie zawierają ani same zarzuty, ani też uzasadnienie skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny nie ma więc podstaw do dalszej ich oceny.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut zawarty w pkt II ppkt c) petitum skargi kasacyjnej poprzez przyjęcie, iż do postępowania przed Komisją Odwoławczą Rady NCBiR nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej spawie, podziela pogląd, że ustawa o NCBiR nie przewiduje stosowania przepisów k.p.a. w prowadzonych przez Centrum postępowaniach konkursowych. Chodzi tu również o procedurę odwoławczą przewidzianą w art. 40 tej ustawy. Należy także podkreślić, że i ten zarzut został zredagowany z pominięciem wykazania przesłanki "istotnego wpływu na wynik sprawy".

Nieskuteczność, z przyczyn podanych wyżej zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do merytorycznej oceny zarzutów prawa materialnego.

Komplementarny charakter zarzutów sformułowanych w pkt I ppkt a), b) i c) petitum skargi kasacyjnej uzasadnia łączną ocenę tych zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wywodzi, zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR przyznawanie przez NCBiR środków finansowych na wykonywanie projektów następuje w drodze decyzji Dyrektora wydawanej na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków. Regulamin Konkursu nie przewiduje natomiast żadnego wymogu przedstawienia umowy konsorcjum, ani konieczności potwierdzenia gotowości jego członków do wykonania projektu na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o dofinansowaniu. Podpisana umowa konsorcjum jest jednym z wymaganych dokumentów podczas podpisywania umowy o dofinansowanie i wykonanie projektu przez NCBiR. Regulamin Konkursu nie przewiduje negatywnych konsekwencji dla faktu, że umowa konsorcjum została podpisana po dacie złożenia odpowiedniego wniosku konkursowego.

Brak posiadania przez strony zawartej umowy konsorcjum w żaden sposób nie oddziałuje na proces wydawania decyzji o finansowaniu projektu, bowiem żaden przepis nie przewiduje wymogu posiadania przez strony podpisanej umowy konsorcjum na tym etapie. NCBiR w ocenie skarżącej, przedwcześnie zmierzał do weryfikacji istnienia konsorcjum, co nie miało oparcia w przepisach.

Stanowisko to nie jest trafne. Regulamin III Konkursu Programu Badań Stosowanych uznaje za uczestnika konkursu wnioskodawcę, którym może być m.in. konsorcjum naukowe w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach finansowania nauki. Zgodnie z tym przepisem konsorcjum naukowe to grupa jednostek organizacyjnych, w której skład wchodzi, co najmniej jedna jednostka naukowa oraz co najmniej jeden przedsiębiorca, albo, co najmniej dwie jednostki naukowe podejmujące na podstawie umowy wspólne przedsięwzięcie obejmujące badania naukowe, prace rozwojowe lub instytucje służące potrzebom badań naukowych lub prac rozwojowych. Przepis ten wymaga, aby członkowie konsorcjum naukowego podejmowali wspólne przedsięwzięcie na podstawie umowy. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że istotą wystąpienia z wnioskiem konsorcjum przedsiębiorcy oraz jednostek naukowych jest fakt, że te podmioty wyrażają chęć zrealizowania projektu, co do którego lider występuje z wnioskiem o dofinansowanie.

Na etapie składania wniosku strony tego przedsięwzięcia (przedsiębiorca oraz jednostki prowadzące badania naukowe) winny dokonać najważniejszych uzgodnień, co do podziału ról w tym projekcie. Zatem na datę złożenia wniosku brak jest konieczności spisania pisemnej umowy regulującej współpracę tych podmiotów, gdyż konsorcjum to jest zawierane do realizacji projektu w wypadku rekomendacji projektu do dofinansowania. Umowa pisemna regulująca w sposób szczegółowy prawa i obowiązki poszczególnych członków konsorcjum musi być jednak zawarta do czasu podpisania umowy o dofinansowanie, a więc po rozstrzygnięciu konkursu i wyłonieniu projektów rekomendowanych. Przepis art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach finansowania nauki wskazuje na istnienie umowy konsorcjum. Umowa ta ma być zawarta przed przystąpieniem do przedsięwzięcia obejmującego badania naukowe, prace rozwojowe.

Natomiast rozpoczęcie przedsięwzięcia obejmującego badania naukowe, prace rozwojowe rozpocznie się po podpisaniu umowy o dofinansowanie, a nie w dacie złożenia wniosku. W sprawie nie zawiązano konsorcjum (bezsporne), a to z tego względu, że [B.] pismem z [...] marca 2015 r. poinformowała NCBiR o braku zgody na realizację projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie. "Wyjście" z konsorcjum jednego z jego ([B.]) spowodowało, że pierwotnie przyznana punktacja, która gwarantowała zajęcie premiowanego miejsca na tzw. liście rankingowej straciła swoją aktualność i znaczenie. Suma pierwotnie przyznanych punktów wiązała się, bowiem z określonym składem konsorcjum w ramach, którego każdy z jego członków prezentował określone możliwości (potencjał), mające wpływ na przyznaną w konkursie punktację. Należy zauważyć, że przez sam fakt zawiązania konsorcjum oceniany wniosek otrzymuje dodatkowe punkty w ramach kryterium 6, co ma zasadniczy wpływ na liczbę przyznanych punktów.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku, że zrealizowanie projektu konsorcjum w innym składzie (z innym członkiem) zmieniłoby sytuację spółki i nie gwarantowało, że pierwotnie przyznana punktacja byłaby nadal aktualna. Poza tym zmiana składu konsorcjum wiązałaby się z koniecznością złożenia nowego wniosku (mimo zakończenia naboru), wskazującego na podział ewentualnych ról nowych członków konsorcjum, określenia potencjału i doświadczeń członków konsorcjum oraz podania innych informacji wymaganych dokumentacją konkursową.

Ponadto wymagałaby przeprowadzenia ponownej oceny zmodyfikowanego projektu i przyznania mu nowej punktacji, co na obecnym etapie postępowania nie byłoby już możliwe. NCBiR, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, nie dokonało oceny na podstawie nowych kryteriów zmierzających do przedwczesnej weryfikacji istnienia konsorcjum, lecz doszło do prawidłowego wniosku, że bez zaangażowania [B.] w realizację projektu pierwotnie przyznana punktacja stała się nieaktualna. Tym samym skarżąca nie będzie mogła wywiązać się z obowiązku doręczenia umowy konsorcjum (wymaganej dla podpisania umowy o wykonanie i finansowanie projektu) obejmującej współdziałanie partnerów w składzie wskazanym we wniosku o dofinansowanie.

Wypada w tym miejscu podkreślić, że podczas oceny projektu ocenie podlega potencjał wnioskodawcy, tj. potencjał konsorcjantów, ich zasoby materialne i ludzkie oraz planowana współpraca między przedsiębiorcami i jednostkami naukowymi. W ramach kryterium posiadanych zasobów materialnych i ludzkich niezbędnych do wykonania projektu ocenie podlega potencjał kadrowy, zasoby materialne, potencjał organizacyjny, komplementarność kompetencji i zasobów poszczególnych podmiotów, wybór lidera konsorcjum, posiadanie w strukturach organizacyjnych komórek wyspecjalizowanych w obszarach: transferu technologii, zabezpieczenia praw własności, zarządzania projektami. W zakresie kryterium planowanej współpracy przy wykonywaniu projektu między jednostkami naukowymi i przedsiębiorcami ocenie podlega, m.in. adekwatność podziału zadań pomiędzy jednostki naukowe i przedsiębiorców, komplementarność kompetencji oraz posiadanych zasobów, efektywność i równowaga we współpracy, plan kontynuacji współpracy po zakończeniu realizacji projektu w zakresie będącym jego przedmiotem.

W jednym z formularzy oceny recenzenckiej wniosku w uzasadnieniu do kryterium posiadanych zasobów materialnych i ludzkich niezbędnych do wykonania projektu, stwierdza się, że zespół ma wystarczający potencjał, aby zrealizować projekt. Oceniający odnosząc się do roli w tym konsorcjum konsorcjanta [B.] wskazuje na posiadanie przez tę jednostkę naukową aparatury pomiarowej do charakteryzacji włókien. Zauważyć należy, że ta aparatura pomiarowa jest niezbędnym, wręcz nieodzownym elementem bazy technicznej służącej do zrealizowania tego projektu, którym przypomnieć należy jest projekt pn. "Kompaktowy laser dużej mocy na bazie światłowodów mikrostrukturalnych". We wniosku o przyznanie środków finansowych C4 - Potencjał wnioskodawcy (zasoby materialne i ludzkie), w części odnoszącej się do [B.], zauważa się, że projekt ten jest przewidziany do realizacji głównie w Zakładzie Technicznych Zastosowań Fizyki Wydziału Nowych Technologii i Chemii [B.] posiadającym obecnie w pełni zmodernizowane pracownie technologiczno-badawcze obejmujące: Pracownię Technologii Światłowodowej, Pracownię Systemów Interferometrycznych, Pracownię Obrazowych Badań Optycznych i Detekcji Fazoczułej, Pracownię Elektronicznej Obróbki Sygnałów, Pracownię Kalibracji i Skalowania Czujników, Pracownię Pomiarów Struktur Fotonicznych.

W zakresie podziału zadań wskazuje się, że projekt podzielony jest na sześć zadań badawczych, które podzielone zostały zgodnie z metodologią i doświadczeniem wypracowanym przez konsorcjantów w ramach realizacji wielu projektów zarówno badawczych, jak i aplikacyjnych i wdrożeniowych.

W ramach C6 Planowana współpraca między jednostkami naukowymi i przedsiębiorcami, każdy z partnerów konsorcjum będzie brał udział w realizacji wszystkich zaplanowanych w projekcie zadań, natomiast rola wiodąca w zadaniach będzie przypadała na te jednostki, które specjalizują się w zakresie danego zadania. Zaangażowanie wszystkich partnerów jest niezbędne w celu osiągnięcia efektywnej współpracy oraz uzyskania efektu synergii. [B.], jako jednostka doświadczona przede wszystkim w charakteryzacji światłowodów i elementów światłowodowych będzie odpowiedzialna za wszelkie aspekty związane z weryfikacją parametrów projektowanych i wytwarzanych włókien.

W ocenie NSA przedstawione powyżej informacje dotyczące kryteriów oceny projektów, roli poszczególnych konsorcjantów w realizacji przedmiotowego projektu, w tym szczególnej roli [B.] polegającej na tym, iż projekt ten jest przewidziany do realizacji głównie w jej Zakładzie Technicznych Zastosowań Fizyki, posiadającym obecnie w pełni zmodernizowane pracownie technologiczno-badawcze, potwierdzają w sposób niebudzący wątpliwości, że zrealizowanie projektu konsorcjum w innym składzie (z innym członkiem) zmieniłoby sytuację spółki i nie gwarantowało, że pierwotnie przyznana punktacja byłaby nadal aktualna.

Zarzut ujęty w pkt I ppkt d) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez WSA przepisu art. 17 ustawy o zasadach finansowania nauki, w sposób w nim sformułowany jest nietrafny. Zgodnie z tym przepisem Dyrektor NCBiR, na wniosek kierownika projektu obejmującego badania naukowe lub prace rozwojowe, może wyrazić zgodę na zamianę podmiotu realizującego projekt po pozytywnym zaopiniowaniu przez kierownika jednostki organizacyjnej realizującej projekt i kierownika jednostki przejmującej realizację projektu. W rozpoznawanej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ umowa o dofinansowanie nie została podpisana, zatem nie istniał podmiot realizujący projekt. Sąd I instancji nie stosował tej regulacji prawnej. Tym samym zarzut ten usuwa się spod kontroli Sądu kasacyjnego.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).