Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 739/12, oddalił skargę U. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.
Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:
Zgłoszeniem celnym z dnia [...] lutego 2007 r. skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu samochód H. A. sprowadzony ze S.. Do zgłoszenia skarżąca załączyła rachunek z dnia [...] lipca 2007 r. określający wartość celną samochodu na kwotę 1.500 CHF, ocenę techniczną z [...] lipca 2007 r., kserokopie dowodu rejestracyjnego.
W dniu [...] października 2010 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. wpłynęło pismo z Prokuratury Apelacyjnej w L. informujące, że przeprowadzona przez władze celne S. kontrola ujawniła, iż firma widniejąca na rachunku jako sprzedawca samochodu nie istniała.
Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. ustalił wartość celną pojazdu na kwotę 27.669 zł, stanowiącą równowartość 12.162,20 CHF oraz określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 2.421 zł.
Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że wobec podważenia wiarygodności rachunku z dnia [...] lipca 2007 r., organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił wartość celną importowanego samochodu metodą zastępczą, określoną w art. 31 ust. 1 (metoda ostatniej szansy) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 1992.302.1, dalej: WKC) z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami.
Organ uznał, że korekty zastosowane w wycenie biegłego uwzględniają katalog I., a także są zgodne z wytycznymi Instrukcji Nr [...] z 2005 r. dotyczącej określenia wartości rynkowej pojazdów również pod względem ich wysokości.
Sąd I instancji oddalił skargę na powyższą decyzję. WSA uznał, że organy wyczerpująco i przekonująco uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej przy ustalaniu wartości celnej samochodu marki H. A. sprowadzonego ze S. z uwagi na informacje uzyskane od s. władz celnych podważające fakt istnienia sprzedawcy widniejącego na rachunku oraz istotną rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością celną pojazdu a cenami wskazywanymi w katalogach branżowych.
W ocenie WSA organy prawidłowo uwzględniły pisma s. organów celnych z [...] kwietnia 2010 r. i [...] lipca 2010 r. wraz z załącznikami jako pisma urzędowe, stosownie do art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.) w związku z postanowieniami porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz.U.UE L z dnia 27 czerwca 1997 r.; dalej porozumienie między WE a Konfederacją Szwajcarską). Zdaniem Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, aby załącznikowi do pisma odmawiać takiej samej mocy dowodowej jak pismu głównemu.
Sąd uznał, że organy przeanalizowały notowania pojazdów H. A. rok produkcji 2004 na rynku s.. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (wydruk z Internetu z katalogu S. E.) wynika, że ceny tego rodzaju pojazdów kształtują się w S. na poziomie znacznie wyższym (od 18.300 CHF do 22.600 CHF) od ceny zadeklarowanej przez stronę (1.500 CHF). Nawet zatem jeśli uwzględni się uszkodzenia samochodu wskazane w ocenie technicznej dołączonej do zgłoszenia przez skarżącą, wartość pojazdu będzie ponad sześciokrotnie wyższa niż wartość podana przez skarżącą jako cena transakcyjna. Wątpliwości organu co do tego, czy zadeklarowana przez skarżącą wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, były zatem w pełni uzasadnione i dawały podstawę do odstąpienia od zastosowania metody transakcyjnej.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organów co do zastosowania metody ostatniej szansy przy ustalaniu wartości pojazdu. Sąd stwierdził, że dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie metody ostatniej szansy, organy oparły się na opinii sporządzonej przez biegłego K. R. z dnia [...] marca 2012 r., w której prawidłowo określona została wartość celna pojazdu na podstawie dowodów dołączonych do zgłoszenia celnego. Biegły uzasadnił swoje stanowisko co do zastosowanych korekt i wyjaśnił, że uwzględnił stan techniczny pojazdu opisany w ocenie technicznej z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] oraz protokole oględzin pojazdu z dnia [...] lipca 2007 r.
WSA uznał, że bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 188, ponieważ żądanie skarżącej ustalenia ceny pojazdu na rynku s. nie mogło być uwzględnione.
Sąd ocenił jako prawidłowe postępowanie administracyjne przeprowadzone w sprawie. Zdaniem WSA postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi, z poszanowaniem praw strony i przy zapewnieniu czynnego jej udziału, organy celne podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wskazały szczegółowo motywy swoich rozstrzygnięć, oparły się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym, odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu, nie narusza bowiem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 121, 122, 125, 188 i 191 Ordynacji podatkowej nie zasługiwały – zdaniem WSA – na uwzględnienie.
U. G. skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając naruszenie:
- 1) art. 30 i 31 WKC przez bezzasadne zastosowanie tzw. metody wartości kalkulowanej (ostatniej szansy) dla wyceny samochodu będącego przedmiotem niniejszego postępowania i przez uznanie, że zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów podobnych jest bezwzględnie niemożliwe;
- 2) art. 191, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., które to naruszenia miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, którą wyznaczają podstawy kasacyjne, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 191, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, iż Sąd I instancji tych przepisów wprost nie stosuje i nie mógł stosować, gdyż mają one zastosowanie w postępowaniu przed organem administracji, a Sąd I instancji dokonuje oceny ich zastosowania poprzez przepisy obowiązujące w postępowaniu przed tym Sądem, tj. przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.
Mimo, iż przepisy tej ostatniej ustawy w skardze kasacyjnej nie zostały powołane, to jednak Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze uchwałę NSA w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 odnosi się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji mógł uznać, iż organy administracyjne nie naruszyły art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrały w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.), przy czym na podstawie opinii powołanego w sprawie biegłego niewadliwie oceniły wartość transakcyjną spornego pojazdu samochodowego (art. 191 O.p.).
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji niewadliwie ocenił, iż opinia biegłego rzeczoznawcy nie była opinią dowolną, gdyż została wydana w oparciu o dowody załączone do zgłoszenia celnego, a biegły w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko odnośnie wartości przedmiotowego pojazdu oraz zastosowanych korekt.
Nie można też podzielić zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 30 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) przez bezzasadne zastosowanie tzw. metody wartości kalkulowanej ("ostatniej szansy") dla wyceny samochodu będącego przedmiotem postępowania i przez uznanie, że zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów podobnych jest bezwzględnie niemożliwe.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 (a tak było w niniejszej sprawie z uwagi na zakwestionowanie wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej spornego pojazdu), ustala się ją, stosując kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. a/, b/, c/, d/. Jeżeli natomiast i w ten sposób nie można ustalić wartości celnej, należy skorzystać z metody ostatniej szansy.
Sąd I instancji trafnie ocenił, iż organ nie miał podstaw do określenia wartości celnej pojazdu na podstawie wartości określonych w art. 30 ust. 2 lit. a/, b/, c/ i d/ WKC.
Przedmiotowy pojazd był pojazdem używanym, o określonym stopniu zużycia, a zatem niemożliwym było znalezienie pojazdu samochodowego o identycznym stopniu zużycia dla zastosowania "wartości transakcyjnej identycznych towarów", określonej w art. 30 ust. 2 lit. a/ WKC.
Z tych samych przyczyn należało wykluczyć określenie wartości celnej na podstawie "wartości transakcyjnej podobnych towarów" (art. 30 ust. 2 lit. b/ WKC), skoro niemożliwym było znalezienie pojazdów samochodowych o podobnym stopniu zużycia.
Kolejna metoda ustalenia wartości celnej towaru – metoda cen jednostkowych towarów, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne są sprzedawane we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcą (art. 30 ust. 2 lit. c/ WKC), dotyczy wyłącznie importu dla celów handlowych.
Trudno też było ustalić wartość celną spornego pojazdu w oparciu o wartość kalkulowaną (art. 30 ust. 2 lit. d/ WKC), skoro używane pojazdy samochodowe jako takie nie są produkowane i dlatego ta metoda oparta o koszty produkcji importowanych towarów nie mogła być brana pod uwagę.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.