Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 września 2012 r I SA/Lu 549/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o podatek akcyzowy i podatek od towarów i usług z tytułu importu samochodu.
Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujący stan faktyczny sprawy.
M. P. w dniu 19 lutego 2006r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy VOLKSWAGEN Touareg, rok produkcji 2003. Do zgłoszenia celnego dołączyła, między innymi dokument zakupu z dnia 15 lutego 2006r. na kwotę 1400 CHF. Zgłoszenie zostało przez organ celny przyjęte, jako odpowiadające wymogom formalnym.
Naczelnik Urzędu Celnego w B. P., decyzją z dnia [...] listopada 2007r., określił niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 370,00 zł, uznając, że nie można było zastosować preferencyjnej stawki celnej, zaś kolejną decyzją, z dnia [...] lutego 2008r. (nr [...]), określił M. P. kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1528,00 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 1230,00 zł.
W wyniku weryfikacji dokumentów przez władze celne Szwajcarii dotyczących prawidłowości ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu, decyzją z dnia [...] maja 2009r., Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 6.271,00 zł., według ustalonej wartości celnej pojazdu na kwotę 66.412,00 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] sierpnia 2009r., która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. wznowił postępowanie w sprawie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, po czym decyzją z dnia [...] listopada 2009r. uchylił powołaną wyżej decyzję z dnia [...] lutego 2008r. w części dotyczącej określenia kwot podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu i określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 27.468,00 zł. oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 22.115,00 zł. Organ uznał, że informacja szwajcarskich władz celnych o nieistnieniu eksportera pojazdu, która doprowadziła do zakwestionowania materialnej wiarygodności przedłożonej do zgłoszenia celnego faktury z dnia 15 lutego 2006r. i zadeklarowanej wartości transakcyjnej oraz zmiany wartości celnej wpływającej na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem od towarów i usług, stanowią nową okoliczność, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.).
Decyzją z dnia [...] lutego 2010r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] listopada 2009r., wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalając skargę strony uznał, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że przesłanka wyrażona w art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie została spełniona. Zdaniem Sądu, informacja szwajcarskich służb celnych o nieistnieniu eksportera pojazdu została co prawda sporządzona po wydaniu decyzji, lecz okoliczność, o której świadczy, istniała już w dacie decyzji, choć nie była organowi znana. Zatem organy podatkowe prawidłowo uchyliły wcześniejszą decyzję ostateczną i orzekły co do istoty sprawy, określając kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości. Za nieuzasadnione Sąd uznał także zarzuty naruszenia przepisów unijnego prawa materialnego - art.29 ust.1 oraz art.78 ust.1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zmierzające do podważenia wartości pojazdu, przebiegu postępowania w sprawie określenia wartości celnej.
Wyjaśnił, że wartość celna importowanego towaru nie jest kategorią podatkową, lecz celną, podlega więc weryfikacji i ewentualnemu określeniu na podstawie przepisów prawa celnego, nie zaś na podstawie przepisów prawa podatkowego stosowanych w przedmiotowej sprawie, jako sprawie podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną wniesioną przez stronę, wyrokiem z dnia 9 maja 2012r., I GSK 295/11 uchylił zakwestionowany wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. Zdaniem NSA, Sąd I instancji dokonał błędnej oceny istnienia podstawy do wznowienia postępowania. Podzielił bowiem pogląd organu, że informacja ta stanowi nową okoliczność, o której mowa w art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zdaniem NSA, dokonana przez Sąd I instancji ocena istnienia wskazanych w wymienionym przepisie przesłanek wznowienia postępowania nie jest prawidłowa, ponieważ nie uwzględnia, że powoływane jako podstawa wznowienia dowody i okoliczności istniały i były organowi znane w dacie wydania pierwotnej decyzji. NSA stwierdził, że istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej, nie może zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej inne postępowanie, dysponował pełną wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej wszakże z innego dokumentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uchylił decyzje organów obu instancji będąc związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art.190 p.p.s.a.) stwierdzając, że istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej, nie może zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej inne postępowanie, dysponował pełną wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej wszakże z innego dokumentu. Podniósł, że już z pisma szwajcarskich władz celnych z dnia 29.11.2006r. wynikał jednoznaczny komunikat, że firma wskazana na fakturze jako sprzedawca nie istnieje pod wskazanym adresem, pochodzenie samochodu jest zatem nieokreślone, a dokument pochodzenia jest nieważny. Konsekwencją powyższego jest to, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Izby Celnej. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym o kosztach zastępstwa prawnego.
W skardze kasacyjnej, powołując jako podstawę art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zarzucił naruszenie przepisów prawa podatkowego, mających wpływ na treść wyroku, a to art. 240 § 1 pkt. 5 w zw. z art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 187 § 1 w zw. z art. 254 § 1 powołanej ustawy w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 181 tej ustawy, art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, art. 180 § 1 w zw. z art. 181 i w zw. z art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 121 § 1 tej ustawy.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. nie odniósł się do zarzutu dotyczącego zaniechania przez Dyrektora Izby Celnej wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w toczącym się postępowaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego w B.j P., który zaniechał zbadania i wyjaśnienia czy dokumenty służące do określenia wartości celnej samochodu wystawione przez firmę A.-E. [...] 300, [...] są wiarygodne i dokładne, a więc wyjaśnienia wszystkich okoliczności transakcji takich jak: czy ww. firma jest wpisana do rejestru handlowego w Szwajcarii oraz czy możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej bez wpisu do rejestru handlowego, z uwagi na niewielkie roczne obroty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw dlatego nie zasługuje na uwzględnienie (art. 184 p.p.s.a.).
Została ona oparta została na obydwu podstawach określonych przepisem art. 174 p.p.s.a., to jest zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię o niewskazanej formie naruszenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jak i na zarzucie naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Analiza stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.) prowadzi do wniosku, że zarzuty te, adresowane są do faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, które zostały przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania i zmierzają do ich podważenia, jako nieprawidłowych, bo przeprowadzonych z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów proceduralnych.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wskazanie (i wykazanie) form naruszeń prawa materialnego (błędne rozumienie czy błędne zastosowanie), bądź też wykazanie naruszenia prawa proceduralnego i jego istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Warunki te nie zostały w sprawie spełnione, ponieważ Dyrektor Izby Celnej nie określił w skardze kasacyjnej ani form naruszenia prawa materialnego, ani nie wykazał naruszenia prawa – ograniczając się jedynie do przedstawienia własnego poglądu na temat stosowania prawa – ani też nie wykazał jakiegokolwiek wpływu naruszenia prawa proceduralnego na wynik sprawy, nie wspominając już o wykazaniu wpływu "istotnego".
Sposób oceny przez NSA skargi kasacyjnej jest warunkowany, z jednej strony, zastosowaniem reguł "ogólnych" postępowania w badaniu skarg kasacyjnych wskazanych powyżej, a z drugiej strony wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny i wskazaniami zawartymi w wyroku NSA wydanym uprzednio w tej sprawie dnia 9 maja 2012 r, I GSK 295/11.
Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku z dnia 9 maja 2012 r, I GSK 295/11 wskazał, że "istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej, nie może zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej inne postępowanie, dysponował pełną wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej wszakże z innego dokumentu". Uwagi NSA dotyczyły dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, tj. informacji szwajcarskich władz celnych, że "(...) wystawca faktury sprzedający skarżącej samochód, spółka A.-E. z R., nie figuruje na rynku szwajcarskim, co oznacza, że firma jest fikcyjna, zaś różne pieczątki, rachunki i podpisy sprzedawców na umowach zawartych z tą firmą wskazują na ich również fikcyjny charakter".
NSA zaznaczył, że "Naczelnik Urzędu Celnego w B. P., kwestionując prawo strony do skorzystania z preferencji celnych w związku ze sprowadzeniem towaru ze Szwajcarii i określając decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego, powołał się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na informację szwajcarskich władz celnych z dnia 29 listopada 2006 r. niosącą jednoznaczny przekaz o sprzedawcy samochodu (k.8 str. 2 akt adm.). Zgodnie z treścią tej informacji, spółka sprzedająca pojazd nie jest osiągalna pod wskazanym przez organ adresem, zatem z powodu braku możliwości sprawdzenia pochodzenia pojazdu, jest ono nieokreślone, a dokument pochodzenia nieważny (k. 52 i 53 akt adm.). Powyższa informacja zawiera wyrażone innymi słowami, jednak te same treści, co przekazana Naczelnikowi Urzędu Celnego w B. P. informacja szwajcarskich organów celnych z dnia 22 lutego 2008 r. (k. 54 i 55 akt adm.), do której odwołał się ten organ, wznawiając dnia [...] października 2009 r. postępowanie podatkowe, zakończone decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2008 r. Nie można też nie zauważyć, iż w ostatnim piśmie organy celne Szwajcarii sygnalizują na wstępie, że informacje o nieistnieniu firmy A. E. z R. przekazywane były wielokrotnie i do dnia sporządzenia ostatniej informacji nic się nie zmieniło"
Powyższe oznacza, że NSA uznał, że podstawą wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej były jednak informacje szwajcarskich władz celnych o nieistnieniu A.-E. z R. zawarte w dokumentach urzędowych, a dokumenty te (i informacje) były znane organom podatkowym w dacie wydawania decyzji z dnia [...] lutego 2008 r o określeniu podatku akcyzowego.
Powoływany obszernie w skardze kasacyjnej fakt, że pomiędzy wartością celną importowanego towaru a zobowiązaniem podatkowym istnieje nierozerwalny związek nie stanowił w niniejszym postępowaniu podstawy wznowienia.
Należy też przypomnieć, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe (...) (art. 170 p.p.s.a.), natomiast orzeczenie NSA z dnia 9 maja 2012 r, I GSK 295/11, którego wierną implementację stanowi zakwestionowany skargą kasacyjną wyrok WSA, korzysta z przymiotu prawomocności.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.