Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 18 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 1518/21

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 936/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w sprawie ze skargi ["A."] spółki z o.o.

z siedzibą we W. oraz zasądził na rzecz ["A."] spółki z o.o. z siedzibą we W. od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kwotę 7 130 (słownie: siedem tysięcy sto trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten został wydany na gruncie następującego stanu prawnego i faktycznego sprawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Prezes Zarządu PFRON nakazał ["A."] spółce z o. o. we W. zwrot środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako PFRON) przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w zakresie poszczególnych okresów sprawozdawczych od listopada 2014 r. do grudnia 2016 r. oraz umarzającą postępowanie w odniesieniu do niektórych okresów sprawozdawczych z lat 2013-2016, z uwagi na przedawnienie należności bądź ich opłacenie w wymaganej wysokości.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] czerwca 2020 r.

W ocenie organu, płatności składek zostały dokonane z uchybieniem obowiązującego płatnika terminu określonego w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm. – powoływanej dalej jako u.s.u.s.), tj. do 15 dnia następnego miesiąca (za dany miesiąc). Z miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych INF-D-P wynika, iż wynagrodzenie płacone jest w miesiącu następującym po miesiącu, za który pracownik pobiera wynagrodzenie, a obowiązek opłacenia składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia.

Wobec powyższego wnioskowi Wn-D za okres: listopad 2014 r. odpowiada deklaracja ZUS za okres grudzień 2014 r. i analogicznie dla pozostałych okresów. Z informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika, że na koncie płatnika za okres objęty postępowaniem zaewidencjonowano wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem ww. terminu, przekraczającym 14 dni (szczegółowe zestawienie wpłat dokonanych z naruszeniem terminu por. s. 32-34, jak też zob. tabelę na s. 35-36 zaskarżonej decyzji). Zdaniem organu, skoro na koncie płatnika zaewidencjonowano wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminu wynikającego z odrębnych przepisów (ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), przekraczającym 14 dni, to informację tę należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Stosownie natomiast do art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426 ze zm. – powoływanej dalej jako ustawa o rehabilitacji), miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje, jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, przekraczającym 14 dni.

W skardze do WSA podnoszono, że organ oceniając przesłankę terminowości poniesienia kosztów płacy wziął pod uwagę terminy ponoszenia przez spółkę wszelkich składek na ubezpieczenia społeczne za okresy objęte decyzją, a w szczególności dotyczące osób, których składki na ubezpieczenia społeczne zostały naliczone od umów cywilnoprawnych, odnośnie do których pracodawca nie występował o dofinansowanie do wynagrodzeń. W przedmiotowej sprawie pracodawca, począwszy od odpowiedzi na wezwanie organu do zwrotu dofinansowania konsekwentnie wskazywał, że wszelkie opłaty składek na ubezpieczenia społeczne dokonane po terminie ich płatności w okresie objętym zaskarżoną decyzją, dotyczyły wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne należnych od umów cywilnoprawnych, podczas gdy wszelkie składki od pracowników, w tym zatrudnionych osób niepełnosprawnych, regulowane były w pełnej wysokości i terminowo. Dopłaty składek na ubezpieczenia społeczne wyniknęły z faktu, iż pracodawca w okresie objętym zaskarżoną decyzją zawierał umowy o dzieło, które po kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały uznane za umowy zlecenia, od których należy odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne, co też pracodawca uczynił, składając korekty imienne dotyczące tych osób oraz dokonując dopłaty składek należnych od tych osób.

Korekty te w żaden sposób nie wpłynęły na wysokość i terminowość poniesionych uprzednio kosztów płacy zatrudnionych osób niepełnosprawnych, do wynagrodzenia których pracodawca ubiegał się o dofinansowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 936/21 uchylił decyzje wydane w obu instancjach wskazując, że skoro dofinansowanie jest przyznawane wyłącznie do wynagrodzeń wypłacanych pracownikom niepełnosprawnym, to przez "koszty płacy", o których mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji należy rozumieć wynagrodzenie (i jego pochodne) wypłacane pracownikom niepełnosprawnym. Zatem organ badając spełnienie przez pracodawcę wymogu określonego w ww. przepisie powinien co do zasady dokonać ustaleń na okoliczność terminowości poniesienia kosztów płacy w odniesieniu do konkretnego pracownika niepełnosprawnego w danym okresie, nie zaś co do zbiorczej (ogólnej) nieterminowości (zobacz wyrok NSA sygn. akt I GSK 1342/20, publ. CBOSA). Innymi słowy, tylko koszty płacy związane z zatrudnianiem pracownika niepełnosprawnego, mają być w świetle ww. przepisu terminowo ponoszone przez pracodawcę, jako beneficjenta wsparcia (zobacz wyrok NSA sygn. I GSK 354/20, publ. CBOSA).

Dopłaty składek na ubezpieczenia społeczne wyniknęły z faktu, że pracodawca w okresie objętym zaskarżoną decyzją zawierał umowy o dzieło, które po kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały uznane za umowy zlecenia, od których należy odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne, co też pracodawca uczynił, składając korekty imienne dotyczące tych osób oraz dokonując dopłaty składek należnych od tych osób. Korekty te w żaden sposób nie wpłynęły na wysokość i terminowość poniesionych uprzednio kosztów płacy zatrudnionych osób niepełnosprawnych, do wynagrodzenia których pracodawca ubiegał się o dofinansowanie" (s. 17 skargi). Organ pomija więc fakt, że "korekty składek ZUS nie dotyczyły osób niepełnosprawnych", a tzw. przypis składek nastąpił "tylko w zakresie osób wykonujących umowy cywilnoprawne" (s. 22 skargi).

Uznanie, że stan rozliczenia na koncie płatnika w każdym przypadku przekłada się na stan uregulowania koszów płacy (włączając w to pracowników niepełnosprawnych) oznacza oparcie się na domniemaniu faktycznym, które w okolicznościach sprawy nie znajduje podstaw w materiale dowodowym sprawy. W ten sposób organ naruszył gwarancje procesowe strony, w tym zwłaszcza zasadę przekonywania (art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – powoływanej dalej jako K.p.a.) oraz instrumentalny względem niej obowiązek należytego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Prezes PFRON dopuścił się zarówno naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., jak również błędnej interpretacji i niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia te polegały w szczególności na braku ustalenia, czy ewentualna niedopłata na kontach ubezpieczonych osób niepełnosprawnych pozostawała w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z przyznanym pracodawcy wsparciem finansowym w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Za podstawę ustalenia o nieuregulowaniu kosztów płacy w terminie, w rozumieniu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, nie może bowiem zostać uznana korekta należności składowych niezwiązana z ubezpieczonymi objętymi dofinansowaniem, tj. w szczególności taka, która powstała na skutek zmiany wysokości należności składowych wynikającej z kontroli ZUS w przedmiocie umów cywilnoprawnych zawieranych przez pracodawcę, a nieodnoszących się do osób niepełnosprawnych.

W skardze kasacyjnej Prezes Zarządu PFRON zaskarżył wyrok w całości, zarzucając:

1. I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, czyli naruszenie przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji polegające na przyjęciu, że obowiązek terminowego poniesienia kosztów płacy określony w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, stanowiący warunek uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, który według informacji uzyskanych z ZUS nie został realnie spełniony (z uwagi na konieczność zaliczenia poniesionych kosztów składek - na ubezpieczenia społeczne na zobowiązania wcześniejsze) Sąd nakazuje uznać za poniesione w terminie, chociaż realnie zapłacone ("poniesione") składki nie pokrywają składek należnych od zatrudnionych osób niepełnosprawnych za okresy będące przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu;
2. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
3. 1) naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku, tj. braku uzasadnienia prawnego w zakresie wskazania podstawy prawnej i wyjaśnienia toku rozumowania Sądu, które pozwoliłoby zrozumieć adresatom, dlaczego Sąd uznał, że Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w zastępstwie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jest zobowiązany do ustaleń związanych z zakresem działalności ZUS, tj. w przedmiocie ustalenia terminów i wysokości ponoszenia przez pracodawcę kosztów płacy w stosunku do obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na użytek postępowania o wypłatę miesięcznego dofinansowania pracodawcy do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON, co nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, natomiast w przypadku zastosowania się organu do poglądu Sądu może doprowadzić do załatwienia sprawy niezgodnie z obowiązującym prawem;
4. 2) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi w wyniku błędnego uznania, że w postępowaniu prowadzonym w celu ustalenia, czy strona zgodnie z prawem uzyskała dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Organ nie zebrał wszystkich niezbędnych dowodów i nie dokonał na ich podstawie ustalenia, czy strona poniosła koszty płacy pracowników niepełnosprawnych z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem gdyby Sąd przyjął (zgodnie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego), że organ w istocie zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i w świetle obowiązujących przepisów w sposób prawidłowy poczynił te ustalenia, to w konsekwencji oddaliłby skargę;
5. 3) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi w wyniku błędnego uznania, że w przedmiotowym postępowaniu organ błędnie zastosował przepisy art. 2 ust. 4a w zw. z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji i zmienił ich interpretację, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem gdyby Sąd przyjął (zgodnie z zasadami logiki, wiedzy oraz na podstawie przepisów prawa, że w realiach prowadzonego postępowania i w obowiązującym stanie prawnym niespełnienie warunków z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji w stosunku do kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych jest równoznaczne z niespełnieniem warunków do otrzymania dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych, a zatem nie doszło do zmiany interpretacji przepisów ustawy o rehabilitacji, to w konsekwencji oddaliłby skargę;
6. 4) przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ogólnikowe, lakoniczne i wewnętrznie sprzeczne, bez wskazania zastosowanych przepisów oraz wyjaśnienia przyjętego przez Sąd sposobu ich wykładni, w szczególności poprzez wskazanie na braki w postępowaniu dowodowym polegające na przyjęciu za podstawę w rozpoznaniu sprawy przez organ wyłącznie dokumentu urzędowego ZUS, a następnie - bez wyjaśnienia podstaw takiego wnioskowania i bez wskazania na treści jakich przepisów oparł się Sąd - wskazanie, że organ samodzielnie powinien ustalić, w oparciu o dokumenty przedłożone przez stronę, w jakiej dacie pracodawca poniósł (opłacił) należne składki za pracowników niepełnosprawnych, podczas gdy wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, natomiast w przypadku zastosowania się organu do poglądu Sądu może doprowadzić do załatwienia sprawy niezgodnie z obowiązującym prawem.

Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie i działając na podstawie przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oraz podtrzymano dotychczasowe stanowisko i zaaprobowano poglądy przyjęte w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego oraz na naruszeniu przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego uzależnione jest bowiem od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. To przepisy prawa materialnego determinują przebieg postępowania dowodowego (określają, co i jakimi środkami dowodowymi powinno zostać dowiedzione), które jest przecież prowadzone w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Na usprawiedliwienie nie mogły zasługiwać zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, sformułowane w pkt. I petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zgodnie art. 2 pkt 4a tego aktu prawnego ilekroć w ustawie jest mowa o kosztach płacy - oznacza to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy.

Z kolei, zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem ust. 1a2.

W tej sprawie Sąd I instancji zakwestionował dokonaną przez Prezesa PFRON wykładnię przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie organu, dla ustalenia terminów opłacenia składek należy przyjąć daty rozliczenia składek przez ZUS na poszczególne fundusze, zgodnie z zasadami wynikającymi z § 12 rozporządzenia RM z dnia 21 września 2017 r. Sąd ten podkreślił, że w przepisie art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji ustawodawca posłużył się zwrotem "poniesione" – w odniesieniu do wynikającego z art. 47 ust. 1 u.s.u.s. obowiązku pracodawcy opłacenia składek za dany miesiąc. W ocenie Sądu I instancji językowa wykładnia tego przepisu przemawia zatem za przyjęciem, że chodzi o faktyczne (rzeczywiste) poniesienie składek, czyli ich opłacenie przez pracodawcę, nie zaś o ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS. Przemawia za tym również wykładnia celowościowa, skoro wprowadzenie tego przepisu do ustawy o rehabilitacji niewątpliwie miało służyć dyscyplinowaniu pracodawców w terminowym ponoszeniu kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych za dany okres rozliczeniowy.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji w kwestii wykładni art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Odnosząc się do potocznego znaczenia zwrotu "poniesiony", który jest budulcem wspomnianego przepisu prawa zaznaczyć należy, że pojęciu temu odpowiada zwrot: zostać obarczonym, obciążonym czymś (zob. https://sjp.pwn.pl/sjp/poniesc;2504544.html). Należy zatem dojść do wniosku, że z perspektywy art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy oznacza faktyczne (rzeczywiste) poniesienie tych świadczeń, w tym ich zapłatę, przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS.

Przyjęcie przez organy administracyjne, że poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy w rozumieniu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji oznacza dopiero ich rozliczenie lub zaksięgowanie przez ZUS stanowi, w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego nadinterpretację związaną z przekroczeniem granicy wykładni językowej w ramach możliwego sensu słów użytych w analizowanym przepisie prawa. Stanowisko organu administracyjnego w tej sprawie byłoby zasadne, gdyby ustawodawca uzależnił dofinansowanie miesięczne nie od poniesienia miesięcznych kosztów płacy, ale od wygaśnięcia zobowiązań związanych z miesięcznymi kosztami pracy. W polskim prawie finansowym pojęcia "poniesienia kosztów płacy" nie można utożsamiać z pojęciem "wygaśnięcia zobowiązań związanych z kosztami pracy". W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie tego Sądu w sprawach tożsamych przedmiotowo (przykładowo w wyroku z dnia 10 listopada 2021r., sygn. akt I GSK 853/21 (dostępny na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się również z argumentacją zaprezentowaną w zaskarżonym orzeczeniu, zgodnie z którą przyjęcie poglądu przeciwnego może doprowadzić do niepożądanego stanu polegającego na ciągłej niepewności pracodawcy w zakresie terminowego poniesienia składek. Nie można przecież wykluczyć, że na skutek rozliczeń dokonywanych przez ZUS (tak z urzędu, jak i w wyniku korekt składanych przez płatnika), wpłaty dokonywane przez pracodawcę byłyby przeksięgowywane wielokrotnie i zaliczane na najstarsze zaległości w ZUS, w tym również zaległości przedawnione, zatem nie rodzące żadnych negatywnych konsekwencji z punktu widzenia płatnika składek, natomiast zmieniające jego sytuację z perspektywy pracodawcy, który otrzymał dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Mając na uwadze powyższe zarzuty naruszenia art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji oceniono jako nieuzasadnione.

W zasadzie konsekwencją nieuwzględnienia zarzutów natury materialnoprawnej jest nieuwzględnienie zarzutów natury procesowej. W pierwszej kolejności jednak odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy podkreślić, że przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy. W szczególności Sąd I instancji przedstawił przyjęty stan faktyczny i stanowiska stron. Dokonał wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, odnosząc je do przyjętego stanu faktycznego, zatem przedstawił i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Zauważyć ponadto należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1318/18; 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1002/11), co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Analiza treści zaskarżonego wyroku, zarówno w odniesieniu do warstwy faktycznej, jak i prawnej, nie daje podstaw, aby twierdzić, że nie spełnia on określonych przywołanym przepisem wymogów konstrukcyjnej poprawności. Podkreślenia wymaga, że konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku umożliwia jego weryfikację przez Naczelny Sąd Administracyjny, co potwierdza tylko stanowisko o braku naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast fakt, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się co do meritum z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie stanowi podstawy do kwestionowania tego orzeczenia przywołując naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Niezasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Skoro bowiem Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że z punktu widzenia art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji istotne jest ustalenie daty rzeczywistej zapłaty przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy, a nie daty ich rozliczenia czy zaksięgowania przez ZUS, przedmiotem ustaleń w postępowaniu dowodowym powinny być okoliczności związane z ustaleniem daty faktycznej zapłaty, a nie daty ich rozliczenia czy zaksięgowanie przez ZUS. W tej sprawie niewątpliwie organy administracyjny oparły się na informacjach z ZUS odnoszących się do rozliczenia i zaksięgowania przez ten podmiot poszczególnych wpłat dokonanych przez skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uwzględniając skargę przedsiębiorcy.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2021r., poz. 1923 z późn. zm.) w zw. z cz. IV jej załącznika.