Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1018/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi S. S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej: w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt 2 zasądził od organu na rzecz S. S. 697 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.
Od przedmiotowego wyroku Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie złożył skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego t.j.:
- 1) błędną wykładnię § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015 r., poz. 187 z późn. zm., dalej jako: rozporządzenie) poprzez uznanie, że przepis powyższy umożliwia przyznanie pomocy nie tylko z tytułu ogrodzenia budynku chlewni ale również w sytuacji gdy ogrodzenie obejmuje również inne budowle takie jak silosy, zbiorniki na gnojowicę tj. towarzyszącą infrastrukturę które są związane z budynkiem podczas gdy w ocenie skarżącego organu przepis wskazuje że pomoc może być przyznana tylko wyłącznie na zabezpieczenie budynków w którym przechowywane są świnie a ogrodzone budowle takie jak silosy, gnojowice nie mogą być przedmiotem finansowania na podstawie powyższego przepisu.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 dalej jako k.p.a.) poprzez uznanie że istnieje konieczność dokonania dodatkowych ustaleń stanu faktycznego w kontekście czy ogrodzenie spełnia swoją podstawową funkcję kiedy końcówki przyłączy silosów wystają poza obręb płotu co umożliwia zwierzętom domowym nieskrępowany dostęp podczas gdy w ocenie organu powyższe jest zbędne, gdyż sam fakt ogrodzenia również innych budowli powoduje, że pomoc nie może być przyznana gdyż dotyczy ona ogrodzenia tylko budynku chlewni.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. i uchylenie skarżonych aktów obu instancji albo o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. S. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16, z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Autor skargi kasacyjnej oparł ten środek zaskarżenia na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego oraz na zarzucie naruszenia prawa procesowego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia prawa procesowego należy wskazać, że zarzut ten, dotyczący konkretnie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie został w ogóle uzasadniony przez stronę skarżącą kasacyjnie. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów postępowania powoduje, że w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać weryfikacji zaskarżonego wyroku. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym przyjętym przez Sąd I instancji, który nie został przez skarżący kasacyjnie organ zakwestionowany.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego na wstępie rozważań należy przytoczyć regulację dotyczącą refundacji poniesionych kosztów. Zgodnie z § 13e ust. 1 rozporządzenia, Agencja udziela corocznie pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług - według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych - według ceny netto, poniesionych w danym roku kalendarzowym, na: 1) zakup mat dezynfekcyjnych;
- 2) zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych;
- 3) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;
- 4) zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych (§ 13e ust. 3).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odczytując użyte przez prawodawcę w § 13e ust. 3 pkt. 4 rozporządzenia sformułowanie "zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie przed dostępem zwierząt domowych" nie można pomijać przepisów regulujących prowadzenie działalności gospodarczej hodowli świń. WSA w Warszawie mając na względzie postulaty wykładni teleologicznej, uznał za zasadne twierdzenie podniesione w skardze do Sądu I instancji, że ogrodzenie nie powinno dotyczyć wyłącznie budynku chlewni ale także towarzyszącej infrastruktury. Według Sądu I instancji bezsensowne jest pozostawienie poza ogrodzeniem silosów na paszę (z umożliwieniem dostępu do nich zwierząt domowych), które następnie podaje się – jako paszę – świniom, które chronione są ogrodzeniem.
Ze stanu faktycznego, nie zakwestionowanego przez organ, wynika że zbiornik na odchody zwierzęce nie mógł być odgrodzony od budynku chlewni, ponieważ wytyczne projektu budowlanego określają inwestycję jako budowę budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej wraz z niezbędną infrastrukturą. Ponadto na wygrodzenie budynku nie pozwala droga pożarowa, plac manewrowy umożliwiający przepompownie gnojowicy do miejsca jego gromadzenia, natomiast zbiorniki na pasze zlokalizowane są na tyle blisko budynku, że nie można postawić ogrodzenia pomiędzy budynkiem a silosami (oświadczenie strony, s. 2 decyzji organu I instancji). Wykonane w ten sposób ogrodzenie niewątpliwie spełnia rolę zabezpieczenia przed dostępem zwierząt domowych budynków, w którym utrzymywane są świnie, nie zabezpiecza natomiast innych części gospodarstwa.
Stanowisko zaprezentowane przez organ, że tylko ogrodzenie poprowadzone wokół chlewni wypełni przesłankę do wypłaty refundacji, nie uwzględnia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że strona wskazywała, iż nie ogrodziła całego gospodarstwa zaś wniosek o refundacje dotyczy kosztów ogrodzenia budynku chlewni i budowli funkcjonalnie z nim związanych (silosy na paszę i zbiornika na gnojowicę), budowli znajdujących się w bezpośredniej odległości od chlewni, wybudowanych wraz z nią w oparciu o jeden projekt budowlany, uwzględniający ich funkcjonalne, bezpośrednie związki konieczne w hodowli świń. Wnioskodawca składał na tę okoliczność stosowne dokumenty, zdjęcia, powoływał się na nadzorczą opinię powiatowego inspektora weterynarii stanowiącą o potrzebie grodzenia również silosów na paszę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można Sądowi I instancji zarzucić dokonania błędnej wykładni § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenie Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sąd prawidłowo odczytał treść omawianego przepisu odwołując się do wykładni systemowej i funkcjonalnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).