Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1286/18

Uzasadnienie

Wyrokiem z 19 października 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4257/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A spółki z o.o. z siedzibą w K. (dalej określanej jako spółka, Grupa lub skarżąca) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] odmawiającą spółce przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.

W motywach wyroku sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy:

Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał skarżącej pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 w okresie od dnia 18 lutego 2013 r. do dnia 17 lutego 2018 r.

W dniu [...] lutego 2014 r. spółka złożyła wniosek o płatność za okres od dnia 18 lutego 2013 r. do dnia 17 lutego 2014 r., to jest za pierwszy rok prowadzenia działalności.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił spółce przyznania wnioskowanej płatności.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na a skutek odwołania spółki, Prezes ARiMR decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, w tym konieczność dokonania kontroli na miejscu w siedzibie każdego członka grupy producenckiej.

Po uzupełnieniu postępowania dowodowego, w szczególności o wyniki kontroli przeprowadzonej u członków tworzących grupę producencką, w tym zwłaszcza w Spółce Rolnej K. spółce z o.o. decyzją z [...] maja 2015 r. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR ponownie odmówił spółce przyznania wnioskowanej płatności z pierwszy rok działalności. Uznał bowiem, że przyznanie płatności spowodowałoby uzyskanie wsparcia przez podmioty, których działalność nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona, w szczególności celu określonego w art.35 ust.1b rozporządzenia nr 1698/2005.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, zainicjowanym odwołaniem spółki, Prezes ARiMR z decyzja z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał przepisy prawa zarówno unijnego jak i krajowego mające zastosowanie w sprawie i po analizie materiału dowodowego uwzględniając elementy obiektywne i subiektywne uznał, że członkowie Grupy, a tym samym Grupa stworzyli pozorną działalność, poprzez stworzenie sztucznych warunków pozwalających na prowadzenie produkcji ziarna zbóż i nasion roślin oleistych przez spółkę A Sp. z o.o. (jednego z członków Grupy), w oparciu o zasoby innego członka Grupy, wyłącznie w celu spełnienia wymogu określonego w załączniku do rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 642), zgodnie z którym minimalna liczba członków grupy zajmującej się produkcją ziarna zbóż i nasion roślin oleistych, powinna wynosić 5 producentów, czyli na potrzeby spełnienia warunku minimalnej liczby członków w Grupie.

Za szczególnie istotne uznał ustalenia z kontroli na miejscu w siedzibie członka Grupy spółce A Sp. z o.o., przeprowadzonej w dniach [...]-[...] marca 2015 r., w wyniku której między innymi stwierdzono, że ten członek Grupy ubiega się o dopłaty bezpośrednie składając wnioski do ARiMR od 2013 roku, w 2012 roku nie posiadał własnych gruntów, przy czym na podstawie umowy dzierżawy zawartej [...] czerwca 2012 r. wydzierżawił 32,89 ha gruntów od spółki T., która także jest członkiem Grupy. Umowa ta została wypowiedziana w dniu [...] maja 2013 r., a już [...] września 2013 r. spółka A zawarła umowę poddzierżawy tych samych gruntów o pow. 32,89 ha od Spółki Rolnej K. Sp. z o.o., która jest również członkiem Grupy. Wreszcie spółka A nie zatrudnia własnej kadry oraz nie dysponuje zapleczem produkcyjnym. Zabiegi uprawowe zleca innemu członkowi Grupy. Jej produkcja, w ujęciu procentowym w stosunku do wielkości produkcji Grupy w okresie od 18 lutego 2013 r. do 17 lutego 2014 r. wyniosła niespełna 0,08% (wielkość produkcji 4,16 tony przy średnim możliwym do uzyskania plonie kukurydzy na ziarno wynoszącym ok. 6,5 - 7 ton z 1 ha), uzyskiwana przy dzierżawionym areale 32,8897 ha nieruchomości rolnej.

Konkludując organ uznał, iż członek Grupy – spółka A jest podmiotem, który nie może z ekonomicznego punktu widzenia odgrywać jakiejkolwiek roli, a na pewno nie odgrywał jej w pierwszym roku działalności Grupy utworzonej dla produktu rolnego "ziarno zbóż i nasiona roślin oleistych" (przy produkcji Grupy wynoszącej w tym samym okresie 5 357,844 ton).

Organ odwoławczy stwierdził także, że spółki kapitałowe tworzące Grupę powiązane są ze sobą osobowo i kapitałowo poprzez osobę G. P., pośrednio bądź bezpośrednio - posiada w nich udziały. Podobnie ustalenia zostały poczynione w odniesieniu do procesu zarządzania tymi spółkami.

Wobec powyższego Prezes ARiMR uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie, z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Grupa wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b "rozporządzenia 1698/2005" oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia. Tym samym, w ocenie organu brak jest podstaw do wypłaty Grupie pomocy finansowej za okres od dnia 18 lutego 2013 r. do 17 lutego 2014 r. tj. za 1 rok prowadzenia działalności.

Oddając skargę Grupy na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał stanowisko organu odwoławczego za prawidłowe. Podkreślił, że program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz.U. z 2013, poz. 173, dalej określnej skrótem ustawa o PROW) w tym, w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10). W treści art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o PROW przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, czyli jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str.

1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.). Zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 "wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu: dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności."

Przepisy wykonawcze do powyższego rozporządzenia nr 1698/2005 zostały zawarte m. in. w rozporządzeniu nr 65/2011. Z treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 wynika, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W ocenie sądu pierwszej instancji organy dokonały prawidłowej wykładni omówionych wyżej przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Istotą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest uznanie przez organy, że doszło do stworzenia przez Grupę czy też jej członków sztucznych warunków do otrzymania płatności w rozumieniu powołanego art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011. Zauważył, że kwestia interpretacji tego przepisu była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. C-434/12 w sprawie wskazał, że aby zbadać czy stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności należy ocenić elementy obiektywne i subiektywne. W ramach tych pierwszych należy ocenić warunki i cele wsparcia – czy są przez dany projekt realizowane (np. skierowanie pomocy do określonego kręgu podmiotów). Co do elementu subiektywnego to przy dokonywaniu tego oceny można wziąć pod uwagę, okoliczności faktyczne takie jak więzi natury prawnej, ekonomicznej lub personalnej pomiędzy osobami zaangażowanymi w rozpatrywaną inwestycję (LEX nr 1362597).

W ocenie Sądu obie kwestie zostały przez organy administracji wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wykładnią prawa dokonaną w przytoczonych orzeczeniach. Co zasadnie pozwoliło na wniosek, że w rozpoznawanym przypadku doszło do stworzenia przez Grupę - przede wszystkim zaś przez członka Grupy – A Sp. z o.o. pozornej działalności, w której stworzono warunki pozwalające na powstanie Grupy z udziałem podmiotu, który jakkolwiek w sposób formalny spełniał warunki do działania w niej, w rzeczywistości do 2012 r., nie zajmował się wytwarzaniem produktów, ze względu na które została ona utworzona i nie posiadał w tej mierze ani w owym czasie, ani w okresie będącym przedmiotem oceny, zaplecza do takiego działania, zaś jego działania nie były działaniem samodzielnego podmiotu.

Jak wynika z ustaleń organów podstawą działalności wspomnianego członka Grupy stały się grunty rolne o pow. 32, 89 ha, które od 1 czerwca 2012 r. zostały przez niego wydzierżawione od spółki T., również członka Grupy, a po wypowiedzeniu tej umowy w dniu [...] maja 2013 r., poddzierżawiła je od Spółki Rolnej K. Sp. z o.o. na podstawie umowy z dnia [...] września 2013 r. Dopiero od 2013 r. ubiegał się on o dopłaty bezpośrednie. Jak wynika z ustaleń organów na gruntach tych członek Grupy uprawiał kukurydzę, która w ilości 4,16 tony została sprzedana Grupie na podstawie faktury nr [...] z [...] września 2013. r. - zał. nr 2 do wniosku o płatność – co stanowiło 0,08%.

Nadto organy w oparciu o wyniki kontroli na miejscu ustaliły, że wspomniany członek Grupy nie zatrudnia własnej kadry, nie posiada żadnego sprzętu, wszelkie zabiegi agrotechniczne prowadzi Spółka Rolna K. sp. z o.o., która posiada 100% udziałów w A, sp. z o.o. Prawidłowo zatem organy wyprowadziły wniosek, że utworzenie Grupy z udziałem wspomnianego członka Grupy, z którym zawarto stosowną umowę dzierżawy a następnie umożliwiono zbiór kukurydzy celem sprzedaży tej produkcji do Grupy dowodzi okoliczności, że niejako "rozpoczęcie" działalności przez wspomnianego członka Grupy w przedmiotowej dziedzinie (uprawy zbóż, roślin oleistych), miało na celu umożliwienie jej działalności poprzez spełnienie wymogu działalności przez minimum 5 członków, w postaci producentów rolnych uprawiających ten sam produkt/produkty.

Sąd podkreślił, że treść cytowanego już art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producenckich (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) dotyczącym organizowania się grup producentów rolnych określa też cele działania grup. Wskazuje na konieczność uprzedniego prowadzenia gospodarstwa rolnego i osiągania produkcji a zorganizowanie się w Grupę ma pomóc w osiągnięciu lepszych efektów tego gospodarowania przewidzianych zarówno w tym przepisie jak i przede wszystkim w przepisie art. 35 rozporządzenia Rady (WE) z dnia 20 września 2005 r. nr 1698/2005.

W konsekwencji sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że Grupa w istocie jest sztucznym ogniwem utworzonym w celu uzyskania korzyści finansowej w postaci pomocy finansowej w ramach działania grup producentów rolnych.

W skardze kasacyjnej skarżąca spółka zaskarżając powyższy wyrok w całości wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie

1. I. przepisów prawa materialnego, poprzez zaniechanie dokonania prawidłowej wykładni, a następnie niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2,011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE L 25/8 z 28.01.2011), w oparciu o który organ odmówił przyznania pomocy, albowiem w świetle zaprezentowanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykładni powyższego przepisu sąd pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie nie rozważył wszechstronnie spełnienia przesłanek zastosowania tego przepisu zarówno w części istnienia elementów obiektywnych jak i subiektywnych;
2. II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
3. a) art. 3 § 1 i art. 145 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz.1302, dalej określanej skrótem P.p.s,a.) w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy O PROW przejawiające się w tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i zaakceptował przerzucenie całego ciężaru dowodowego na wnioskodawcę, w sytuacji gdy zgodnie z treścią i prawidłową wykładnią wskazywanego przepisu, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a to organ podniósł twierdzenie, iż Grupa stworzyła sztuczne warunki do przyznania płatności, zatem na organie spoczywał ciężar udowodnienia tego faktu i poszukiwania dowodów;
4. b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o PROW poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszą sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn funkcjonowania Spółki w takiej a nie innej strukturze organizacyjnej, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu II instancji, iż powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy poszczególnymi członkami Grupy same w sobie świadczą o stworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności
5. c) art. 141 § 4 P.p.s.a, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieprzekonywujący, ogólnikowy, poprzez brak wskazania dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, bez odniesienia się do każdego dowodu z osobna, opierające się na powtórzeniu argumentacji organów administracyjnych i akceptacji w całej rozciągłości wszystkich ustaleń organów, gdy tymczasem uzasadnienie decyzji organów winno polegać na ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, w celu uzyskania jednoznaczności ustaleń faktycznych i prawnych, co uniemożliwia skarżącemu jakąkolwiek kontrolę oceny materiału dowodowego pod kątem obowiązujących zasad swobodnej jego oceny.

Argumenty na poparcie tak sformułowanych zarzutów przytoczono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, jako pozbawiona podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Natomiast stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 P.p.s.a. stanowi z kolei, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. a) naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) lub
2. b) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.(art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

W świetle powołanych przepisów, do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało - w przypadku naruszenia prawa materialnego - ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji - w odniesieniu do przepisów postępowania. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować.

Skarga kasacyjna organu oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. to jest na zarzucie naruszenia przepisów postępowania i na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez wadliwą interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów wskazanych w petitum skargi kasacyjnej. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, to zasadą pozostaje, że w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r. I FSK 618/06, ONSAi WSA, 2005, nr 6, poz. 120;J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Komentarz, Warszawa 2012, s. 461). Od reguły tej można odejść, jeżeli zarzut naruszenia prawa materialnego opiera się na błędnej wykładni. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej jej autorowi nie udało się podważyć stanu faktycznego ustalonego przez organy a przyjętego przez Sąd I instancji.

Najdalej idącym zarzutem naruszenia przepisów procesowych sformułowanym w pkt IIC petitum skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieprzekonywujący, ogólnikowy, poprzez brak wskazania dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, bez odniesienia się do każdego dowodu z osobna, opierające się na powtórzeniu argumentacji organów administracyjnych i akceptacji w całej rozciągłości wszystkich ustaleń organów, gdy tymczasem uzasadnienie decyzji organów winno polegać na ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, w celu uzyskania jednoznaczności ustaleń faktycznych i prawnych, co uniemożliwia skarżącemu jakąkolwiek kontrolę oceny materiału dowodowego pod kątem obowiązujących zasad swobodnej jego oceny.

Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jako przepis wynikowy nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest zatem spełnienie hipotezy w postaci uwzględnienia skargi, tj. stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Jeśli z wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji dopatrzył się naruszenia prawa, uzasadniającego wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, a mimo to oddalił skargę, to Naczelny Sąd Administracyjny mógłby mu zarzucić naruszenie omawianego przepisu. Podnosząc zarzut należałoby zatem wykazać, że w sprawie doszło do naruszenia prawa, którego sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, a w konsekwencji brak było podstaw do oddalenia skargi. W realiach niniejszej sprawy skarżąca kasacyjnie wskazuje, że w sprawie doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 i 11 K.p.a.

W myśl art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto wskazania co do dalszego postępowania, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji. Zatem zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia może okazać się zasadny jedynie wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w tym przepisie zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli instancyjnej.

Tymczasem skarżąca kasacyjnie, kwestionując poprawność uzasadnienia zaskarżonego wyroku, dopatruje się wady uzasadnienia w tym, że nie odnosi się ono do wymogów, jakie powinno spełniać uzasadnienie decyzji administracyjnej. W tym zakresie odwołuje się do art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a.

Z treści zaś art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązek zawarcia w decyzji organu odwoławczego uzasadnienia faktycznego i prawnego wynika również z art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zatem treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie.

Zbudowany przez skarżącą powyższy zarzut jest niezasadny oraz formalnie wadliwy. Wadliwość ta wiąże się z tym, że skarżąca kasacyjnie w nie wyjaśnia tego naruszenia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń, co organ, a nie sąd pierwszej instancji, którego orzeczenie jest przedmiotem kontroli sprawowanej przez Naczelny Sad Administracyjny, powinien był zrobić, nie donosząc się przy tym do ustalonych w sprawie faktów oraz nie wykazuje związku między tym naruszeniem a rozstrzygnięciem, co już jest wystarczającym powodem do nieuwzględnienia zarzutu ze względu na treść art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Ponadto należy zaznaczyć, że sąd pierwszej instancji ma w uzasadnieniu wyjaśnić istotę sprawy i wskazać podstawy prawne jej rozstrzygania. Sposób w jaki to zrobi jest pozostawiony sądowi, gdyż pomimo tego, że art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazuje formalne wymogi uzasadnienia, to nie wymaga, by miały one ściśle określoną formę realizacji. Przecież obowiązujące prawo nie unifikuje sposobu sporządzania uzasadnienia wyroku, tym samym możliwa jest w tym zakresie każda formuła byleby tylko realizowała warunki z art. 141 § 4 P.p.s.a. Co więcej, powinno być zwięzłe i syntetyczne, przedstawione w sposób komunikatywny, co oznacza, że ma wskazywać przedmiot rozpoznawanej sprawy i wyjaśniać przyjęte rozstrzygnięcie, które zawsze będzie wiązało się z zarzutami skargi, ale to nie oznacza, że ma być polem analizy szczegółowej każdego zarzutu ujmowanego oddzielnie, nawet wówczas, gdy nie ma on znaczenia dla rozpoznawanej sprawy..

Uzasadnienie skarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, a w szczególności wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z jego treści w sposób jednoznaczny wynika, w jakim zakresie i z jakich powodów stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji zostało zaaprobowane przez sąd pierwszej instancji.

Zatem zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. należało uznać za chybiony, gdyż autor skargi kasacyjnej nie wykazał wad uzasadnienia nie pozwalających na kontrolę wyroku.

Odnosząc się do zarzutu sformowanego w pkt IIa petitum skargi kasacyjnej zauważyć należy, że skarżąca zarzuciła w nim naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s,a. w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy o PROW polegające na niewykazaniu przez organ, pomimo tego, że to na nim ciążył ten obowiązek, iż Grupa stworzyła sztuczne warunki do przyznania płatności. Uzasadniając ten zarzut skarżąca podkreśliła, że żaden z przepisów ustawy o PROW nie zabrania jednakże organom prowadzenia postępowania dowodowego w przypadku zaistnienia takiej konieczności, Przeciwnie, w przypadku wystąpienia wątpliwości co do okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ograny zobowiązane są do ich wyjaśnienia. Obliguje je do tego zasada praworządności ustanowiona w art. 21 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Praworządność oznacza działanie organu zgodne z normami obowiązującego prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednym z etapów stosowania prawa jest z kolei uznanie danego faktu za udowodniony na podstawie określonych materiałów, z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów.

W ocenie skarżącej nie może umykać z pola widzenia fakt że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. To na organach ciąży obowiązek poszukiwania dowodów. Ustalenia takie winny w sposób nie budzący wątpliwości wynikać ze zgromadzonego materiału dowodowego a następnie rozpatrzone przez organ jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym przypadku ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania stworzenia przez dany podmiot sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.

Z kolei w pkt IIb petitum skargi kasacyjnej skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów procesowych, tj. zarzut art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o PROW poprzez ich niezastosowanie w sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszą sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn funkcjonowania skarżącej spółki w takiej, a nie innej strukturze organizacyjnej.

Zarzut ten został wadliwie skonstruowany. Przytoczone przepisy proceduralne stosuje organ, a nie sąd pierwszej instancji. Zaś przedmiotem zaskarżenia skarga kasacyjną jest orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy P.p.s.a. i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby skarżący zawarł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez sąd pierwszej instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania przez pryzmat przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" z 2010 r., nr 5-6, s. 267 i nast.).

Z tego względu zarzucenie sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów prawa, stanowiących wzorzec tej kontroli, wymagało przywołania przepisów regulujących działalność orzeczniczą tych sądów, a więc przepisów P.p.s.a.. Okoliczność ta jednakże, stosownie do podjętej w pełnym składzie uchwały NSA w dniu 26 października 2009r., I OPS 10/09, ONSAiWSA z 2010r. nr 1 poz. 1, nie stanowiła przeszkody do ich merytorycznego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stwierdzone nieprawidłowości konstrukcyjne skargi kasacyjnej mają wyłącznie charakter formalny, pomimo bowiem błędów konstrukcyjnych środka odwoławczego, jego treść - powołane zarzuty i ich uzasadnienie, pozwalają na ustalenie granic postępowania kasacyjnego i dokonanie merytorycznej oceny zgodności z prawem wyroku sądu pierwszej instancji.

Z uwagi na ścisły związek obu zarzutów i wspólne ich uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał je łącznie.

Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Fakt rozpoznania przedmiotowej sprawy i wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji świadczy o tym, że określona przez ustawę kontrola została przez ten sąd w stosunku do zaskarżonej decyzji zrealizowana. Polegała ona na wyjaśnieniu problemu zgodności tej decyzji z prawem, a zatem na zbadaniu kwestii jej legalności. Zwieńczeniem dokonanego aktu wymiaru sprawiedliwości było wydanie zaskarżonego wyroku. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie art. 3 § 1 P.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy o PROW zauważyć na wstępie należy, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 – 4 ustawy PROW organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udzielić stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, z wyłączeniem art. 81 K.p.a. Ponadto, na co wskazała skarżąca, zgodnie z art. 21 ust. 3 powołanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz udzielić wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy i wykazania celowości i zasadności stworzenia grupy producenckiej, jak tego oczekuje wnosząca skargę kasacyjną. ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Zatem skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny. Nie oznacza to jednak, że został zupełnie zwolniony z przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych. W myśl art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o PROW organ stoi na straży praworządności, co na gruncie rozpoznawanej sprawy oznacza obowiązek zbadania, czy przyznanie skarżącej wnioskowanej przez nią płatności za pierwszy rok działania Grupy byłoby zgodne z celami i zasadami przyświecającym wspieraniu grup producentów.

Tym samym organ był zobowiązany zgromadzić dowody potwierdzające te okoliczności, co też miało miejsce. Natomiast skarżąca skutecznie tych dowodów nie podważyła. Nie przedstawiła również własnych dowodów. Także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zarzucając nie tyle sądowi pierwszej instancji co organom, ograniczenie się do oceny dokumentów dotyczący powstania Grupy, jej zależności kapitałowo - personalnych i powiazań produkcyjnych nie wykazała, czego konkretnie organy jeszcze nie dopełniły. Skoro istniały jakieś powody dla powołania do życia grupy producenckiej w takim, a nie innym kształcie, to właśnie skarżąca powinna była, w świetle przytoczonej regulacji art. 21 ust. 3 ustawy o PROW, wykazać. Tymczasem tego nie uczyniła. Z tych też powodów za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. Przepisu pozwalającego uznać na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego daną okoliczność za udowodnioną.

Wreszcie w samej skardze kasacyjnej skarżąca nie wykazała, by zarzucane naruszenia przepisów procesowych miały istotny wpływ na wynik sprawy, co już jest wystarczającym powodem do nieuwzględnienia zarzutu ze względu na treść art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Wobec powyższego zarzuty z pkt IIa i b skargi kasacyjnej należało uznać za pozbawione podstaw.

Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, że stan faktyczny sprawy nie został skutecznie zakwestionowany. Oznacza to związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalonym i przyjętym stanem faktycznym.

Formułując zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego skarżąca zarzuciła mu zaniechanie dokonania prawidłowej wykładni, a następnie niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, w oparciu o który organ odmówił przyznania pomocy, albowiem w świetle zaprezentowanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykładni powyższego przepisu sąd w rozpatrywanej sprawie nie rozważył wszechstronnie spełnienia przesłanek zastosowania tego przepisu zarówno w części istnienia elementów obiektywnych jak i subiektywnych.

Odnosząc się do tak zakreślonego zarzutu na wstępie należy zauważyć, że skarżąca zarzuca zarówno błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Zatem zarzucając błędną wykładnię przepisu powinna była wskazać, na czym ów błąd polegał i jak, w jej ocenie, powinna wyglądać prawidłowa wykładnia przepisu. Tymczasem tego nie uczyniła. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w istocie skarżąca zarzuca niezasadne zastosowanie przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. Świadczą o tym np. takie stwierdzenia "Oceniając zatem zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust, 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy skonfrontować jego subsumcje z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku Grupa Producencka A sp. z o.o. stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel, ich stworzenia.

Nie można bowiem, jak to uczyniły organy i zaakceptował Sąd, a priori przyjąć, że jedynym zamiarem wnioskodawcy było otrzymanie dopłat bez próby ustalenia celów działalności strony "oraz uzasadnienia przyjętych przez nią (legalnych ponad wszelką wątpliwość) rozwiązań organizacyjnych i gospodarczych w prowadzeniu działalności rolniczej." "Prawidłowe zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 musi być związane z wykazaniem przez organ w sposób staranny, wszechstronny, i przekonywujący iż miało miejsce stworzenie sztucznych warunków".

W sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej powołując naruszenie prawa materialnego odwołał się do niewłaściwego zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011, nie można przyjąć, że nastąpił błąd w subsumpcji, czyli, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w tej normie prawnej. W istocie skonstruowany przez skarżącą kasacyjnie spółkę zarzut naruszenia art.4 ust. 8 rozporządzenia UE65/2011 zmierza do podważenia ustaleń faktycznych poczynionych przez organy i podzielonych przez sąd pierwszej instancji.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem analizy Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Zgodnie z jego utrwalonym orzecznictwem podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (vide: wyrok z 12.05.1998r. w sprawie C-367/96 Kefalas i in., https://curia.europa.eu). Przy interpretacji regulacji przewidującej klauzulę dotyczącą przypadków nadużycia istotne znaczenie ma, na co trafnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji i do którego odwołała się także skarżąca, wyrok TSUE z 12 września 2013r., w sprawie C-434/12 Słynczewa odnoszący się do uprzednio obowiązującego art. 4 ust. 8 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2011r. Komisji (UE) nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8), regulacji zbliżonej do art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W wydanym w sprawie C-434/12 wyroku z 12.09.2013r. TSUE stwierdził (vide: pkt 29 wyroku), że art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. Wymaga to zatem zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty (element obiektywny). Element subiektywny dotyczy zaś woli uzyskania korzyści wynikających z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek.

Podobne stanowisko wyrażone zostało też przez Trybunał w wyroku z 21.07.2005r. w sprawie C-515/03 Eichsfelder Schlachtbetrieb (vide: pkt 39 wyroku). Z orzeczenia TSUE wynika, że zaistnienie tego subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione przez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (pkt 41 wyroku).

Trybunał stwierdził, że to do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, iż poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Z powyższego wynika, że aby można było mówić o "stworzeniu sztucznych warunków", niezbędne jest istnienie dwóch przesłanek - obiektywnej i subiektywnej. Przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia, subiektywna zaś - że przez stworzenie sztucznych warunków wnioskodawca zamierzał uzyskać wyłącznie korzyść sprzeczną z celem wsparcia. W odniesieniu do elementu subiektywnego istotne znaczenia ma zweryfikowanie występowania pomiędzy określonymi podmiotami więzi prawnych, ekonomicznych, personalnych, a także zamierzonej koordynacji działań.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę orzekania, a który ze względu na nietrafność zarzutów procesowych nie został podważony przez wnoszącą skargę kasacyjną wynika, m.in. że podstawą działalności spółki A, członka Grupy, stały się grunty rolne o pow. 32, 89 ha, które od [...] czerwca 2012 r. zostały przez niego wydzierżawione od spółki T., również członka Grupy, a po wypowiedzeniu tej umowy w dniu [...] maja 2013 r., poddzierżawiła je od Spółki Rolnej K. Sp. z o.o. na podstawie umowy z dnia [...] września 2013 r. Dopiero od 2013 r. ubiegał się on o dopłaty bezpośrednie. Jak wynika z ustaleń organów na gruntach tych członek Grupy uprawiał kukurydzę, która w ilości 4,16 tony została sprzedana Grupie na podstawie faktury nr [...] z [...] września 2013. r. - zał. nr 2 do wniosku o płatność – co stanowiło 0,08%.

Nadto organy w oparciu o wyniki kontroli na miejscu ustaliły, że wspomniany członek Grupy nie zatrudnia własnej kadry, nie posiada żadnego sprzętu, wszelkie zabiegi agrotechniczne prowadzi Spółka Rolna K. sp. z o.o., która posiada 100% udziałów w A, sp. z o.o.

Taki stan rzeczy zasadnie wzbudził wątpliwości organu, co do rzeczywistego charakteru działalności spółki A i uzasadnił wniosek, że rozpoczęcie przez ten podmiot uprawy kukurydzy miało na celu formalnie poprawne wykazanie prowadzenia przez producenta działalności, która uzasadniałyby jego udział, jako piątego, wymaganego prawem członka grupy producenckiej.

Wskazane okoliczność pozwalały na konkluzje, iż podmioty tworzące grupę producencką stworzyły "sztuczne warunki" w celu uzyskania płatności przysługujących grupom producenckim. Podejmowane przez spółkę A działania, biorąc pod uwagę wielkość plonu, brak samodzielności, zlecanie prac innemu członkowi Grupy miały na celu pozorowanie prowadzenie działalności rolniczej. W rzeczywistości zaś mały umożliwić Grupie uzyskanie wnioskowanej płatności.

Słusznie sąd pierwszej instancji podzielił wnioski i oceny organów, że ustalone w rozpoznawanej tworzenie powiązanych ze sobą osobowo i kapitałowo spółek nie stanowi uzasadnionej okolicznościami formy prowadzenia działalności rolniczej, a jest przejawem działania nastawionego na uzyskanie płatności przysługujących grupom producentów rolnych i takie działania nie mogą być uznane za pozostające w zgodzie z celem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących na obszarach zgłoszonych do płatności.

Jeżeli natomiast chodzi o istnienie elementu subiektywnego – to zasadnie oceniono, że istnieją dowody wskazujące na istnienie pomiędzy wskazanymi spółkami więzi personalnej. W świetle przedstawionych okoliczności zachodziły podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji podmiotu, przez uczestnictwo, którego między różnymi spółkami istnieje więź. Tak więc należy uznać, że prawidłowo oceniony został również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności aby uzyskać korzyści, sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Wobec powyższego także zarzut błędnego zastosowania przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia UE 65/2011 należało uznać za niezasadny.

Zatem, skoro skarga kasacyjna nie zawierała uzasadnionych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a ją oddalił.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).