Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 listopada 2005 r. o sygnaturze III SA/Gl 759/04 oddalił skargę [...] w Tychach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] czerwca 2004 r. o nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] kwietnia 2002 r. o nr [...] (przy ponownym rozpoznaniu sprawy) odmawiającej w postępowaniu wznowieniowym uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] stycznia 1999 r. o nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Cieszynie z dnia [...] lipca 1998 r. o nr [...] w przedmiocie zarządzenia zwrotu za granicę polichlorku winylu sprowadzonego z Węgier przez spółkę cywilną [...] w Tychach, klasyfikując towar jako odpad.
Sąd przyjął, że organy celne przy wydawaniu decyzji brały pod uwagę opinię Instytutu Przemysłu Tworzyw i Farb w Gliwicach, który zakwalifikował towar jako odpad polichlorku winylu. Nie stanowi przyczyny wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) prawomocny wyrok karny z dnia 16 marca 2000 r. Sądu Rejonowego w Tychach o sygnaturze II K 680/97, utrzymany w mocy przez wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 17 października 2000 r. o sygnaturze VI KA 952/00, uniewinniający K. C. od popełnienia przestępstwa polegającego na sprowadzeniu do Polski bez wymaganego zezwolenia odpadów innych niż niebezpieczne. Chodzi więc o przesłankę wyjścia na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję. Okoliczności, na które powołano się we wniosku o wznowienie postępowania były znane w chwili pierwotnej odprawy celnej, jak i w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia 25 stycznia 1999 r. Chodzi o to, że wyrok karny dotyczy okresu luty-marzec 1997 r., natomiast w rozpoznawanej sprawie odpady zostały wprowadzone w czerwcu 1998 r., a decyzja o ich cofnięciu została wydana w lipcu 1998 r. Nie ma także znaczenia dowód przeprowadzony w trakcie postępowania karnego.
Chodzi o opinię biegłego sądowego, który na użytek sprawy karnej stwierdził, że do kraju został sprowadzony pełnowartościowy towar, a nie odpad. Oznacza to, że po wydaniu decyzji nie zaistniała żadna z okoliczności wymienionych we wniosku o wznowienie postępowania.
Sąd I instancji przyjął, że w niniejszym postępowaniu poza oceną pozostają wszystkie argumenty dotyczące merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej.
W skardze kasacyjnej [...] w Tychach zaskarżyli powyższy wyrok w całości. Domagali się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania "za obie instancje", ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego jako części kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a także przepisów postępowania, których uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
W uzasadnieniu podali, że decyzja odmawiająca uchylenia decyzji została wydana z naruszeniem prawa. Zachodziła przesłanka do wznowienia postępowania, bowiem w wyniku prowadzonych przed Sądem Rejonowym w Tychach i Sądem Okręgowym w Katowicach postępowań karnych pod sygnaturą akt II K 680/97 oraz VI Ka 952/00 ujawniła się nowa istotna dla sprawy okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, a nieznana organowi, który ją wydał. Okolicznością tą jest technologia produkcji importowanego towaru, z której wynika, iż importowany towar nie był odpadem, lecz pełnowartościowym tworzywem termoplastycznym, co potwierdza opinia biegłego powołanego w toku postępowania karnego. Okoliczność ta istniała w dacie wydawania decyzji, a ujawniła się dopiero po jej wydaniu, a zatem została spełniona przesłanka wznowienia postępowania. W toku postępowania celnego organy badały tylko skład chemiczny produktu.
Biegły poczynił zaś ustalenia na podstawie badań zarówno składu chemicznego, jak i w oparciu o wyjaśnienia producentów tych produktów. Po zbadaniu technologii ich wytwarzania stwierdził, że otrzymany tą technologią towar jest pełnowartościowym tworzywem termoplastycznym, nie zaś odpadem. O zakwalifikowaniu towaru jako odpadu decydują bowiem zarówno skład chemiczny, jak i technologia produkcji.
Skarżący podnieśli, że nawet jeśli przyjąć, że próbki materiału zbadane przez biegłego w postępowaniu karnym nie pochodziły z partii materiału sprowadzonego w przedmiotowej sprawie, to nie można zakładać, że ta okoliczność nie ma jakiegokolwiek wpływu na rozpoznawaną obecnie sprawę.
Zdaniem skarżących istniejące rozbieżności pomiędzy orzeczeniami sądów powszechnych i administracyjnych. Orzeczenia wskazują na poważne uchybienia popełniane przez organy administracyjne. Rozbieżności te powinny zostać usunięte. Chodzi zatem o przestrzeganie zasady praworządności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o jej oddalenie. Podał, że wydany wyrok jest zgodny z prawem a zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, choć nie wymienia rodzaju przepisów prawa materialnego. Przytoczona argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej takich podstaw materialnych także nie podnosi ani też nie omawia. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 183 § 1 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany jest granicami skargi, a to oznacza konieczność wskazania jej podstaw. Chodzi o powołanie konkretnych przepisów prawa, które w ocenie skarżących zostały przez Sąd I instancji naruszone. Brak taki uniemożliwia ocenę zasadności tego zarzutu. Oznacza to, że wymagania określenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia obejmują wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgłoszenie ogólne zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bez wskazania konkretnego przepisu, który w ocenie skarżących został naruszony, uniemożliwia ocenę jego zasadności.
Powyższe wskazuje, że wobec braku sformułowania podstawy kasacji dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) podniesiony zarzut w tym zakresie z powyższych powodów pozostawał poza oceną w niniejszym postępowaniu.
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania obejmują naruszenie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 240 § 1 pkt 5 - Ordynacji podatkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są uzasadnione.
Odnosząc się do powyższych zarzutów, w pierwszej kolejności należy rozważyć przy ocenie przez Sąd I instancji zasadność naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż zarzuty te zasadniczo koncentrują się wokół zagadnienia, co do błędnej oceny braku podstaw wznowieniowych, a w związku z tym błędnego przyjęcia braku podstaw odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
Trafnie Sąd I instancji przyjął, że niniejsze postępowanie dotyczy jednego z trybów kwalifikowanych, jakim jest w tym przypadku wznowienie postępowania i nie prowadzi do oceny decyzji według wszystkich zasad z trybu zwykłego.
Zarzut naruszenia art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest bezzasadny. Przepis ten nakłada obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy, o ile jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Rozwiązanie przyjęte w powyższym przepisie dotyczy przedmiotowego zakresu orzekania Sądu I instancji. Ocena ta nie dotyczy postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku z przyjętą w art. 183 § 1 wyżej już cytowanej ustawy zasadą związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej (Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 441).
Podkreślić należy, że strona skarżąca wszczynając postępowania zakreśliła granice tego postępowania. W piśmie uzupełniającym sprecyzowała swoje żądanie i domagała się wznowienia postępowania z powołaniem się na podstawy wznowieniowe. W skardze do Sądu I instancji nie powołała okoliczności objętych regulacjami określonymi w art. 135 ustawy. Badany akt nie dawał też podstaw do odwołania się do powyższych podstaw z urzędu. W skardze zaś kasacyjnej, jak to już wyżej zaznaczono, nie określono rodzaju uchybień poza podstawami wznowieniowymi. Oznacza to, że należało jedynie ocenić - czy powołane okoliczności stanowiące podstawę do wznowienia postępowania były istotne dla sprawy i mogły prowadzić do wydania decyzji o odmiennej treści.
Trafnie Sąd I instancji przyjął, że wyrok karny i materiał zgromadzony w tej sprawie nie był istotną dla sprawy nową okolicznością ani nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji. Powołana argumentacja tej oceny jest w pełni podzielana przez Naczelny Sąd Administracyjny, skoro dotyczy innej dostawy, z innego okresu, objęta zgłoszeniem celnym w różnych urzędach celnych. O ile biegły w sprawie karnej wypowiedział się na temat technologii produkcji importowanego towaru, to oceny tej nie można odnosić do przedmiotowej sprawy obejmującej inny towar.
Powyższe oznacza, że strona skarżąca zarzuty skargi sformułowała tylko w kierunku oceny zasadności odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Nie poddała pod ocenę działania Sądu I instancji w kierunku naruszenia art. 135 ustawy. Brak przy tym prawidłowo sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego uniemożliwił kontrolę w kierunku oceny szerszej niż wszczęte i prowadzone postępowanie wznowieniowe.
Powołane w skardze kasacyjnej rozbieżności między orzeczeniami sądów powszechnych a orzeczeniami sądów administracyjnych wynikają z autonomiczności poszczególnych gałęzi prawa. Podlegają indywidualnej ocenie w zależności od okoliczności sprawy, ale niewątpliwie z uwzględnieniem przesłanek określonych w poszczególnych działach prawa.
Reasumując powyższe, należało przyjąć, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.