Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2727/14, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę "M." sp. jawnej w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot podatku akcyzowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Spółka pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r. wniosła do Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu oraz dostawy wewnątrzwspólnotowej 8 samochodów osobowych marki Nissan Qashqai w wysokości 16.000,00 zł.
Organ – działając na podstawie art. 169 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: O.p. lub Ordynacja podatkowa) w zw. z art. 107 ust. 1 i ust. 4, art. 109 ust. 3 i 3a ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.; dalej: u.p.a.) - wezwał spółkę do uzupełnienia złożonego wniosku o dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych w terminie 7 dni. Wezwanie to zostało doręczone 24 kwietnia 2013 r.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2014 r., nadanym 5 maja 2014 r. nadesłała oświadczenia o posiadaniu przez R. Sp. j. w G. dokumentów potwierdzających zapłatę od 7 samochodów.
Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. pozostawił wniosek skarżącej bez rozpatrzenia, z uwagi na nieuzupełnienie braków wniosku w zakreślonym terminie.
Orzekając na skutek zażalenia spółki, Dyrektor Izby Celnej w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że Organ I instancji stwierdził braki formalne wniosku (brak dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy od samochodów osobowych). Organ II instancji wyjaśnił, że procedura zwrotu akcyzy zapłaconej z tytułu eksportu składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap sprowadza się do złożenia wniosku na formularzu według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego, wraz z dowodem zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturą z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumentami potwierdzającymi dokonanie eksportu, o których mowa w art. 107 ust. 3 u.p.a. Dopiero po otrzymaniu wniosku wraz z dokumentami organ podatkowy może przejść do kolejnego etapu postępowania. Spółka składając wniosek o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy za samochody osobowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi na powyższe postanowienie podniósł, że dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o zwrot akcyzy zostały określone w art. 107 § 3 i 4 u.p.a. Organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku poprzez przedłożenie dowodów potwierdzających zapłatę akcyzy za samochody osobowe. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku Spółka pismem nadanym dnia 5 maja 2014 r. nadesłała oświadczenia o posiadaniu przez Spółkę R. Sp. j. w G. dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy od 7 samochodów.
W ocenie Sądu odpowiedź będące reakcją na wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku Spółka nadała w polskiej placówce pocztowej już po upływie terminu do skutecznego usunięcia braków formalnych wniosku, bo w poniedziałek 5 maja 2014 r. (k. 37 akt administracyjnych). Piątek 2 maja 2015 r. nie był dniem ustawowo wolnym od pracy, tym samym, wobec treści art. 12 § 5 i § 6 O.p., nie zasadne sąd twierdzenia Spółki, że usunęła braki formalne wniosku w terminie zakreślonym w art. 169 § 1 O.p. Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 233 § 1 ust. 1 w zw. z art. 169 § 1 i § 4 O.p.
Sąd I instancji za chybiony uznał zarzut dotyczący naruszenia przez organy podatkowe art. 187 § 3 O.p., poprzez żądanie od skarżącej uzupełniania dokumentu, który został wydany przez organ podatkowy I instancji i powinien być mu znany z urzędu. Wyjaśnił, iż o załącznikach do wniosku, jako elemencie podania, zdecydował ustawodawca w przepisie szczególnym - art. 107 ust. 4 u.p.a., a przepis ogólny art. 187 § 3 O.p. dotyczy faktów notoryjnych, który nie miał i nie mógł mieć w sprawie zastosowania.
Przedmiotem rozstrzygania było zbadanie uzupełnienia w terminie braków formalnych wniosku. Wniosek nie zawierał dokumentów stanowiących dowody zapłaty podatku akcyzowego. Dla prawidłowości rozstrzygnięcia, zbędne było dokonywanie oceny, czy złożone po terminie dokumenty czyniły zadość wymogom przewidzianym przepisami prawa. Zarzut wadliwej oceny tych dowodów (naruszenie w tym zakresie art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p.) nie jest zasadny.
Kontrolowane postanowienie i jego uzasadnienie wbrew zarzutom Skarżącej spełnia wymogi art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. Wskazuje powody i podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Sąd podkreślił, że organy nie ustaliły, że Spółka nie posiada wymaganych prawem dokumentów świadczących o uiszczeniu akcyzy, a stwierdziły, że nie przedstawiła ich w wymaganym prawem terminie. W sytuacji, w której pismo Spółki zostałoby nadane w terminie, organy przystąpiłyby do badania, czy przesłane dokumenty usuwają pierwotne braki formalne i dokumentują w formie przewidzianej prawem uiszczenie akcyzy. Formułowany zarzut naruszenia art. 107 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 4 pkt 1 u.p.a. w tej sytuacji nie może być skuteczny.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
- I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
- 1. art. 233 § 1 ust. 1 w zw. art. 169 § 1 i art. 169 § 4 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania w sytuacji, gdy strona uzupełniła w terminie i zgodnie z wymogami prawa dokumenty, do których uzupełniania została wezwana;
- 2. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów przedstawionych przez Stronę na potwierdzenie faktu zapłaty akcyzy;
- 3. art. 169 § 1 w zw. z art. 187 § 3 O.p., poprzez żądanie od strony uzupełnienia dokumentów, które zostały wydane przez organ I instancji i powinny być organowi znane z urzędu.
II.. prawa materialnego tj. art. 107 ust. 3 w zw. z art. 82 ust 4 pkt 1 u.p.a., poprzez błędne rozumienie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy i w konsekwencji uznanie, że strona skarżąca nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy za samochody objęte wnioskiem.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że nieuzupełnienie brakujących dokumentów nie zostało przez Spółkę zawinione. Wystarczające byłoby sprawdzenie przez Naczelnika Urzędu Celnego akt sprawy, gdzie zostały załączone dokumenty, co umożliwiłoby kompleksowe rozpoznanie wniosku.
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzuty sformułowane w osnowie skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, zatem skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd I instancji było postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku spółki o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodów osobowych. Postanowienia organów podatkowych obu instancji zostały wydane na podstawie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że spółka wraz z wnioskiem o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy. Mimo prawidłowego wezwania wystosowanego przez organ, w wyznaczonym terminie, nie usunęła braku formalnego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają dołączenia do wniosku ściśle określonych w formie i treści załączników, które mają na celu potwierdzenie zasadności tego wniosku, wówczas braki tych załączników co do formy lub co do treści należy traktować na równi z brakami formalnymi samego wniosku (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 495/11, http://orzeczenia.gov.pl).
Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Artykuł 107 u.p.a. określa podstawowe zasady dokonywania zwrotów akcyzy zapłaconej od samochodów osobowych, które następnie zostają wywiezione do innego państwa członkowskiego czy też wyeksportowane. Jednocześnie, zwrot akcyzy stanowi uprawnienie wnioskodawcy, pod warunkiem łącznego spełnienia przez niego ustawowych przesłanek. Nieprzedłożenie dokumentów będących integralną częścią wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Zatem strona nie może domagać się od organu, aby wypełnił za nią ten obowiązek wynikający z przepisów prawa.
Zgodnie z art. 107 ust. 3 u.p.a. wnioskodawca powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie eksportu. Wniosek należy złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania eksportu samochodu osobowego. Dalsze warunki wynikają z art. 107 ust. 4 u.p.a. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz. U. 2009 r. nr 32 poz. 246).
Skarżąca do wniosku nie załączyła dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy za samochody osobowe objęte przedmiotowym wnioskiem, którego obowiązek złożenia wynika z art. 107 ust. 4 u.p.a. Wobec tego organy podatkowe prawidłowo zastosowały tryb przewidziany w art. 169 O.p.
Przepisy szczególne, oprócz wymagań formalnych stawianych samemu wnioskowi, w sposób jednoznaczny wymieniają również dokumenty (załączniki), jakie należy do tego wniosku dołączyć (precyzując także ich formę), tryb określony w powyższym przepisie może być również zastosowany w przypadku braków formalnych odnoszących się do tych załączników. Prawidłowo sporządzony wniosek oraz odpowiadające wymaganiom wynikającym z przepisów załączniki stanowią formalny warunek przystąpienia do procedowania co do meritum sprawy. Dopiero, gdy wniosek zostanie uznany za kompletny i wolny od wad formalnych, organ podatkowy może rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem postanowień art. 107 u.p.a.
Z tych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.