Uzasadnienie
Wyrokiem z 2 października 2018 r. sygn.. akt I SA/Gl 767/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Spółki A w likwidacji (dalej: skarżąca lub spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej Kolegium lub SKO) z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...].
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257 ze zm. – dalej: kpa) – w związku z odwołaniem spółki od decyzji Prezydenta Miasta Rybnika z [...] marca 2018 r. określającej wysokość dotacji do zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 112 894,53 zł oraz dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 383 237,95 zł przyznanej na wsparcie realizacji zadania publicznego pt. "[...]" wraz z odsetkami liczonymi od dat wskazanych w ww. decyzji – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że opisana na wstępie decyzja organu I instancji została spółce doręczona 30 marca 2018 r. Pismem datowanym na 12 kwietnia 2018 r. strona wniosła odwołanie od tej decyzji, żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Odwołanie nadane zostało w placówce pocztowej 14 kwietnia 2018 r.
Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Bieg czternastodniowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia rozpoczął się w niniejszej sprawie 31 marca 2018 r., a upływał z końcem 13 kwietnia 2018 r. Natomiast strona złożyła odwołanie 14 kwietnia 2018 r., czyli po upływie wskazanego terminu. Nie wniosła przy tym o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Tym samym w ocenie SKO zaistniały przesłanki określone w art. 134 kpa do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach likwidator spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisu art. 129 § 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że odwołanie nie zostało wniesione w przewidzianym przez prawo terminie. Skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią art. 57 § 4 kpa sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy i tego dnia termin nie biegnie, co oznacza, że wniesienie odwołania tego dnia nastąpiło w terminie. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/WA 2289/17, strona zaznaczyła, że przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny dla strony postępowania, a nie dla organu i nie można ich interpretować na niekorzyść strony podejmującej czynności zmierzające do merytorycznej weryfikacji decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wyjaśnił, że argumenty spółki odnoszą się do sytuacji, kiedy dzień wolny od pracy przypada na koniec terminu. Wówczas terminu upływa następnego dnia. Natomiast w badanym przypadku termin do wniesienia odwołania upływał w piątek 13 kwietnia 2018 r., a zatem odwołanie z dnia 14 kwietnia 2018 r. zostało złożone z uchybieniem terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: ppsa).
WSA wskazał, że istotą postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest jedynie ustalenie faktu, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminu - bez względu na przyczynę - jest okolicznością faktyczną i nie podlega ani ocenie, ani interpretacjom. Samo stwierdzenie uchybienia nie stoi oczywiście na przeszkodzie rozpoznaniu ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Sąd I instancji stwierdził, że kwestie obliczania terminu reguluje przepis art. 57 kpa, który stanowi, że jeśli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, wówczas przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło.
Natomiast zgodnie z art. 57 § 4 kpa, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Jedynie w przypadku, gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy lub sobotę, termin ten wydłuża się o ten dzień, a zatem jego upływ nastąpi w następnym najbliższym dniu, który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy lub sobotą.
Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Skoro bowiem decyzja została spółce prawidłowo doręczona 30 marca 2018 r., to bieg ww. terminu rozpoczął się 31 marca 2018 r., a jego ostatni dzień upłynął 13 kwietnia 2018 r., tj. w piątek. Tymczasem w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie odwołanie zostało złożone po upływie czternastodniowego terminu, gdyż nadano je w placówce pocztowej 14 kwietnia 2018 r., co potwierdza załączona do akt sprawy koperta z datą stempla pocztowego. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w skardze, że sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy, a zatem tego dnia termin nie biegnie i dopuszczalne było wniesienie odwołania w tym właśnie dniu, WSA podkreślił, że ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w badanej sprawie upływał w piątek, czyli w dzień roboczy, a nie w sobotę. Termin ten natomiast rozpoczynał swój bieg w sobotę, przy czym jak już wyżej zaznaczono, w myśl art. 57 § 4 kpa do terminu nie wlicza się dnia ustawowo wolnego od pracy tylko wówczas, gdy wypada on w ostatnim dniu terminu, a nie na początku lub w środku.
Spółka A w likwidacji zaskarżyła omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie poprzez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] maja 2018 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od organu na rzecz skarżącej. Zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 9 kpa poprzez niepoinformowanie skarżącej spółki o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, nie wnosząc o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjne nie jest zasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa). Nieważności postępowania nie stwierdzono. Rozpatrując skargę kasacyjną w granicach skargi kasacyjnej należało stwierdzić, że zarzuty w niej zawarte nie są zasadne, bowiem Sąd pierwszej instancji nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów.
Na wstępie należy zaznaczyć, że autor skargi kasacyjnej postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu z art. 174 pkt 1 ppsa, który to przepis dotyczy naruszenia przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę sformułowanie zarzutu postanowił uznać to za omyłkę pisarską uznając, że autor miał na myśli art. 174 pkt 2 ppsa.
Przedmiotem zaskarżonego wyroku było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] maja 2018 r. stwierdzające w trybie art. 134 kpa uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Rybnika z [...] marca 2018 r. Zatem rozważeniu podlegały tylko kwestie takie, jak: data otrzymania decyzji organu I instancji, data wniesienia odwołania oraz to, czy pomiędzy tymi datami upłynął termin 14 dniowy na wniesienie odwołania określony w art. 129 § 2 ppsa, z uwzględnieniem zasad liczenia terminu wynikających z art. 57 kpa. Stwierdzenie uchybienia terminu dotyczy wyłącznie obiektywnie istniejących okoliczności związanych z wyżej wskazanym wyliczeniem terminów. Upływ terminu następuje niezależnie od tego, czy istniały przyczyny usprawiedliwiające uchybienie terminowi, a więc czy istniały przesłanki do przywrócenia terminu. Skarżąca nie kwestionuje w istocie ustalenia Sądu I instancji, że terminy te zostały prawidłowo wyliczone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach.
Jej zarzuty sprowadzają się do braku pouczenia o możliwości wniesienia o przywrócenie terminu. Kwestia ta nie była jednak przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji, bowiem przedmiotowe zaskarżone postanowienie SKO nie dotyczyło przywrócenia terminu na podstawie art. 58 kpa. Z tych względów organ nie mógł naruszyć ani art. 7 kpa, ani art. 9 kpa w aspekcie braku pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydając zaskarżony wyrok nie mógł zarzucić organowi naruszenia art. 7 ani art. 9 kpa, a więc zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa, nie mogąc zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 i § 3 ppsa.