Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z 19 września 2012 r., sygn. akt I SA/Go 370/12, oddalił skargę G. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, z następującym uzasadnieniem.
W dniu [...] sierpnia 2008 r. G. O. (dalej: skarżący) dokonał zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzonego ze Szwajcarii używanego samochodu osobowego marki S. W toku czynności kontrolnych zgłoszenia celnego, dokonanych z urzędu po zwolnieniu towaru, organ przesłał do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne załączony do odprawy dokument sprzedaży. Weryfikacja tego dokumentu wykazała, że eksporter nie udowodnił pochodzenia objętego zgłoszeniem pojazdu, wobec czego należało go traktować jako pojazd nieokreślonego pochodzenia, zaś dowód pochodzenia uznać za nieważny.
Naczelnik Urzędu Celnego w Z. G. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, określenia prawidłowej stawki celnej, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. organ I instancji wydał decyzję określającą wartość celną towaru, kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, prawidłową kwotę podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji ostatecznej, w uzasadnieniu podnosząc, że w rozpoznawanej sprawie błędnie stwierdzono, że importowany samochód oraz samochód wymieniony w opinii biegłego są samochodami porównywalnymi. Zdaniem skarżącego, samochody te stanowią dwa zupełnie odmienne od siebie pojazdy. Skarżący wskazał również, że w dokumentach otrzymanych ze Szwajcarii brak jest danych, czy sprzedająca samochody firma istniała w dniu sprzedaży. Brak również dowodów na podjęcie prób znalezienia jakichkolwiek danych, umożliwiających zastosowanie jednej z wielu metod określenia wartości celnej towaru, poprzedzających powołanie biegłego.
W ocenie skarżącego, wskazany brak postępowania winien skutkować wydaniem decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do I instancji w celu przeprowadzenia postępowania na nowo. Skarżący podkreślił również, że w trakcie dokonywania importu na obszar Unii Europejskiej powołano jednego rzeczoznawcę, który zawyżył wartość celną importowanego towaru, w chwili obecnej powołano drugiego rzeczoznawcę, który ponownie obliczył wartość celną, zaś organ wybrał wartość większą, dotyczącą samochodu innego niż w rzeczywistości sprowadzony.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w R. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej uznając, że nie narusza ona w sposób rażący prawa oraz zawiera wszystkie elementy wymagane prawem.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi sprawę odrębną od sprawy rozpatrywanej w trybie zwykłym. W toku tego postępowania dokonuje się sprawdzenia czy decyzja ostateczna nie została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie to ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności decyzji z prawem i w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady prawnej, bez względu na granice zgłaszanego przez wnioskodawcę żądania. W decyzji wydanej w wyniku przeprowadzenia wnioskowanego postępowania znajduje się wyłącznie rozstrzygnięcie dotyczące bytu prawnego decyzji, której zarzuca się wadliwość w zakresie wymienionym w art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.
Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: o.p.). Zdaniem organu, skarżący w istocie dąży do wykazania nieprawidłowości w zakresie weryfikacji zgłoszenia celnego i określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Naruszenie zasad o charakterze procesowym czy przepisów materialnych, na które w swoim wniosku powołuje się skarżący, nie podlega badaniu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 247 o.p. Organ podkreślił, że decyzja ostateczna, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, podlegała kontroli sądowej, z której pomimo pouczenia skarżący nie skorzystał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że istotę problemu w sprawie stanowi zbadanie czy decyzja ostateczna z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, jest dotknięta kwalifikowaną wadą z art. 247 § 1 o.p. Sąd I instancji podniósł, że konsekwencją prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest orzekanie o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów materialnego prawa celnego, czyli powtórne rozpatrywanie sprawy co do jej istoty, lecz rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych dla postępowania nadzwyczajnego.
Sąd wskazał, że na stronie postępowania prowadzonego w trybie art. 247 o.p. spoczywa ciężar podniesienia wszelkich okoliczności przemawiających za stwierdzeniem nieważności decyzji. Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie skarżący w złożonym wniosku nie tylko nie wskazał podstawy prawnej kwalifikowanej wady decyzji ostatecznej z podstaw wskazanych w treści art. 247 § 1 o.p., uzasadniającej stwierdzenie jej nieważności, ale decyzji tej nie zarzucił również obciążenia jakąkolwiek z kwalifikowanych wad nawet bez wskazywania podstawy prawnej tego obciążenia. Podniósł jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE.L.1993.253.1; dalej: RWKC), art. 30 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE.L.92.302.1; dalej: WKC) w zw. z art. 122 o.p. oraz art. 31 ust. 2 WKC - nie próbując nawet uzasadnić, iż było to naruszenie rażące.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie zatem odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, powołując się ogólnie na przepisy art. 247 § 1 o.p. i wyjaśniając, że decyzja ostateczna nie narusza w sposób rażący prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie dopatrzył się w decyzji ostatecznej wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 247 § 1 o.p., które mogłyby być podstawą do eliminacji jej z obrotu prawnego. Argumentacja skarżącego zaprezentowana we wniosku dotyczy okoliczności merytorycznych, odnoszących się do istoty sprawy i mogła być podnoszona w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na decyzję ostateczną, określającą kwotę należności celnych i podatkowych. Skoro zatem skarżący w sprawie wymiarowej nie skorzystał z możliwości takiej kontroli, w ocenie Sądu, postępowanie w trybie nadzwyczajnym nie może jej teraz zastąpić. Analiza złożonych w niniejszej sprawie pism, tj. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. oraz skargi, prowadzi do wniosku że skarżący, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji, domaga się w rzeczywistości kolejnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w oparciu o zarzuty, które powinny być podnoszone wobec decyzji ostatecznej w postępowaniu zwyczajnym.
G. O. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm obowiązujących za obie instancje.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
- I. prawa materialnego wymienionego w art. 181a ust. 1 RWKC, poprzez nieudowodnienie przesłanek dających podstawę do kwestionowania wartości celnej towaru;
- II. prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, wymienionego w:
- 1. art. 30 ust. 2 WKC w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: p.u.s.a) w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez niezastosowanie wynikiem czego winno być uchylenie decyzji, gdyż mylnie przyjęto bez żadnego postępowania wyjaśniającego, iż nie ma żadnych innych dowodów dokonywania importu na obszar Unii Europejskiej takich samych albo innych samochodów, co wpłynęło niewątpliwie na wysokość danin publicznych;
- 2. art. 31 ust. 2 WKC w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 3 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie, w wyniku czego przyjęto wyższą z dwóch wartości;
- 3. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 3 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie, wynikiem czego winno być uchylenie decyzji, gdyż samochód z opinii biegłego nie jest samochodem porównywalnym z samochodem importowanym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzono całą argumentację przedstawioną we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku uwzględniony zostać nie mógł.
Ocena zasadności podstaw, na których rozpoznawaną skargę kasacyjną oparto, wymaga przypomnienia podstawowych zasad, dotyczących zakresu badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny i wymogów stawianych zarzutom podnoszonym w ramach podstaw kasacyjnych.
I tak, zgodnie art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a jedynie nieważność postępowania (której w sprawie się nie dopatrzono) bierze pod uwagę z urzędu. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza przepisów innych niż te, które wyraźnie wskazano w podstawach, na których środek zaskarżenia oparto. Według art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które ma na celu określenie, do jakiego - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - naruszenia przepisów prawa doszło i na czym naruszenie to polegało. Niewątpliwie adresatem zarzutów winien być Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podstawy kasacyjne - dotyczące zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jak i naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 tej ustawy) - jednoznacznie wskazują, że strona zmierza do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, określającej kwotę należności celnych i podatkowych. W istocie domaga się więc merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ww. decyzją. Tak jak w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu przed Sądem I instancji podnosi bowiem zarzuty, które mogłyby zostać formułowane w postępowaniu zwyczajnym. Nie stawia natomiast żadnych zarzutów co do przepisów zastosowanych przez Sąd I instancji, kontrolujący legalności decyzji wydanej wobec wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd ten uznał, że decyzja ostateczna, stwierdzenia nieważności której domagał się skarżący, nie jest obarczona żadną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.
Skoro w podstawach skargi kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia tych przepisów, sąd kasacyjny nie ma możliwości merytorycznej kontroli zaskarżonego wyroku.
Z tych względów, skoro podstawy kasacyjne nie znajdują żadnego usprawiedliwienia, skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.