Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) wyrokiem z 24 czerwca 2021 r. III SA/Po 811/21, oddalił skargę K. J. (dalej: skarżąca) na informację Zarządu Województwa Wielkopolskiego (dalej: Zarząd) z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o grant.
Przedstawiając stan sprawy WSA wskazał, że [...] sierpnia 2020 r. skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A. złożyła wniosek o udzielenie grantu w ramach projektu "Wielkopolska Tarcza Antykryzysowa" realizowanego przez Wielkopolską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: WARP) w ramach Osi Priorytetowej 1 Innowacyjna i Konkurencyjna Gospodarka, Działanie 1.5 Wzmocnienie konkurencyjności Przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.5.2 Wzmocnienie konkurencyjności kluczowych obszarów gospodarki regionu w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. Celem projektu było wsparcie wielkopolskich mikro i małych przedsiębiorstw borykających się z trudnościami finansowymi, które zaistniały wskutek pandemii COVID-19 oraz tych, których sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w związku z epidemią. Jako kod PKD wiodący z dokumentu rejestrowego przedsiębiorcy skarżąca we wniosku wskazała na 79.11 A ("działalność agentów turystycznych" alokacja dla typu A projektu).
Skarżąca [...] września 2020 r., po złożeniu wniosku o grant, złożyła wnioski do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) o: zmianę stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej z Ł. na P., z datą obowiązywania zmiany od [...] listopada 2019 r.; dodanie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej jako P., z datą obowiązywania zmiany od [...] listopada 2019 r.; wznowienia działalności gospodarczej (z datą obowiązywania od [...] listopada 2019 r.), zawieszenia działalności gospodarczej (z datą od [...] kwietnia 2020 r.), wznowienia działalności (od [...] sierpnia 2020 r.); zmianę "przeważającego" PKD od [...] listopada 2019 r. z 70.22.Z na 79.90.C ("pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji, gdzie indziej niesklasyfikowana" alokacja dla typu B projektu), a od [...] sierpnia 2020 r. z 79.90.C na 79.11.A ("działalność agentów turystycznych" alokacja dla typu A projektu) i zmiany w innych kodach PKD.
WARP pismem z [...] marca 2021 r. poinformowała skarżącą, że w wyniku weryfikacji formalno-merytorycznej jej wniosek nie uzyskał pozytywnej oceny. Przyczyną tego było to, że projekt nie spełnił wszystkich obligatoryjnych kryteriów oceny przeprowadzonej zgodnie z Regulaminem udzielania grantów w ramach projektu grantowego "Wielkopolska Tarcza Antykryzysowa" (dalej: Regulamin), które zostały wyszczególnione w załączniku nr 2, tj. kryterium "Kwalifikowalność przedsiębiorcy. Weryfikacja podmiotowa". Organ powołał § 6 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu wskazując, że dopiero [...] września 2020 r. stałe miejsce prowadzenia działalności zostało zmienione na województwo wielkopolskie, a w dniu złożenia wniosku miejscem prowadzenia działalności skarżącej była Ł. Protest od powyższej oceny WARP nie został uwzględniony, o czym skarżąca została powiadomiona pismem Zarządu z [...] kwietnia 2021 r. W motywach pismach wyjaśniono, że skarżąca nie posiada głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terenie województwa wielkopolskiego, co zadecydowało o niespełnieniu kryterium posiadania głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terenie województwa wielkopolskiego lub rozliczania podatków w województwie wielkopolskim. Zarówno na [...] grudnia 2019 r., jak i na [...] sierpnia 2020 r. stałe miejsce prowadzenia działalności znajdowało się w województwie łódzkim.
Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę na orzeczenie Zarządu.
W uzasadnieniu wyroku WSA podkreślił, że dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia Zarządu nie był uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, lecz do kontroli oceny zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818; dalej: ustawa wdrożeniowa). Ocena ta prowadzona jest w kontekście przestrzegania kryteriów takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, a także z punktu widzenia kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów. W szczególności WSA badał, czy reguły i kryteria wyboru projektu były jasne, czy określały w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.
WSA wyjaśnił, że sporne kryterium podmiotowe tj. "Kwalifikowalność przedsiębiorcy. Weryfikacja podmiotowa" zostało opisane w Załączniku nr 2 do Regulaminu. Obowiązkiem organu było ustalenie, czy główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę znajduje się na terenie województwa wielkopolskiego i czy znajduje to poparcie w dokumentach rejestrowych tj. wpisie do CEIDG lub deklaracji PIT za 2019 r. Na wnioskodawcy natomiast ciążył obowiązek wykazania, że spełnia warunki kryterium, a ich weryfikacja powinna być możliwa w oparciu o dokumenty rejestrowe. Treść Załącznika nr 2 do Regulaminu została uszczegółowiona w § 6 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu zgodnie z którym – grantobiorcą może być przedsiębiorstwo, w tym osoby samozatrudnione, które m.in. na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień złożenia wniosku o grant (w niniejszej sprawie na 24 sierpnia 2020 r.) posiada w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą główne miejsce prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego lub w przypadku braku siedziby w dokumentach rejestrowych rozlicza podatki w województwie wielkopolskim, co znajduje potwierdzenie w dokumentach rejestrowych grantobiorcy (wpis do KRS lub CEIDG) lub deklaracji podatkowej za 2019 r.
WSA uznał, że organ dokonał prawidłowej analizy wpisu w rejestrze CEIDG i słusznie stwierdził, że 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień złożenia wniosku o grant, tj. [...] sierpnia 2020 r. stałe miejsce prowadzenia działalności skarżącej znajdowało się poza województwem wielkopolskim.
Zarzut skarżącej, że w orzeczeniu Zarządu użyto pojęcia "stałe miejsce prowadzenia działalności", gdy w dokumentacji projektowej posłużono się pojęciem "głównego miejsca prowadzenia działalności", WSA uznał za chybiony. Sąd wskazał, że weryfikacja spełnienia warunku miejsca prowadzenia działalności gospodarczej odbywa się na podstawie danych zawartych w CEIDG w rubryce "stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej". Skoro zatem wsparcie udzielane jest jedynie terytorialnie to warunkiem jego udzielenia było to, aby jako miejsce prowadzenia działalności przedsiębiorca podał stałe miejsce wykonywania działalności. Według słownika języka polskiego synonimami pojęcia "główne" są takie pojęcia jak "centralne, newralgiczne, pierwszoplanowe, priorytetowe, przewodnie, czołowe, decydujące, przewodzące, najistotniejsze, nadrzędne". Pojęcie "główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej" jest zatem pojęciem jasnym i czytelnym dla przeciętnego odbiorcy i należy je rozumieć również jako "stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej".
Tymczasem z zapisów CEIDG wynika, że skarżąca główną działalność gospodarczą prowadziła w Ł., a jedynie dodatkowa działalność była prowadzona w P. Jednocześnie z zapisów CEIDG wynikało, że od [...] marca 2018 r. wykonywanie działalności gospodarczej przez skarżącą zarówno w ramach kodu PKD 70.22.Z jak i kodu PKD 70.21.Z było zawieszone. Skarżąca [...] września 2020 r. dokonała licznych zmian w CEIDG ze wsteczną datą ich obowiązywania od [...] listopada 2019 r., tj. zmiana stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej na P., dodanie kodu PKD 79.11.A. oraz odwieszenie działalności z datą obowiązywania od [...] listopada 2019 r., zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej z datą obowiązywania od [...] kwietnia 2020 r. oraz wskazała na kod PKD 79.11.A jako działalność przeważającą z datą obowiązywania od [...] sierpnia 2020 r. Następnie skarżąca ponownie dokonała zmian w CEIDG z datą obowiązywania wstecz, tj. [...] października 2020 r. podając jako stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej województwo łódzkie.
Zatem dokonywała w 2020 r. licznych zmian w danych rejestrowych, co rodzi podejrzenie, że jej intencją było skorzystanie ze wsparcia na łagodzenie skutków COVID-19 z różnych źródeł, a informacje zawarte w dokumentach rejestrowych dotyczące prowadzonej działalności były aktualizowane zgodnie z chwilową jej potrzebą, nie odzwierciedlając stanu faktycznego. W szczególności wskazano, że od [...] października 2020 r. istniała możliwość złożenia wniosku o wsparcie na kapitał obrotowy w projekcie realizowanym w województwie łódzkim i skarżąca złożyła taki wniosek wraz z oświadczeniem, że prowadzi działalność gospodarczą w województwie łódzkim, który to wniosek został odrzucony. Tymczasem [...] sierpnia 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o grant w województwie wielkopolskim, mając wówczas zawieszoną działalność gospodarczą w zakresie kodu PKD 70.22.Z, po czym dokonała zmian mających potwierdzić, że główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej znajduje się w P., a przeważająca działalność prowadzona jest w ramach kodu 79.11.A.
Istotne jest przy tym to, że w momencie składania wniosku i 31 grudnia 2019 r. stała działalność gospodarcza skarżącej nie była prowadzona na terenie województwa wielkopolskiego, gdyż zarówno 31 grudnia 2019 r. jak i [...] sierpnia 2020 r. jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w CEIDG widniała Ł. Nadto zeznania podatkowe i deklaracje ZUS składane były w urzędach w Łodzi.
WSA wskazał także, że nie sposób przyjąć, by w sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CEIDG, zgodnie z którym przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEIDG w terminie 7 dni od zmiany danych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, z wyjątkiem danych w zakresie numeru PESEL, pkt 2, pkt 5-8, albo niezwłocznie, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu zmiany danych, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 18 i 19. Z powyższego przepisu wyraźnie wynika, że skarżąca, skoro – jak twierdziła – 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień złożenia wniosku o grant, tj. [...] sierpnia 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą w P., powinna była w terminie 7 dni od zmiany danych złożyć wniosek o zmianę wpisu, czego nie uczyniła.
Tak samo za chybiony WSA uznał zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 zd. 1 ustawy o CEIDG zgodnie z którym domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe, które to domniemanie zdaniem skarżącej zostało obalone i że wykazała, iż posiadała główne miejsce prowadzenia działalności w P. WSA wskazał, że zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru stanowi przejaw realizacji zasady jego jawności i oznacza, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe, czyli odpowiadają stanowi faktycznemu. Przy czym art. 16 ust. 1 zd. 2 przewiduje, że to osoba fizyczna wpisana do CEIDG ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do CEIDG w ustawowym terminie albo niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba wpisana do CEIDG nie ponosi odpowiedzialności.
WSA za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia § 11 ust. 3 Regulaminu, tj. dwukrotne żądanie od grantobiorcy wyjaśnień, które znacznie wykraczały poza zapisy Regulaminu i odroczenie oceny wniosku o około 3 miesiące w związku z wezwaniem do złożenia dodatkowych wyjaśnień, które w ocenie skarżącej nie dotyczyły wniosku. WSA uznał, że przedłużenie postępowania było usprawiedliwione i pozostawało bez wpływu na wynik oceny wniosku.
Za chybiony WSA uznał także zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia 1303/2013 Parlamentu Europejskiego i Radu (UE) w zw. z art. 20 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 32 Konstytucji RP, iż organ przygotował niejasną, niespójną i nieprzejrzystą dokumentację projektu i przeprowadził postępowanie w sposób naruszający zasadę proporcjonalności i równości. W szczególności skarżąca zarzuciła, iż zapis § 6 ust. 1 pkt 2 Regulaminu jest niespójny z zapisem pkt g) załącznika nr 2 Regulaminu, gdyż w Regulaminie wskazano konkretne terminy dotyczące miejsca prowadzenia działalności – 31 grudnia 2019 r. oraz dzień złożenia wniosku, a w Załączniku nr 2 spełnianie kryterium jest wymagane ogólnie bez zakreślenia terminu, co narusza zasady spójności, jasności i przejrzystości przewidziane w § 11 ust. 36 Regulaminu.
WSA wskazał, że w dokumentacji konkursowej tj. w Regulaminie i jego załącznikach w sposób wyraźnie wskazano do jakich przedsiębiorców zostało skierowane wsparcie. Regulamin jasno wskazuje zakres i sposób weryfikacji warunków konkursu poprzez wskazanie konkretnych dat, w których osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, ubiegająca się o grant, powinna posiadać główne miejsce prowadzenia działalności. Przede wszystkim kryteria wyboru wniosku o grant zawarte w Regulaminie i jego załączniku należy czytać jednocześnie i w sposób kompleksowy, gdyż załącznik do Regulaminu jest jego integralną częścią. Intencją grantodawcy było to, aby wsparcie przyznać dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą zarówno 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień złożenia wniosku we wskazanym regionie, tj. w województwie wielkopolskim. Zapisy Regulaminu zostały sformułowane w taki sposób, aby dokonać skutecznej weryfikacji podmiotów, które mogły z niego skorzystać.
Spełnienie kryterium podmiotowego przez przedsiębiorcę ubiegającego się o grant miało charakter zerojedynkowy, a jego niespełnienie uniemożliwiało otrzymanie dofinansowania. Określony krąg wnioskodawców został określony zatem według jasnych i przejrzystych reguł.
W efekcie WSA oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Skargę kasacyjną od wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, zarzuciła:
A. naruszenie prawa materialnego, a to:
- 1. art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia 1303/2013, poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że organ w Regulaminie podał znaczenie kryterium "głównego miejsca działalności", pomimo że brak jest wytłumaczenia znaczenia kryterium w dokumentacji projektowej sporządzonej przez organ, a co wpłynęło na uznanie, że doszło do przejrzystego określenia kryteriów naboru grantu przez organ, a co doprowadziło do błędnego uznania, iż nabór wniosków został przeprowadzony zgodnie z obowiązującym prawem;
- 2. art. 37 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 i 7a ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, ze przy ocenie spornego kryterium głównego miejsca działalności organ słusznie ograniczył się do oceny dokumentów rejestrowych i podatkowych i nie miał obowiązku dokonania szczegółowej analizy wszystkich załączonych przez skarżącą dokumentów, podczas gdy obowiązek taki spoczywa na organie na mocy obowiązującego prawa;
- 3. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o CEIDG poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, ze organ może oprzeć swoje ustalenia w zakresie oceny kryterium wyłącznie o wpis CEIDG, pomimo że wpis ten ma charakter deklaratoryjny i domniemanie nim objęte jest obalalne;
- 4. art. 15 ust. 1 pkt 1a ustawy o CEIDG poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że wnioskodawczyni nie posiadała głównego miejsca prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego, pomimo rzeczywistego prowadzenia takiej działalności na terenie województwa wielkopolskiego, a co doprowadziło do nieprawidłowego wniosku, że zmiana wpisu CEIDG dokonana przez wnioskodawczynię nie odniosła skutku prawnego, a co miało bezpośredni wpływ na negatywną ocenę wniosku i protestu, a następnie nieprawidłowe orzeczenie sądu;
- 5. art. 16 ust. 1 ustawy o CEIDG poprzez błędną wykładnię i uznanie, że informacje ujawnione we wpisie CEIDG 31 grudnia 2019 r. (wpis archiwalny) odpowiadają rzeczywistemu głównemu miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą na 31 grudnia 2019 r., podczas gdy informacje ujawnione we wpisie są objęte domniemaniem, które to domniemanie zostało obalone przez skarżącą i wykazane zostało, że posiadała ona główne miejsce prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego, co potwierdza archiwalny wpis CEIDG, a co miało bezpośredni wpływ na negatywną ocenę wniosku i protestu, a następnie nieprawidłowe orzeczenie sądu;
- 6. art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 pkt 7 i 7a ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia 1303/2013 w z art. 20 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, ze organ dokonał wyboru projektów w sposób przejrzysty i z zachowaniem wymogów określonych prawem, pomimo ze krąg potencjalnych beneficjentów - podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem nie został określony w sposób prawidłowy, co naruszało istotę i cel naboru, wnioskodawczyni nie umożliwiono wykazania za pomocą innych dokumentów niż wpis do CEIDG spełnienia kryterium, a co doprowadziło do tego, że ocena projektów została dokonana z naruszeniem prawa, w szczególności zasady przejrzystości i równości;
B. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- 1. art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 233 § 1 kpc poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, niezgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego i:
- a. błędne uznanie, że zapisy Regulaminu i Załącznika nr 2 do Regulaminu są spójne i spełniają kryteria przewidziane w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia 1303/2013, art. 20 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 32 Konstytucji RP, podczas gdy ich analiza w zakresie kryteriów wyboru projektu są niespójne, gdyż Regulamin wymaga spełnienia kryterium posiadania przez osobą fizyczną prowadzenia działalności gospodarczej głównego miejsca prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego na 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień złożenia wniosku o grant, natomiast Załącznik nr 2 nie zakreśla co do tego kryterium żadnego terminu;
- b. błędne uznanie, że kryterium "głównego miejsca prowadzenia działalności" znajduje swoją definicję w dokumentacji projektowej, podczas gdy dokumentacja ta nie wyjaśnia znaczenia tego kryterium, a nie jest ono spójne z definicją "stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej";
- c. błędne uznanie, że skarżąca nie wykazała, iż prowadziła na dzień składania wniosku o grant na 31 grudnia 2019 r. działalności gospodarczej na terenie województwa wielkopolskiego i nie posiadała na terenie tego województwa głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, pomimo wykazania przez skarżącą tych kryteriów złożonymi dokumentami, w tym wyjaśnieniami z [...] stycznia oraz [...] stycznia 2021 r. i proteście wraz z załącznikami;
- 2. art. 3 § 1 ppsa i art. 61 ust. 8 pkt lit. a ustawy wdrożeniowej poprzez niezasadne oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszenia przez organ przepisów: a. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia 1303/2013 w zw. z art. 20 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez przygotowanie przez organ niejasnej, niespójnej i nieprzejrzystej dokumentacji projektu i przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasady proporcjonalności i równości, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia opartego na wykluczeniu wnioskodawczyni z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie bez umożliwienia wykazania, że wnioskodawczyni spełnia kryteria posiadania na 31 grudnia 2019 r. główne miejsce prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego;
- b. § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 36 Regulaminu z terminem składania wniosków od 24 sierpnia 2020 r. godz. 9.00 do 24 sierpnia 2020 r. godz. 15.00 lub do wyczerpania 110% alokacji licząc dla każdego typu wskazanego w § 7 ust. 3 Regulaminu oddzielnie i załącznika nr 2 Regulaminu poprzez ich błędne zastosowanie i dokonanie przez organ nieopartej na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie i oświadczeń złożonych przez wnioskodawczynię oceny kryteriów formalno-merytorycznych wniosku złożonego przez wnioskodawczynię, co doprowadziło do nieprawidłowej oceny, że złożony wniosek nie spełnił kryterium formalnego, tj. wnioskodawczyni posiadała na 31 grudnia 2019 r. główne miejsce prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego, pomimo że z załączonych do wniosku dokumentów i oświadczeń wnioskodawczyni wynika, że 31 grudnia 2019 r. posiadała główne miejsce prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego, a co miało bezpośredni wpływ na negatywna ocenę wniosku i protestu i narusza zasadę przejrzystości;
- c. § 11 ust. 3 w zw. z § 1 ust. 3 Regulaminu i art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia 1303/2013 poprzez przekroczenie terminu do rozpoznania wniosku o niemal 5,5 miesiąca, pomimo braku zaistnienia uzasadnionego przypadku do przedłużenia terminu rozpoznania wniosków, co uniemożliwiło zrealizowanie celu projektu, tj. wsparcia przedsiębiorcy w celu utrzymania działalności gospodarczej w okresie do 3 miesięcy kalendarzowych od miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o udzielenie grantu;
- 3. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (i) i (ii) rozporządzenia 1303/2013 poprzez błędne przyjęcie, że rozstrzygniecie organu jest zgodne z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, gdy tymczasem zapisy dokumentacji naborowej – w tym dotyczące spornego kryterium – określały w sposób niejasny, niespójny, nieprzejrzysty i niezrozumiały krąg potencjalnych wnioskodawców, a zatem sposób naboru powodował naruszenia zasady równości wnioskodawców wobec prawa, a co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a co naruszało zasady wynikające z art. 317 TFUE i art. 274 WE.
Z uwagi powyższe skarżąca wniosła o: zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według spisu kosztów załączonego do akt postępowania przed WSA, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według przedłożonego spisu kosztów, względnie na wypadek jego nieuwzględnienia według norm przepisanych. Skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 182 § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska WSA, który kontrolując zgodność z prawem rozstrzygnięcia zawartego w informacji Zarządu z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie negatywnej oceny wniosku skarżącej o grant, stwierdził, że jest ona zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że projekt skarżącej nie spełnił kryterium obligatoryjnego "Kwalifikowalność przedsiębiorcy. Weryfikacja podmiotowa", z uwagi na brak posiadania (na 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień składania wniosku, tj. 24 sierpnia 2020 r.) stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w województwie wielkopolskim, ustalono, że tym miejscem była Ł. Zarzuty skargi kasacyjnej, które zgodnie z zasadą dyspozycyjności wyznaczają granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, nie podważają oceny WSA, że kontrolowany przez ten sąd akt jest niezgodny z prawem. Przy czym zauważyć należy, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa stanowią w większości ich powtórzenie ze skargi do WSA.
Zarzuty skarżącej kasacyjnie skupiają się na kilku zasadniczych kwestiach: niejasnych zapisów dokumentacji konkursowej dotyczącej kryterium "Kwalifikowalność przedsiębiorcy. Weryfikacja podmiotowa" (rozbieżność między zapisem Regulaminu a jego Załącznikiem nr 2 w zakresie określania wymaganej daty prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego); rozróżnienia pojęcia stałego oraz głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej; ustalenia, że organ może oprzeć swoje ustalenia w zakresie oceny spornego kryterium wyłącznie o wpis CEIDG; oraz błędnego ustalenia przez organ i WSA, że skarżąca nie posiadała na 31 grudnia 2019 r. i dzień złożenia wniosku 24 sierpnia 2020 r. głównego miejsce prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny ustosunkowując się do powyższych kwestii podkreśla, że jednym z niezwykle istotnych warunków omawianego wsparcia była pewność, że środki pochodzące z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego zasilą, regionalny system społeczno-gospodarczy. Bowiem celem projektu "Wielkopolskiej Tarczy Antykryzysowej" było wsparcie wielkopolskich przedsiębiorców, których sytuacja pogorszyła się w związku z COVID-19. W związku z tym sprawą oczywistą było to, że zapisy regulacji "Wielkopolskiej Tarczy Antykryzysowej" koncentrowały się na tym, aby pomoc trafiła do przedsiębiorców z województwa wielkopolskiego, podobnie czyniły to inne województwa.
Z uwagi na powyższe grantodawca od momentu ogłoszenia naboru wyraźnie zaznaczył do jakich przedsiębiorstw wsparcie jest kierowane. W informacjach o projekcie zamieszczonych na stronie internetowej grantodawcy wraz z ogłoszeniem naboru czytamy, że uprawnione do otrzymania wsparcia są przedsiębiorstwa z siedzibą w województwie wielkopolskim według CEiDG lub KRS (wg stanu na 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień złożenia wniosku o grant). Zostało to potwierdzone w Regulaminie, zarówno w definicji grantobiorcy jak i w § 6 pkt 1 ppkt 2 – Grantobiorcą może być przedsiębiorstwo, w tym osoby samozatrudnione, które jednocześnie spełniają wszystkie wskazane poniżej warunki m.in. na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień złożenia wniosku o grant posiada siedzibę lub w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terenie województwa wielkopolskiego lub w przypadku braku siedziby w dokumentach rejestrowych rozlicza podatki w województwie wielkopolskim, co znajduje potwierdzenie w dokumentach rejestrowych grantobiorcy (wpis do KRS lub CEIDG) lub deklaracji podatkowej za 2019 rok.
Powtórzone to zostało w Załączniku nr 2 do Regulaminu przy definicji i opisie sposobu weryfikacji kryterium "Kwalifikowalność przedsiębiorcy. Weryfikacja podmiotowa" litera g) –przedsiębiorca (wnioskodawca): posiada siedzibę lub w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą główne miejsce prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego rozlicza podatki w województwie wielkopolskim, co znajduje potwierdzenie w dokumentach rejestrowych grantobiorcy (wpis do KRS lub CEIDG) lub deklaracji podatkowej za 2019 r., co na etapie składania wniosku o przyznanie grantu przedsiębiorca potwierdza stosownym oświadczeniem.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przygotowując wniosek dotyczący naboru należy czytać kompleksowo jego dokumentację i stosować zapisy m.in. Regulaminu, jak i jego załączników, w tym kryteriów wyboru wniosku o grant jednocześnie. Przy czym brak powtórzenia w Załączniku nr 2 do Regulaminu terminu dotyczącego miejsca prowadzenia działalności, wbrew ocenie skarżącej kasacyjnie, nie świadczy o niespójności tych dwóch dokumentów. Byłoby tak, gdy operowały różnymi, nielogicznymi terminami. Tu takiej sytuacji nie ma, ponieważ w Regulaminie wyraźnie zaznaczono terminy dotyczące miejsca prowadzenia działalności – 31 grudnia 2019 r. oraz dzień złożenia wniosku (w niniejszej sprawie 24 sierpnia 2020 r.), a w związku z tym nie było konieczności ich powtórzenia w Załączniku nr 2 do Regulaminu, co prawidłowo wywiódł WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje także zarzuty dotyczące błędnego rozumienia pojęcia "głównego" oraz "stałego" miejsca prowadzonej działalności. WSA prawidłowo dokonał wykładni językowej pojęcia "główny" oraz "stały" przy użyciu definicji ze słownika języka polskiego. Bowiem wobec braku w ustawie definicji należało posiłkowo odwołać się do wykładni językowej tych pojęć, co jest zabiegiem powszechnie stosowanym, nie zaś jak twierdzi skarżąca kasacyjnie posługiwać się "potocznym rozumieniem" słów.
Zatem trafnie wskazano, że rozróżnić należy pojęcia stałego oraz głównego miejsca prowadzenia działalności. Główne miejsce prowadzenia działalności musi być stałe, poza tym jeśli jakieś dodatkowe miejsce spełnia kryterium "stałości" jest ono dopisywane jako kolejne, lecz już nie główne. Skarżąca kasacyjnie, jak wynika z wpisu do CEIDG prowadziła główną działalność w Ł., a tylko dodatkowa działalność prowadzona była w P. (wpis w tym zakresie nastąpił we wrześniu 2020 r.).
WSA prawidłowo stwierdził, że zgodnie z dokumentami rejestrowymi, w okresie występowania najsilniejszych negatywnych skutków pandemii wirusa w Wielkopolsce, skarżąca kasacyjnie nie prowadziła na jej terenie działalności gospodarczej. W dniu 31 grudnia 2019 r. oraz w dniu złożenia wniosku o grant, tj. 24 sierpnia 2020 r. stałe miejsce prowadzenia działalności skarżącej znajdowało się w województwie łódzkim. Zmiana głównego miejsca prowadzenia działalności na adres znajdujący się w województwie wielkopolskim została dokonana dopiero [...] września 2020 r., a zatem skarżąca kasacyjnie nie była podmiotem uprawnionym do ubiegania się o grant. Przy czym obojętny dla wyniku sprawy pozostawał dzień dokonania oceny wniosku, ponieważ ten zgodnie z Regulaminem nie ma znaczenia, liczy się data złożenia wniosku oraz 31 grudnia 2019 r. jako właściwy dla oceny miejsca głównej działalności grantobiorcy. Wprowadzenie właśnie takich zapisów miało na celu uniknięcie działań mających na celu modyfikację wpisów w ewidencji na potrzeby skutecznej oceny danego wniosku, do czego doszło w niniejszej sprawie.
Wynika to z tego, że skarżąca kasacyjnie w 2020 r. dokonywała licznych zmian w danych rejestrowych, co wzbudziło słuszne podejrzenie organu a następie WSA, że jej intencją było skorzystanie ze wsparcia dedykowanego na łagodzenie skutków COVID-19 z różnych źródeł. Jak wskazał WSA, zgodnie z informacjami ujętymi w historii wpisów w CEIDG na 31 grudnia 2019 r. i na 24 sierpnia 2020 r. adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą kasacyjnie znajdował się wyłącznie w województwie łódzkim. Jednocześnie wpis w CEIDG wskazywał, że od [...] marca 2018 r. wykonywanie działalności gospodarczej (w ramach kodów PKD 70.22.Z oraz 70.21.Z) było zawieszone. Skarżąca kasacyjnie [...] września 2020 r. dokonała szeregu zmian w dokumencie rejestrowym z datą obowiązywania wstecz (zmiana stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej na P., dodanie kodu PKD 79.11.A oraz odwieszenie działalności z datą obowiązywania od [...] listopada 2019 r., zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej z datą obowiązywania od [...] kwietnia 2020 r., wskazanie kodu PKD 79.11.A jako działalność przeważająca z datą obowiązywania od [...] sierpnia 2020 r.).
Dodatkowo [...] października 2020 r. ponownie dokonała zmian w dokumencie rejestrowym z datą obowiązywania wstecz, tj. [...] października 2020 r. wskazując na stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej w województwie łódzkim. Jest to znamienne w sytuacji, gdy od 9 października 2020 r. można było aplikować o wsparcie na kapitał obrotowy w projekcie realizowanym w województwie łódzkim. Nie jest kwestionowane ustalenie, że skarżąca kasacyjnie taki wniosek złożyła oświadczając, że stałe miejsce prowadzenia działalności znajduje się w Ł. Celnie w odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odnotowuje, że działania skarżącej prowadzą do wniosku, że informacje w dokumentach rejestrowych dotyczące prowadzonej działalności były aktualizowane zgodnie z chwilową jej potrzebą, ale nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu faktycznego.
Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasady udzielania wsparcia ustalone przez grantodawcę były w tym zakresie określone w dokumentacji i znane w momencie ogłoszenia naboru. Ponownie podkreślić należy, że złożenie przez grantobiorcę oświadczenia zawartego we wniosku o grant "Oświadczam, iż zapoznałem się z Regulaminem udzielania grantów Projekcie Grantowym Wielkopolska Tarcza Antykryzysowa, akceptuję postanowienia w nim zawarte i nie zgłaszam zastrzeżeń" stanowi aprobatę zasad naboru obowiązujących w dniu złożenia wniosku, a w dalszych swych działaniach, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad stosować.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organ, a za nim WSA, prawidłowo skupił się na analizie wpisu do CEIDG oraz dokumentów podatkowych, jako jasno wskazanych w Regulaminie do oceny kwestii miejsca wykonywania działalności. Zaznaczyć należ, że organ, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, nie mógł dokonać oceny innych dokumentów (przedstawianych przez skarżącą) a niewskazanych w treści Regulaminu, ponieważ stanowiłoby to naruszenie zapisów Regulaminu oraz równego traktowania wnioskodawców, a więc zasadzie przewidzianej w ustawie wdrożeniowej. Pamiętać należy, że zakres sądowej kontroli ograniczał się do zbadania, czy nie doszło do pominięcia określonych treści lub czy nie dokonano jej w oparciu o elementy, które nie stanowią przedmiotu oceny w danym kryterium, które zostały wskazane w dokumentacji grantowej.
W rezultacie, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wymienionych w petitum skargi kasacyjnej przepisów, w stopniu mających istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, że wyrok WSA odpowiada prawu. Wobec tego, na podstawie art. 184 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na zasądzone koszty (240 zł) składa się koszt sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawną, która brała udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.