Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2013r., sygn. akt I SA/Wr 664/13, oddalił skargę D.-A. D W.,
P, S., R.Sz. spółki cywilnej we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Naczelnik Urzędu Celnego we W. decyzją z dnia [...] r., - działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej: O.p.), art. 3 ust. 1 i 2, art. 100 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, art. 104 ust. 12, art. 105, art. 106 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.; dalej: u.p.a,). - określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w odatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że nabyty przez spółkę pojazd w chwili jego nabycia był samochodem osobowym, zaklasyfikowanym do kodu CN 8703 (pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób).
Orzekając na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalając skargę wskazał, że istotą sporu w sprawie jest po pierwsze, czy F. U. był należycie umocowany do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym (kwestia podniesiona po raz pierwszy na etapie skargi) oraz czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do uznania, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód osobowy, kwalifikowany do kodu CN 8703, a w konsekwencji, czy nabycie to podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.
Sąd wyjaśnił, że podatnikiem, a zarazem i stroną postępowania przed organami podatkowymi w zakresie podatku akcyzowego, jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy.
Wynika to z literalnego brzmienia art. 102 ust. 1 u.p.a., w myśl którego podatnikiem akcyzy od samochodów osobowych jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 lub 2 (w tym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami ruchu drogowym). W ocenie Sądu, spółka cywilna, ze względu na swoją formę organizacyjno-prawną (spółka osobowa) jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej i na gruncie podatku akcyzowego to na niej ciąży obowiązek z tego tytułu. W kwestii natomiast prowadzenia spraw spółki cywilnej, a przede wszystkim jej reprezentowania przed organami podatkowymi, należało - zdaniem Sądu - odwołać się do rzepisów kodeksu cywilnego i odczytując przepis art. 866 k.c. w związku z art. 865 § 1 i 2 k.c., stwierdzić, że jeżeli umowa spółki cywilnej nie stanowi inaczej, spółka może być reprezentowana w sprawach nieprzekraczających zwykłego zarządu przez każdego wspólnika, o ile nie nastąpi sprzeciw któregokolwiek ze wspólników przed zakończeniem takiej sprawy, gdyż reprezentacja ta odbywa się w granicach upoważnienia ustawowego.
W ocenie Sądu, zestawienie postanowień umowy spółki z [...] r. prowadzi do wniosku, że każdy ze wspólników spółki, w tym D. W., miał prawo reprezentowania spraw spółki, obejmujących zobowiązania lub wydatki do kwoty 300.000 zł. Tym samym, każdy ze wspólników uzyskał prawo do samodzielnego reprezentowania spółki wykonywania czynności w postępowaniu podatkowym w jej imieniu, w tym także udzielenia pełnomocnictwa w takim zakresie, w jakim był uprawniony do reprezentowania spraw spółki. Odnosząc się do treści pełnomocnictwa udzielonego przez D. W.a F. U. "w sprawie wszczętej przez Naczelnika Urzędu Celnego (...) dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu [...] (...)", WSA wskazał, że organ podatkowy wezwał pełnomocnika do potwierdzenia zapisu zawartego w pełnomocnictwie, wyjaśniając jednocześnie, że postępowanie zostało wszczęte wobec spółki.
Pełnomocnik w odpowiedzi oświadczył, że pełnomocnictwo obejmuje reprezentowanie podatnika i zostało udzielone w imieniu spółki. Jakkolwiek więc wezwanie powinno być skierowane do spółki (choć w przekonaniu Sądu z uwagi na treść pełnomocnictwa takie wezwanie nie było konieczne) nie zaś jej pełnomocnika, to wspomniane naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Reasumując, w ocenie Sądu I instancji F. U. był prawidłowo umocowany przez D. W.a do reprezentowania spółki w postępowaniu, a w konsekwencji strona nie została pozbawiona udziału w tym postępowaniu i nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania podatkowego określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uznał również, że zarzuty oparte o powołane w skardze przepisy Ordynacji podatkowej nie zasługują na uwzględnienie, gdyż cały materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i rozpoznany, zaś jego ocena nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów. Z kolei analiza stwierdzonych podczas oględzin cech pojazdu nie pozostawiała wątpliwości, że były one charakterystyczne dla samochodu osobowego oraz świadczyły o dominującej funkcji (osobowej) związanej z jego przeznaczeniem.
W skardze kasacyjnej D.-A. D W., P. S., R. Sz. spółka cywilna we W. zaskarżyła wyrok w całości zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) naruszenie:
- I. Przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p i art. 194 § 1 i 2 O.p. poprzez to, że sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji zaaprobował naruszenia dokonane przez organ II instancji tj. pominięcie faktów wynikających z dokumentów urzędowych takich jak: dowód rejestracyjny pojazdu oraz zaświadczenie wydane przez okręgową stację kontroli pojazdów, w których jednoznacznie stwierdzony został ciężarowy charakter spornego pojazdu oraz pominięcie tych dowodów w sprawie,
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., poprzez to, że sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie uchylił zaskarżonej decyzji i nie dostrzegł istnienia przesłanki do wznowienia postępowania polegającej na tym, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
- II. Przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- 3) art. 65 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię umowy spółki cywilnej w zakresie § 7 pkt. 5 umowy,
- 4) art. 65 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię pełnomocnictwa udzielonego F. U. przez Da W.a,
- 5) art. 96 k.c. i art. 103 § 1 k.c. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że F. U. był należycie umocowany do występowania w imieniu spółki,
- 6) art. 100 ust. 1 pkt. 2 i ust. 4 u.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że sporny samochód jest samochodem osobowym tj. zakwalifikowania go do pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów mechanicznych objętych pozycją CN 8703, a nie samochodem ciężarowym przystosowanym do przewozu towarów i uznaniem, że wewnątrzwspólnotowe nabycie spornego pojazdu podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym,
- 7) art. 3 ust. 1 u.p.a. w związku z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniającym Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy
Celnej - dalej Rozporządzenie, poprzez błędną wykładnię reguł 1 i 6 Ogólnych Reguł
Interpretacji Nomenklatury Scalonej (dalej ORINS) i w konsekwencji niewłaściwe zakwalifikowanie spornego pojazdu do pozycji CN 8703, a nie pozycji CN 8704.
Podnosząc te zarzuty skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA we W. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dyrektor Izby Celnej we W. w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył w dniu [...] r. wniosek o podjęcie uchwały wyjaśniającej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu
Administracyjnego na podstawie art. 36 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a.: "Czy w rozumieniu art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 752 z późn. zm.) podatnikiem jest spółka cywilna, czy jej wspólnicy?". Wniosek ten został zarejestrowany pod sygn. akt I
GPS 1/15.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu pytania prawnego zadanego w dniu [...] r., sygn. akt I GSK 1/15 wyraźnie wskazał, iż podjęcie uchwały wymaga dokonania wykładni, w składzie siedmiu sędziów NSA, art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 u.p.a. w związku z art. 7 § 1 O.p., w celu wskazania, kto jest podatnikiem w rozumieniu podatku akcyzowego - spółka cywilna czy jej wspólnicy.
W przedstawionej sytuacji w sposób oczywisty uzasadnione jest zawieszenie z urzędu postępowania przez sąd administracyjny w rozpoznawanej sprawie, do czasu wydania uchwały wyjaśniającej wskazane w pytaniu wątpliwości interpretacyjne.
Ze względu na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej Da W.a, P. S., R. Sz. - wspólników spółki cywilnej D.-A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 1 sierpnia 2013 r. do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego sformułowanego we wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn, akt. I GPS 1/15.