Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Po 801/11 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie określenia kwoty ostatecznego cła antydumpingowego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
Naczelnik Urzędu Celnego w P., decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. określił kwotę ostatecznego cła antydumpingowego w łącznej wysokości 91.554 zł odnoszącego się do towarów objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu według zgłoszeń celnych z dnia [...] września 2007 r., z dnia [...] września 2007 r., z dnia [...] września 2007 r., z dnia [...] września 2007 r., z dnia [...] października 2007 r., z dnia [...] października 2007 r., z dnia [...] listopada 2007 r., z dnia [...] listopada 2007 r. oraz z dnia [...] listopada 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podstawą postimportowej kontroli zgłoszeń celnych był art. 78 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, który stanowi, że po zwolnieniu towaru organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać sprostowania zgłoszenia celnego. Natomiast zgodnie z art. 201 WKC w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje dług celny. Powstaje on w chwili przyjęcia przez organ celny zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą i ciąży na zgłaszającym.
Według wyszczególnionych zgłoszeń celnych procedurą dopuszczenia do obrotu objęto różnego rodzaju obuwie męskie i damskie o podeszwie z gumy i z tworzyw sztucznych oraz cholewkach wykonanych ze skóry (nubuku)), klasyfikowane do kodów TARIC: 6403 91 16 95, 6403 91 98 95, 6403 9936 91, 6403 00 38 91, 6403 99 96 95 i 6403 99 98 95 pochodzące z M.; wcześniej towar objęty był procedurą składu celnego.
Powyższe zgłoszenia celne zostały przyjęte przez organ celny w czasie obowiązywania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1028/2007 z dnia 5 września 2007 r., a oznaczone powyżej kody TARIC zostały wymienione w załączniku do rozporządzenia. Zatem sprowadzone towary podlegały rejestracji na mocy art. 2 tegoż rozporządzenia, a następnie z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 388/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r., stosownie do treści art. 1 – należało obciążyć je cłem antydumpingowym w wysokości 16,5% ceny netto towaru na granicy Wspólnoty, przed ocleniem.
Wyjaśnił, że kluczowym momentem dla wymiaru należności przywozowych jest data powstania długu celnego, którą w rozpatrywanym przypadku jest data przyjęcia przez organ celny zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu. Fakt, że towary znacznie wcześniej zostały fizycznie wprowadzone na teren Wspólnoty nie ma znaczenia, ponieważ wówczas towary zostały objęte procedurą celną nieskutkującą powstaniem długu celnego. Zasady ogólne postępowania antydumpingowego reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz.Urz. Nr L 56/1 z dnia 6 marca 1996 r.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt przywieziony po cenach dumpingowych, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę.
W konsekwencji wszelkie działania ochronne wprowadzone rozporządzeniami odnoszącymi się do poszczególnych towarów, a odwołującymi się do rozporządzenia podstawowego, mają zastosowanie do towarów wprowadzonych do obrotu, bowiem właśnie sprzedaż takich towarów na rynku wspólnotowym zagraża interesom unijnych producentów. Objęcie produktów procedurą składu celnego tym interesom nie zagraża.
Natomiast objęcie towarów wcześniej złożonych w składzie celnym procedurą dopuszczenia do obrotu po dniu [...] września 2007 r. skutkuje nałożeniem na nie cła antydumpingowego zgodnie z art. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1472/2006.
Dyrektor Izby Celnej w P., po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
A. Sp. z o.o. nie zgodziła się z takim rozstrzygnięciem i zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który skargę oddalił.
Sąd I instancji w pierwszej kolejności stwierdził, że objęcie towarów procedurą celną dopuszczenia do obrotu nastąpiło w oparciu o zgłoszenia złożone w dniu [...] września, [...] września, [...] października i [...] listopada 2007 r. Niemniej towary objęte wskazanymi zgłoszeniami zostały wprowadzone na obszar Wspólnoty przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1018/2007. Wówczas zostały one objęte procedurą składu celnego według zgłoszeń celnych z dnia [...] września 2006 r. oraz kolejnych z dnia [...] października, [...] marca, [...] marca, [...] kwietnia, [...] czerwca i [...] sierpnia 2007 r. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom skarżącej, organy celne prawidłowo zastosowały art. 67 WKC, który nakazuje przyjmować, że data zgłoszenia celnego rozstrzyga o tym, które przepisy mają zastosowanie do oceny skutków prawnych regulujących daną procedurę. Zgodnie z treścią art. 67 WKC datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne.
Organy w zgodzie z powołanym przepisem określiły dług celny według przepisów regulujących procedurę dopuszczenia do obrotu na dzień przyjęcia zgłoszenia o objęcie importowanych towarów procedurą celną dopuszczenia do swobodnego obrotu.
Tymczasem skarżąca w sposób nieuprawniony pomija, iż inne skutki prawne wywołuje zgłoszenie celne dopuszczenia od swobodnego obrotu, a inne konsekwencje prawne ma zgłoszenie celne dotyczące objęcia towaru procedurą składu celnego. Towary niewspólnotowe umieszczone w składzie wolnocłowym mogą podczas ich pozostawania składzie wolnocłowym zostać dopuszczone do swobodnego obrotu na warunkach przewidzianych przez tę procedurę i art. 178 (art. 173 lit. a/ WKC). Z kolei dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 pkt 1 lit. a/ i pkt 2 WKC).
Ponadto dług celny w przywozie powstaje w wyniku nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty towaru podlegającego należnościom przywozowym lub nielegalnego wprowadzenia na pozostałą część obszaru celnego Wspólnoty towaru podlegającego należnościom przywozowym i znajdującego się w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym. Nielegalnym wprowadzeniem towaru w rozumieniu niniejszego artykułu jest każde wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 38–41 i art. 177 tiret drugie (art. 202 pkt 1 lit. a/ i b/ WKC). W przypadku nielegalnego wprowadzenia towaru na obszar celny Wspólnoty dług celny powstaje z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru (art. 202 pkt 2 WKC). Powyższe uregulowania nakazują przyjąć, iż Skarżąca niesłusznie nadaje terminowi "przywóz" znaczenie przynależne na gruncie Wspólnotowego Kodeksu Celnego terminowi "wprowadzenie towarów na obszar celny wspólnoty".
W konsekwencji Skarżąca błędnie przyjmuje, że na gruncie kontrolowanej sprawy stan faktyczny uzasadniający rejestrację przywozu w rozumieniu art. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 1028/2007 z dnia 5 września 2007 r. wystąpił z dniem wprowadzenia towaru do składu celnego znajdującego się na terenie Wspólnoty, a nie z dniem zgłoszenia zaimportowanego obuwia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu. Skutkiem takich założeń są niezgodne z prawem wnioski, że przepisy rozporządzenia Komisji WE nr 388/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. zastosowano do zdarzeń mających miejsce przez opublikowaniem rozporządzenia Komisji WE nr 1028/2007 z dnia 5 września 2007 r.
Wyjaśnił, że towary niewspólnotowe umieszczone w składzie wolnocłowym są traktowane do celów stosowania należności celnych przywozowych i obowiązujących w przywozie środków polityki handlowej jako nieznajdujące się na obszarze celnym Wspólnoty (art. 166 lit. a/ WKC).
Zatem w okolicznościach kontrolowanej sprawy dopiero przyjęcie zgłoszenia celnego o dopuszczenie do swobodnego obrotu otworzyło możliwość zastosowania środków polityki handlowej, zaktualizowało obowiązek wypełnienia innych formalności wymaganych przy przywozie towarów oraz zaktualizowało obowiązek pobrania należności celnych. Wbrew stanowisku Skarżącej stan faktyczny sprawy nie uzasadnia twierdzenia, że dług celny powstał w chwili wprowadzenia towarów na obszar Wspólnoty, czyli objęcia ich procedurą składu celnego. Taki wniosek jest nieuprawniony z uwagi na treść przepisu art. 166 lit. a/ WKC.
Z powyższych względów Sąd w całości podziela stanowisko organów celnych zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji, że towary niewspólnotowe umieszczone w składzie celnym nie podlegały należnościom celnym przywozowym ani środkom polityki handlowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. Sp. z o.o. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
- 1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i stosowanie:
- – art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 388/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. poprzez przyjęcie, że postępowanie celne i podatkowe wszczęte postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczyły towarów objętych procedurami składu celnego, wykonanymi i ostatecznie ustalonymi przed datą wprowadzenia przez rozporządzenie Komisji WE 1028/2007 z dnia 5 września 2007 r. obowiązku rejestracji towarów przywożonych na teren Wspólnoty, objętych zgłoszeniami skarżącego, podczas gdy zgłoszenie tych towarów miało miejsce przed [...] września 2007 r., czyli przed datą wprowadzenia rozporządzenia Komisji WE 1028/2007; w ostateczności na uznaniu, że przepisy później wprowadzone odnoszą się również do towarów, które wcześniej podlegały czynnościom i odprawie celnej;
- – art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady WE 388/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. rozszerzającego ostateczne cło anty dumpingowe nałożone rozporządzeniem WE nr 1472/2006 (Dz.Urz. L 117 z 1.05.2008 r.) poprzez zobowiązanie skarżącego do opłacania dodatkowych należności celnych poza już uiszczonymi, pomimo tego że skarżący towary swoje sprowadził i poddał procedurom celnym jeszcze przed wejściem wymienionych wyżej przepisów. W efekcie wydanie decyzji nakładających na skarżącego nienależnego cła;
- – art. 78 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego zastosowanie, mimo iż nie dotyczy on przedmiotowego zgłoszenia obowiązku celnego oraz ustalonej decyzji co do wysokości i poboru cła, ponieważ, uprzednio wykonane zgłoszenie celne i decyzja urzędu o wymierzeniu cła nie zostały wydane na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych. Jednocześnie zgłoszenie do cła i jego wymierzenie oraz uiszczenie nie gwarantowało skarżącemu ochrony prawa co do postępowania urzędu i jego rzetelności.
W efekcie naruszona została fundamentalna zasada niedziałania prawa wstecz oraz zasada zaufania do ustawodawcy i organów państwa.
2) prawa procesowego oraz błędną ocena stanu faktycznego, które doprowadziły do wydania orzeczenia naruszającego prawo i godzącego w istotę rozstrzygnięcia sporu; w szczególności przyjęcie przez Sąd i urzędy, że skarżący nie dokonał przed datą wejścia w życie wymienionych przepisów, skutecznie czynności celnych i nie uzyskał od urzędu potwierdzenia prawdziwości oraz wskazania podstaw prawnych swojego stanowiska; nadto poprzez nieuprawnione i całkowicie niezasadne identyfikowanie procedury i skutków prowadzenia składu celnego z instytucją składu wolnocłowego i wolnych obszarów celnych.
Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że zarówno Sąd jak i urzędy nie dostrzegają różnicy pomiędzy "składem wolnocłowym i obszarami celnymi", opisanymi przepisami art. 171 i następnymi Wspólnotowego Kodeksu Celnego z pojęciem i skutkami instytucji "Składu celnego", opisanej w art. 98 i następnych wymienionego aktu. Z treści uzasadnienia wyroku Sądu wynika w sposób całkowicie nieuprawniony, że skarżący swoje towary utrzymywał w składzie wolnocłowym, co jest oczywiście nieprawdziwe. Jak wynika z dokumentacji i stanu faktycznego przedmiotowe towary znajdowały się w składzie celnym. Oznaczało to, że zostały zidentyfikowane i nazwane, towarom tym przypisano kody celne i określono wartości należnego cła. Towary te były sprzedawane według cen, które uwzględniały zapłacone stawki celne, określone decyzją celną urzędu celnego.
Towar sprowadzony przez skarżącego i zidentyfikowany przez organy celne w ramach i na zasadach składu celnego i z racji przepisów rządzących taką instytucją został ustalony decyzją administracyjną (celną). Po tym czasie nie można było przecież zmieniać bądź uchylać takiej decyzji, bowiem skarżący już towary te sprzedawał i nie miał żadnej wiedzy, aby taka sprzedaż i na takich warunkach decyzji była wyłączona bądź wiązała się z innymi należnościami i sankcjami.
W tej sytuacji brak rozróżnienia dwóch zupełnie odmiennych pojęć prawa celnego tj. "składu celnego" prowadzonego przez skarżącą, i wszystkich wywodzących się z tego konsekwencji oraz pojęcia "składu wolnocłowego" i w efekcie błędne przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia w sprawie przepisów dotyczących instytucji "składu wolnocłowego" jest niedopuszczalne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest tylko w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej zaznaczył, że zarzuca Sądowi I instancji w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarówno naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i stosowanie jak i naruszenie przepisów prawa procesowego.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie zarzut naruszenia prawa procesowego, bardzo ogólnie sformułowany, nie zawiera wskazania jakiegokolwiek przepisu, zatem nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Natomiast pierwszy z zarzutów naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jako niezasadny.
Strona skarżąca twierdzi, że towary w postaci obuwia zostały zgłoszone przed [...] września 2007 r. czyli przed datą wprowadzenia rozporządzenia Komisji (WE) 1028/2007.
Twierdzenie powyższe nie może być uwzględnione. Z akt sprawy wynika bowiem, że zgłoszenie celne objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towaru pochodzącego z M. jest datowane na dzień [...] września 2007 r. Fakt ten miał zatem miejsce po dacie wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 1028/2007 w sprawie wszczęcia dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 1472/2006 na przywóz niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami wysyłanego ze Specjalnego Regionu Administracyjnego M., zgłoszonego lub niezgłoszonego jako pochodzące ze Specjalnego Regionu Administracyjnego M. i poddające ten przywóz rejestracji (Dz.Urz. UE L z 6 września 2007 r.).
Autor skargi kasacyjnej uważa, że data [...] września 2007 r. czyli data objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu nie ma znaczenia w sprawie bowiem towar znajdował się wcześniej w składzie celnym co oznaczało, że został zidentyfikowany i nazwa, przypisano mu kod celny i określono wartość celną. Wobec tego według strony skarżącej organ nie miał podstaw do stosowania powyższego rozporządzenia.
Stanowisko to jest błędne. Przede wszystkim dlatego, że towar w postaci butów skórzanych jako towar niewspólnotowy w przypadku procedury składu celnego w czasie tego składowania nie podlega należnościom celnym przywozowym ani środkom polityki handlowej. Wynika to wprost z art. 98 § 1 pkt a/ WKC. Dopiero dopuszczenie do swobodnego obrotu nadaje towarowi niewspólnotowemu status celny towaru wspólnotowego (art. 79 WKC). Ta procedura wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów oraz zastosowania opłat prawnie należnych. Do środków polityki handlowej należą środki pozataryfowe ustanowione jako część wspólnej polityki handlowej w formie przepisów wspólnotowych dotyczących przywozu i wywozu towarów, takie jak dozór lub ochrona, ograniczenie bądź limity ilościowe. Do środków polityki handlowej należy zaliczyć również rejestrację ceł antydumpingowych.
Fakt pozostawienia towarów w składzie celnym przed datą dopuszczenia ich do swobodnego obrotu w tej sprawie jest bez znaczenia gdyż dopiero w momencie dopuszczenia do wolnego obrotu organ celny podejmuje działanie w celu rejestracji przywozu do Wspólnoty w okresie gdy wszczęte było dochodzenie w sprawie dotyczącej możliwego dochodzenia środków antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 1472/2006, zaś w momencie już rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowego do jego poboru w przypadku bieżących zgłoszeń celnych do procedury dopuszczenia do obrotu z mocą wsteczną do tych zgłoszeń w których przywóz był zarejestrowany.
Drugi zarzut naruszenia prawa materialnego przedstawiony w petitum skargi kasacyjnej wskazuje na art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 388/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 1472 poprzez zobowiązanie skarżącego do opłacania dodatkowych należności celnych poza już uiszczonymi, pomimo tego, że skarżący towary swoje sprowadził i poddał procedurom celnym jeszcze przed wejściem wymienionych wyżej przepisów.
W samym zarzucie autor skargi kasacyjnej nie określił jakim to procedurom celnym poddany został towar skarżącego przed datą wejścia w życie wymienionych w tym zarzucie przepisów, jednak z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że chodzi o procedurę składu celnego. Wobec tego należy powtórzyć, że towar niewspólnotowy, w przypadku procedury składu celnego nie podlega należnościom celnym ani środkom polityki handlowej zaś wskazany przepis rozporządzenia Rady (WE) nr 388/2008 stanowi, że "na mocy rozporządzenia (WE) nr 1472/2008(2) (»rozporządzenie pierwotne«), Rada nałożyła ostateczne cła antydumpingowe wynoszące od 9,7% do 16,5% na przywoź obuwia ze skórzanymi cholewkami pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej (»dochodzenie pierwotne«)".
Stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w związku z drugim zarzutem naruszenia prawa materialnego jest błędne, gdyż w rozpatrywanej sprawie organy celne zasadnie określiły dług celny według przepisów regulujących dopuszczenie towaru do obrotu na dzień przyjęcia zgłoszenia o objęciu importowanych towarów procedurą celną dopuszczenia do swobodnego obrotu mając na uwadze fakt, że towar niewspólnotowy w czasie przechowywania w składzie celnym nie podlega należnościom celnym przywozowym ani środkom polityki handlowej.
W skardze kasacyjnej postawiony został też zarzut naruszenia art. 78 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego zastosowanie. Jest to zarzut przedstawiony jako naruszenie przepisów prawa materialnego, chociaż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zapis, że "po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia" jest normom o charakterze procesowym. Zarzut ten nie został rozwinięty i uzasadniony w związku z tym kontrola jego zasadności okazała się niemożliwa.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.