Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę G. Z. (dalej: Skarżąca), na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja), z dnia [...] sierpnia 2015r., wydane w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:
Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2013 r. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach działania,,Modernizacja gospodarstw rolnych". Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Agencja odmówiła przyznania pomocy, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na § 15e ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 298 ze zm., dalej: rozporządzenie MRiRW z dnia 17 października 2007 r.), wskazując, że do dnia 30 czerwca 2015 r. w ramach dostępnego limitu środków nie było możliwe przyznanie pomocy finansowej na wniosek, który zawiera zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu określonego w PROW 2007-2013 na działanie.
Skarżąca pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. wezwała Agencję do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] września 2015 r. Agencja rozpatrując wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uznała, że nie doszło do naruszenia prawa. Stwierdziła bowiem, że zgodnie z ogólnopolską listą z dnia 30 czerwca 2015 r. określającą kolejność przysługiwania pomocy wnioskodawcom działania 121, "Modernizacja gospodarstw rolnych", którzy ubiegali się wsparcie w naborach przeprowadzonych w latach 2011-2013, wniosek o przyznanie pomocy Skarżącej, który wpłynął do ARiMR w dniu [...] kwietnia.2013 r. znajduje się poza limitem dostępnych środków, czyli w tzw. "białej części".
Po rozpoznaniu skargi Sąd I instancji, wyrokiem z dnia 15 listopada 2016r. ją oddalił.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1387 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju), do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r., pomoc przysługuje według kolejności ustalonej przez Agencję dla całego kraju, przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji. Przepis § 15 ust. 3 pkt 1 a) tego rozporządzenia określa, iż o kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie kryteriów określonych w tymże przepisie. W przypadku, gdy wnioski o przyznanie pomocy złożone w ramach działania zawierają zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu, stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro, określonej w Programie na to działanie, stosownie do § 15e ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r, wnioskodawców informuje się niezwłocznie w formie pisemnej o tym fakcie, pouczając o sposobie postępowania z takimi wnioskami.
Wnioski, rozpatruje się w terminie do dnia 30 czerwca 2015 r. zgodnie z § 15e ust. 2 powyższego przepisu. Jeżeli natomiast przyznanie pomocy finansowej wnioskodawcy w ramach limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Programie na to działanie nie jest możliwe do dnia 30 czerwca 2015 r., Agencja odmawia przyznania pomocy i informuje tego wnioskodawcę w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy finansowej, podając przyczyny tej odmowy (§ 15e ust. 3 cytowanego rozporządzenia).
Sąd I instancji wskazał, że przyznanie pomocy finansowej wnioskodawcy w ramach limitu stanowiącego równowartość w złotych, kwoty w euro określonej w Programie na działanie 121 nie było możliwe, do dnia 30 czerwca 2015 r. Skarżąca znajdowała się bowiem w pozycji nr 8827 na "Liście informującej o kolejności przysługiwania pomocy dla wnioskodawców działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2007-2013, w tzw. części białej listy, czyli poza limitem dostępnych środków.
Za niezasadne uznał zarzuty dotyczące niezgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem Skarżąca podpisując wniosek, podpisała także w pkt VIII.8 tego wniosku oświadczenie, że przyjęła do wiadomości, iż na podstawie § 15 ust. 10 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007r., Prezes ARiMR poda do publicznej wiadomości na stronie internetowej administrowanej przez Agencję informację o kolejności przysługiwania pomocy w ramach działania 121, w danym województwie, ustalonej przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Skarżąca, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:
1.Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest § 15e ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek Skarżącej zawierał zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu stanowiącego równowartość kwoty określonej w programie na to działalnie a zatem uzasadnione było działanie ARiMR polegające na odmowie przyznania wnioskowanej pomocy.
- II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest:
1.art. 133 p.p.s.a. polegające na wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mimo, że organ nie wykonał obowiązku o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., bowiem ARiMR nie przekazał listy ogólnopolskiej z dnia 30 czerwca 2015r. ustalającej kolejność przysługiwania pomocy dla wniosków złożonych w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW 2007 – 2013, a na której znajduje się wniosek Skarżącej o przyznanie pomocy, który wpłynął do ARiMR w dniu [...] kwietnia 2013r.,
2. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych (art. 141 § 4 p.p.s.a.), polegające na uznaniu, że wniosek Skarżącej o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zawierał zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu stanowiącego równowartość kwoty określonej w w/w Programie na to działalnie.,
3. błędne ustalenie stanu faktycznego (art. 141 § 4 p.p.s.a.), polegające na wzięciu pod uwagę tylko twierdzeń wskazanych przez organ, co spowodowało w konsekwencji błędne ustalenie, że wiosek Skarżącej o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstwa rolnych" objętego Programem zawierał zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu stanowiącego równowartość kwoty określonej w Programie na to działalnie.
Wobec podniesionych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania i rozpoznanie skargi na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, ARiMR wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny.
Skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Za nie zasadny uznać należało zarzut określony w punkcie II.1. Skarżąca zarzuciła bowiem naruszenie art. 133 p.p.s.a. które jej zdaniem polegało na wydaniu wyroku mimo nie wykonania przez organ obowiązku o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Natomiast niewykonanie obowiązku, jej zdaniem, polegało na nie przekazaniu listy ogólnopolskiej z dnia 30 czerwca ustalającej kolejność przysługiwania pomocy dla wniosku złożonych w ramach działania 121 ‘Modernizacja gospodarstw rolnych"
Należy wobec tego wskazać, iż zgodnie z brzmieniem art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Zauważyć należy, że powyższa lista ogólnopolska z dnia 30 czerwca 2016r., była ogólnodostępna na stronie ARiMR, pod linkiem wskazanym przez organ, a więc również dostępna dla Sądu I instancji. Nie ulega też wątpliwości, iż zgodnie z pkt VIII.8 złożonego przez Skarżącą wniosku, przyjęła ona do wiadomości iż zgodnie z § 15 ust. 10 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. informacja o kolejności przysługiwania pomocy jest dostępna na stronie internetowej Agencji.
Za nie zasadne należy uznać również zarzuty sformułowane w punkcie II. 2-3. Skarżąca wskazując na art. 141 § 4 p.p.s.a. zarzucała w istocie dokonanie błędnych ustaleń faktycznych polegające na przyjęciu, iż wniosek Skarżącej zawierał zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu stanowiącego równowartość kwoty określonej w Programie.
Należy podkreślić, iż w orzecznictwie funkcjonuje utrwalony pogląd, że na podstawie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem podważać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a w konsekwencji zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA: z 18 września 2014 r. sygn. II GSK 1096/13, z 26 lipca 2018 r., sygn. II GSK 5499/16).
Dodać również należy, że Skarżąca zobowiązana jest uzasadnić, formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok Sądu I instancji byłby inny. Natomiast Skarżąca powyższych okoliczności nie uzasadniła.
Nie zasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego określony w punkcie I, to jest naruszenia§ 15e ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek Skarżącej zawierał zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu stanowiącego równowartość kwoty określonej w programie na to działalnie, a zatem uzasadnione było działanie ARiMR polegające na odmowie przyznania wnioskowanej pomocy.
Zauważyć należy, iż Skarżąca nie podważyła skutecznie ustalonego stanu faktycznego. Tak więc w tak ustalonym stanie faktycznym zasadne było zastosowanie § 15e ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007r., i odmowa przyznania pomocy. Niewątpliwie, bowiem przyznanie pomocy finansowej Skarżącej, w ramach limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Programie na to działanie nie było możliwe do dnia 30 czerwca 2015 r.
Wobec uznania zarzutów skargi kasacyjnej za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, zgodnie z art. 184 p.p.s.a., o kosztach orzekając stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od Skarżącej na rzecz Agencji zwrot kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 480,0 zł.