Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. wyrokiem z dnia 13 lipca 2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 387/11 oddalił skargę P. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia 18 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego.
Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 19 września 2007 r., P. F. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu, na podstawie ww. dokumentu SAD używany motocykl marki Vi. V92 o nr identyfikacyjnym[...], rok produkcji 2001, pojemności silnika 1.507 cm3, deklarując wartość celną pojazdu na kwotę 4.551 zł. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. Deklarację Wartości Celnej (D.W.1), dokument zakupu o nazwie "Certificate of Title" za kwotę 1.250 USD wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski, dokumenty potwierdzające koszty transportu morskiego na kwotę 350 USD oraz krajowego na kwotę 350 zł, sporządzoną podczas odprawy celnej dokumentację fotograficzną pojazdu obrazującą stan techniczny, trzy wydruki z amerykańskich stron internetowych dotyczące pojazdów o takich samych parametrach, których ceny wynosiły 1.150 USD i 1.200 USD, oraz pojazdu w cenie 1.300 USD wyprodukowanego w 2002 r.
W trakcie kontroli postimportowej wskazanego zgłoszenia celnego, po przeanalizowaniu wartości rynkowych podobnych pojazdów na rynku amerykańskim (według notowań na amerykańskich stronach internetowych www.cycletrader.com, www.socaltriumph.com) organ celny stwierdził rażącą rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowaną, a ceną sprzedaży tego typu pojazdów, co spowodowało u organu wątpliwość, czy ujawniona wartość celna stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną za sprowadzony pojazd. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie celne, mające na celu ustalenie prawidłowej wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego z tytułu importu towaru. Organ celny powołał z urzędu biegłego rzeczoznawcę – M. M. w celu określenia wartości rynkowej sprowadzonego motocykla. W opinii tej biegły na podstawie katalogu "Info Ekspert Pojazdy Samochodowe" wycenił pojazd, z uwzględnieniem jego stanu technicznego wynikającego z dokumentacji fotograficznej w odniesieniu do motocykli o zbliżonych parametrach technicznych, klasie i funkcjonalności, na kwotę 27.332 zł. W konsekwencji powyższego, Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia 26 sierpnia 2010 r. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości 880 zł, stanowiącej różnicę między kwotą prawnie należną, ustaloną przez organ w wysokości 1.153 zł, a kwotą wynikającą ze zgłoszenia celnego 273 zł.
Dyrektor Izby Celnej w Sz.
po rozpoznaniu odwołania P. F. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu II instancji przyczyną powstania uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej sprowadzonego motocykla były analizy notowań zawartych na amerykańskich stronach internetowych, porównanie ich z wartością wskazaną w zgłoszeniu celnym, które wykazały rozbieżności w cenach od 439% do 519%. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż czynności podjęte przez organ I instancji w celu ustalenia poziomu rozbieżności zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ odwoławczy uznał, że prawidłowe i zgodne z obowiązującymi zasadami było powołanie przez organ I instancji biegłego rzeczoznawcy i ustalenie spornej wartości celnej przy uwzględnieniu wyceny pojazdu zawartej w opinii z dnia 7 lipca 2010 r. Zdaniem organu zasadne było ustalenie wartości celnej importowanego pojazdu, przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy", na podstawie wyceny biegłego rzeczoznawcy, po odliczeniu odpowiednich korekt (10 % marży, 6 % cła, 22 % podatku VAT).
Dyrektor Izby Celnej nie dopatrzył się także naruszenia przez Naczelnika Urzędu Celnego art. 122, art. 124, art. 125, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej strona była informowana o przesłankach wszczęcia postępowania oraz powstałych wątpliwościach co do zadeklarowanej wartości celnej, co spełnia wymogi wynikające z treści art. 181 a ust. 1 RWKC.
Sąd I instancji podkreślił, że istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowiło ustalenie wartości celnej importowanego z USA przez skarżącą motocykla marki Victory V92, rok produkcji 2001.
Sąd I instancji stwierdził, że organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości czy wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego, powstałego w związku z importem motocykla marki V. v 92.
Stwierdzona rozbieżność ceny rynkowej na poziomie od 439 % do 519% stanowiła, zdaniem Sądu I instancji, wystarczającą przesłankę do odrzucenia ceny transakcyjnej bez konieczności przeprowadzania dodatkowego postępowania polegającego na badaniu faktycznych rozliczeń z dostawcą towaru oraz okoliczności towarzyszących transakcji. W ocenie Sądu I instancji, podjęte przez organ celny czynności wyjaśniające w tym zakresie i uzyskane w ich wyniku materiały porównawcze były wystarczające i miarodajne dla zakwestionowania wartości transakcyjnej.
Według Sądu I instancji organy uzasadniły w sposób szczegółowy, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na metodzie "ostatniej szansy". Mając zaś na uwadze treść art. 31 ust. 1 WKC, organ celny mógł dokonać ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu poprzez powołanie biegłego rzeczoznawcy celem sporządzenia wyceny motocykla, a także skorzystać z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe pojazdów na obszarze Wspólnoty. Organy celne wykorzystały w postępowaniu opinię rzeczoznawcy z dnia 7 lipca 2010 r. co było zgodne zasadami postępowania określonymi w Ordynacji podatkowej. Konsekwencją przeprowadzonego postępowania było prawidłowe w ocenie Sądu ustalenie wartości celnej importowanego pojazdu, poprzez przyjęcie wartości rynkowej stwierdzonej przez biegłego w wysokości 27.332 zł., przy uwzględnieniu odliczenia od tej wartości, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności związanych z importem towaru, tj. 10 % zwyczajowo przyjętej marży, 22 % podatku od towarów i usług oraz 6% cła.
W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji P. F. zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i błędne zastosowanie przepisów:
- - art. 4 pkt 5, art. 29 ust.1, art. 31 ust.1, art. 67, art. 78, art. 201 ust.1 lit. a, ust. 2 i ust. 3, art. 214 ust.1, art. 217 ust.1, art. 220 ust.1, art. 221 ust.1 i art. 222 ust.1 lit. a rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L nr 302 z 19 października 1992 r.,
- - art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny,
- - § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca podniosła, że opinia biegłego nie może być miarodajna dla określenia wartości celnej sprowadzonego ze Stanów Zjednoczonych motocykla. Zdaniem Skarżącej cena zadeklarowana w zgłoszeniu celnym nie budziła żadnych wątpliwości. Powszechna była bowiem wiedza, iż importowanie samochodów i motocykli z objętych recesją gospodarcza Stanów Zjednoczonych było opłacalne. Dlatego przyjęcie przez organ celny wartości rynkowej spornego motocyklu z okresu znacznie późniejszego było nadużyciem organu. Biorąc zatem pod uwagę specyficzną sytuację na rynku amerykańskim w 2007 r. organy celne nie mogły w 2010 r. nabrać uzasadnionych wątpliwości co do wartości kupionego 3 lata wcześniej motocyklu. Organy celne nie wykazały na podstawie art. 29 WKC, że zadeklarowana wartość celna nie stanowi całkowitej, faktycznie zapłaconej lub należnej ceny za sprowadzony towar.
Z wymienionych powodów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Strona skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji błędną wykładnię i błędne zastosowanie powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Należy stwierdzić, że naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię nastąpić może w sytuacji, gdy Sąd I instancji zaakceptuje i uzna za prawidłowe mylne rozumienie przepisu przez organy administracji. Stawiając taki zarzut w skardze kasacyjnej strona winna zatem nie tylko wskazać, jak dany przepis prawa winien być odczytywany, ale również wyjaśnić, dlaczego interpretacja przepisu zaakceptowana przez sąd jest niewłaściwa. Natomiast niewłaściwe zastosowanie przepisu, to dokonanie wadliwej jego subsumpcji do ustalonego stanu faktycznego (vide wyrok NSA z dnia 5.06.2006 r., sygn. akt I OSK 24/06).
Poza sporem pozostaje okoliczność, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie wywiązała się z określonych wyżej obowiązków i nie wskazała jak winny być rozumiane przepisy prawa, których błędną wykładnię zarzuciła Sądowi I instancji jak również nie wykazała na czym miałby polegać błąd Sadu I instancji w zakresie tzw. subsumcji.
Jednocześnie z uwagi na brak zarzutów procesowych Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest przyjąć za wiążący stan faktyczny ustalony w zaskarżonym wyroku. Podkreślić w tym miejscu należy, że strona skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odwołuje się jedynie do treści dwóch przepisów prawa, to jest art.181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 oraz art.29 WKC. Tym samym w skardze kasacyjnej całkowicie pominięto okoliczności związane ze stawianym w petitum skargi kasacyjnej zarzutem naruszenia prawa materialnego w zakresie dotyczącym pozostałych przepisów prawa.
W tym miejscu należy także podkreślić, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. W związku z powyższym podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności dotyczące oceny przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, a zwłaszcza oceny opinii biegłego nie mogą mieć prawnego znaczenia przy ocenie zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a.
Strona wnosząca skargę kasacyjną powołała się na naruszenie art. 29 ust. 1 rozporządzenia rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zgodnie z którym wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty (...). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca nie zgodziła się z oceną, iż organy celne zasadnie na podstawie art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 stanowiącego o możliwości odstąpienia od ustalenia wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości celnej w przypadku zaistnienia uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w ww. przepisie WKC - zakwestionowały dane wynikające ze zgłoszenia celnego i uznały je za nieprawidłowe.
W tym miejscu należy także podkreślić, że z treści art.29 WKC nie wynika, że wartość transakcyjna musi odpowiadać cenie podanej przez zgłaszającego. Zgodnie z art. 29 ust. 3 lit. a) WKC, ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności (...).Skoro w sprawie ustalono, że organy celne mogły mieć uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, o której mowa w powołanym wyżej przepisie prawa, zasadne było odstąpienie przez nie od przyjęcia wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.
Oczywiście konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30-31 WKC. W sytuacji, gdy zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, to organ celny miał obowiązek ustalenia tej wartości stosując kolejno metody wynikające z tych przepisów. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż Sąd I instancji trafnie zaakceptował stanowisko organów celnych wskazujące na brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej, sprowadzonego motocykla, określonych w art. 30 WKC.
W związku z powyższym należy także uznać, iż zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów celnych uznające, że wartość celną sprowadzonego motocykla należało ustalić przy zastosowaniu metody, o której mowa w art. 31 WKC - metody ostatniej szansy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.