Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 15 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 726/18 oddalił skargę M. S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów nieodpłatnie świadczonej pomocy prawnej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w żadnej części. Wniósł także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- - art. 20 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562 – dalej jako: "ustawa o PROW), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Skarżącemu, pomimo złożenia wniosku o przyznanie pomocy, taka pomoc nie może zostać przyznana.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postepowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następu
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w skardze kasacyjnej podstawami i wnioskami (w myśl art. 174 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą.
W niniejszej skardze kasacyjnej postawiono wyłącznie zarzut błędnej wykładni art. 20 ustawy o PROW polegającej na przyjęciu, że Skarżącemu, pomimo złożenia wniosku o przyznanie pomocy, taka pomoc nie może zostać przyznana. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy PROW, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu. Stosownie natomiast do ust. 2 tego artykułu, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie lub własność gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania lub współwłasności, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi lub współwłaścicielowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze lub współwłaściciele wyrazili zgodę na piśmie.
Zgodę, o której mowa w ust. 2, dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy (art. 20 ust. 3). Przepis powyższy nie był przedmiotem wykładni dokonywanej przez Sąd I instancji a więc już z tego względu postawiony zarzut należy uznać za niezasadny.
Niezależnie od powyższego, nawet gdyby przyjąć, iż zarzut faktycznie dotyczy art. 22 ustawy o PROW na co wskazuje argumentacja podniesiona we wniesionym środku zaskarżenia to i tak nie prowadziłoby to do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Wyrok Sądu I instancji nie narusza prawa. Należy bowiem wskazać, że przyznanie wnioskowanych dopłat jest uzależnione od spełnienia przez wnioskodawcę warunków, jakie stawiają przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz.415 ze zm.). Wniosek o przyznanie ww. płatności, oprócz tego, że musi zostać złożony w określonym terminie każdego roku winien spełniać wymogi określone przepisami. Między innymi, w myśl §19 ust.1 pkt 5 wymienionego rozporządzenia wniosek taki powinien zawierać oświadczenia rolnika dotyczące m.in. nr pakietu/wariantu w sekcji VIII w polu nr 8 wniosku a w zależności od wybranego przez rolnika pakietu wariantu oraz podania informacji o których mowa w polu nr 9 tej sekcji.
Jest to niezbędne dla ustalenia zakresu żądania wnioskodawcy. Organ w tym zakresie nie działa z urzędu ale na wniosek rolnika. Z przepisu art. 22 ust.1 ustawy o PROW wynika, że płatności są przyznawane na wniosek rolnika a więc od żądania wyrażonego we wniosku tj. wskazania powierzchni działki rolnej oraz wskazania realizowanego na niej pakietu i wariantu zależy wysokość wnioskowanej płatności. Nieuzupełnienie w zakreślonym przez organ terminie niezbędnych, wymaganych przez prawo braków wniosku skutkuje odmową przyznania wnioskowanej płatności, co miało miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, ponieważ zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, gdyż skarżący kasacyjnie został zwolniony przez Sąd od kosztów oraz przyznano mu prawo pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z kolei wniosek pełnomocnika skarżącego kasacyjnie zawarty w skardze kasacyjnej o zasądzenie kosztów nieodpłatnie świadczonej pomocy zostanie rozpatrzony przez WSA w Warszawie.