Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1308/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.G. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) z 9 grudnia 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, oddalił skargę.
Powyżej opisany wyrok skargę kasacyjną zaskarżył skarżący i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia od organu zwroty kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucił naruszenie prawa materialnego:
- a) art. 31 zo ust. 1 w związku z art. 31 zq ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa COVID-19) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uzupełnienie przez skarżącego zgłoszenia ubezpieczonego do ubezpieczeń społecznych w dniu 9 czerwca 2020r., lecz przed dniem 30 czerwca 2020r., w przypadku gdy skarżący był płatnikiem składek i faktycznie zatrudniał pracownika w okresie od 1 marca 2020r. do 31 maja 2020r. pozbawia skarżącego prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 marca do 31 maja 2020r.,
- b) art. 31 zo ust. 1 w związku z art. 31 zp ust.. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżącemu nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 marca do 31 maja 2020r., pomimo spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek zwolnienia oraz złożenia wniosku w terminie przypadającym przed dniem 30 czerwca 2020r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
Z mocy art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz 1634; dalej p.p.s.a.).Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła.
Zgodnie z art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 maja 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:
- 1) przed dniem 1 lutego 2020r. i na dzień 29 lutego 2020r.,
- 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020r. i na dzień 31 marca 2020r.,
- 3) w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. i na dzień 30 kwietnia 2020r.
- - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.
Trafnie zauważono w orzecznictwie NSA (wyrok NSA z 26 stycznia 2020r., sygn. akt I GSK 1161/21), że konstrukcja omawianego przepisu jest złożona i można z niego wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i w deklaracji rozliczeniowej za ten okres. Prawidłowa wykładnia zaprezentowana przez WSA, dokonana w oparciu o literalne brzmienie przepisu wsparta wykładnią systemową pozwala przyjąć, że zwolnienie z obowiązku uiszczenia składek będzie przysługiwało: 1. za marzec 2020r. – jeżeli płatnik był zgłoszony przed dniem 1 lutego 2020r. i na dzień 29 lutego 2020r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych nie mniej niż 10 ubezpieczonych;
- 2. za kwiecień 2020r. – jeżeli płatnik był zgłoszony w okresie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020r. i na dzień 31 marca 2020r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;
- 3. za maj 2020r. – jeżeli płatnik był zgłoszony w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. i na dzień 30 kwietnia 2020r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych nie mniej niż 10 pracowników.
Z niekwestionowanego stanu faktycznego wynika, że skarżący zgłosił jednego pracownika w dniu 9 czerwca 2020r. Trafnie WSA podkreślił, że gdyby ustawodawca chciał objąć zwolnieniem osoby zgłoszone do ubezpieczenia później użyłby słów "podlegał ubezpieczeniu społecznemu" lub " był objęty ubezpieczeniem społecznych" przed dniem 1 lutego 2020r., a użył kategorycznego jednoznacznego zwrotu – " zgłosił do ubezpieczeń społecznych".
Z powodów wyżej przywołanych zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19 jest nieuzasadniony. Skarżący kasacyjne formułując naruszenie prawa materialnego wskazał na powiązanie tego przepisu z art. 31 zq ust. 3 i art. 31 zp ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19. Nie ma to jednak znaczenia dla oceny tego zarzutu, gdyż pierwszy z powołanych przepisów stanowi że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o którym mowa art. 31 zo jest przesłaniem deklaracji rozliczeniowych lub innych raportów miesięcznych należnych za marzec kwiecień i maj 2020 nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r. w przypadku, o którym mowa w art. 31 zo ust. 8, zaś drugi z wymienionych przepisów, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek o których mowa art. 31 zo płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r. – w przypadku składek należnych za okres od dnia 31 marca do dnia 31 maja 2020r.
Przepisy te dotyczą kwestii odrębnych od zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych ubezpieczonych, a ta kwestia stanowiła spór pomiędzy skarżącym a organem. Wobec jednoznacznej normy przewidzianej w art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19, należycie zinterpretowanej prawidłowo przez WSA, za pozbawione podstawy należy uznać twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że zgłoszenie w dniu 9 czerwca 2020r. miało charakter uzupełnienia dokumentacji i wobec tego spełnione zostały przesłanki do zastosowania wspomnianego przepisu.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).