Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 12 lipca 2023 r., sygn. akt I GSK 1583/19

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1847/18 oddalił skargę T. E. W. (P.) Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 września 2018 r. nr 1401-IOC.4441.2.2018.1.MZ w przedmiocie określenia wysokości długu celnego.

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła T. E. W. (P.) Sp. z o.o. w W. (obecnie F. E. P. Sp. z o.o. w W.) zaskarżając powyższy wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) Sądowi I instancji zarzuciła:

1. 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 pkt 23 w zw. z art. 155 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269, s. 1 z 10 października 2013 r. ze zm., dalej: UKC) w zw. z art. 119 ust. 3 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L nr 343, s.1 z 29 grudnia 2015 r., dalej: rozporządzenie delegowane) poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i błędne przyjęcie, że towary do których odnosi się decyzja organu II instancji nie stanowią towarów unijnych w sytuacji, gdy towary te nie pochodziły z Panamy i nie były stamtąd importowane, ale były to towary niemieckie adresowe do odbiorcy w Polsce, które przez pomyłkę w sortowni skarżącej znalazły się czasowo w Panamie pozostając cały czas pod nadzorem skarżącej (nie opuścił w żaden sposób sieci kurierskiej T.), a ponadto towary te nie były przewożone do jakiegokolwiek odbiorcy w Panamie i żaden podmiot w Panamie nie odbierał tych towarów, nie reklamował ich i nie wnosił o ich przesyłkę zwrotną do Polski.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sądowi I instancji Spółka zarzuciła:

1. 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 116 ust. 1 i 2 UKC w zw. z art. 120 ust. 1 UKC poprzez to, że Sąd I instancji nie uwzględnił skargi na decyzję i nie uchylił decyzji pomimo tego, że organ II instancji powinien umorzyć dług celny z uwagi na szczególne okoliczności, które ujawniły się w niniejszej sprawie, a więc okoliczności związane z tym, że towary do których odnosi się decyzja organu II instancji nie pochodziły z Panamy i nie były stamtąd importowane, ale były to towary niemieckie adresowe do odbiorcy w Polsce, które przez pomyłkę w sortowni skarżącej znalazły się czasowo w Panamie pozostając cały czas pod nadzorem skarżącej (nie opuścił w żaden sposób sieci kurierskiej T.), a ponadto towary te nie były przewożone do jakiegokolwiek odbiorcy w Panamie i żaden podmiot w Panamie nie odbierał tych towarów, nie reklamował ich i nie wnosił o ich przesyłkę zwrotną do Polski, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 6 UKC w zw. z art. 199 ust. 1 lit. d) w zw. z art. 211 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. ze zm., dalej: rozporządzenie wykonawcze) poprzez to, że Sąd I instancji nie uwzględnił skargi na decyzję i nie uchylił decyzji pomimo tego, że organ II instancji nie podał skarżącej, przed wydaniem decyzji, podstaw prawnych, z których miałby wynikać zakres danych jakie musi zawierać faktura o której mowa w art. 199 ust. 1 lit. d) w zw. z art. 211 rozporządzenia wykonawczego w sytuacji, gdy wskazane przepisy rozporządzenia wykonawczego w żaden sposób nie precyzują jakie konkretnie dane powinna zawierać taka faktura i przez co skarżąca nie miała możliwości przedstawienia w tym zakresie swojego stanowiska, ewentualnie także uzupełnienia materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Spółka na podstawie art. 188 p.p.s.a., wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz uchylenie w całości poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniosła o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.

Na wstępie należy wskazać, że w skardze kasacyjnej nie zawarto żadnych zarzutów naruszenia prawa procesowego odnoszących się do kwestii poprawności ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że stan faktyczny ustalony przez organy celne i zaaprobowany przez Sąd I instancji nie jest i nie może być przedmiotem sporu przed tym Sądem.

Niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. W tym przypadku autor skargi kasacyjnej zarzucił wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Nie zarzucono natomiast wadliwej wykładni tych przepisów. W zarzucie tym wskazano na błędne przyjęcie, że towary do których odnosi się decyzja organu II instancji nie stanowią towarów unijnych w sytuacji, gdy towary te nie pochodziły z Panamy i nie były stamtąd importowane, ale były to towary niemieckie adresowe do odbiorcy w Polsce, które przez pomyłkę w sortowni skarżącej znalazły się czasowo w Panamie pozostając cały czas pod nadzorem skarżącej (nie opuścił w żaden sposób sieci kurierskiej T.), a ponadto towary te nie były przewożone do jakiegokolwiek odbiorcy w Panamie i żaden podmiot w Panamie nie odbierał tych towarów, nie reklamował ich i nie wnosił o ich przesyłkę zwrotną do Polski.

Powyższe sformułowanie oraz analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzą do wniosku, że autor skargi kasacyjnej kwestionował w istocie ustalenia faktyczne poczynione w tej sprawie przez organy celne.

Zauważyć jednak należy, o czym była już mowa, że w skardze kasacyjnej nie zawarto zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego odnoszących się do materii ustalenia stanu faktycznego w sprawie przez organy administracyjne oraz jego akceptacji przez Sąd I instancji. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej nawet nie podjęto próby kwestionowania stanu faktycznego ustalonego przez te organy i zaaprobowanego przez Sąd I instancji. Zatem ten stan faktyczny nie jest przedmiotem sporu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Natomiast podnoszenie zarzutów naruszenia prawa materialnego nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego.

Z kolei uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż Sąd I instancji stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Zasadniczo nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie, co miało miejsce w tej sprawie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości.

Z tych samych motywów niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Wbrew stanowisku skarżącej Spółki wymienione w tym zarzucie przepisy zaliczyć należy do prawa materialnego.

Odnosząc się jeszcze do zarzutów wymienionych w punktach 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej należy dodać, że w sprawie nie miało znaczenia to, że wywóz towarów do Panamy był konsekwencją pomyłki w sortowni skarżącej. Zasadniczo każdy wywóz towarów poza UE, bez względu jakie są jego przyczyny, wywołuje z mocy prawa określone skutki prawne, zwłaszcza w prawie publicznym. Tak było też w przedmiotowej sprawie.

Niezasadne okazały się zarzuty zawarte w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 22 ust. 6 UKC przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji.

Zgodnie z art. 199 ust. 1 lit. d) rozporządzenia delegowanego każdy ze wskazanych poniżej środków dowodowych uznaje się, w stosownych przypadkach, za odpowiedni do potwierdzenia unijnego statusu celnego towarów: faktura lub dokument przewozowy, o którym mowa w art. 211 niniejszego rozporządzenia.

Natomiast zgodnie z art. 211 rozporządzenia delegowanego jeżeli chodzi o towary posiadające unijny status celny, których wartość nie przekracza 15 000 EUR, unijny status celny towarów można potwierdzić, przedstawiając fakturę lub dokument przewozowy dotyczący tych towarów, o ile taka faktura lub dokument przewozowy odnosi się wyłącznie do towarów posiadających unijny status celny.

Niewątpliwie z postanowień art. 22 ust. 6 UKC wynika, że przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję. W wykonaniu tego przepisu organy celne wystosowały powiadomienie z dnia 7.03.2018 r. w którym jako podstawą wydania decyzji wskazano na art. 79 ust. 1 lit. a) UKC. Regulacja ta nie nakłada na organ celny obowiązku szczegółowego obowiązku informowania o przepisach celnych, które mogą mieć zastosowane w konkretnej sprawie, w szczególności takich jak art. 199 ust 1 lit. d) oraz art. 211 rozporządzenia delegowanego.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, stosownie do art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z treścią art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).