Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2006 r. o sygnaturze I SA/Kr 536/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. D. – [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia 25 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe i odmowy zwrotu cła w kwocie 1.167,60 PLN. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Krakowie z dnia 11 października 2002 r. o nr [...]
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 3 czerwca 2002 r. o nr SAD [...] obejmujące przyrządy fryzjerskie, czajniki elektryczne, maszynki do strzyżenia, suszarki do włosów – objęte uprzednio procedurą składu celnego na podstawie zgłoszenia z dnia 19 lutego 2002 r. o nr SAD [...] jest prawidłowe i odmówiły zwrotu cła uiszczonego od 1200 sztuk maszynek do strzyżenia.
Powyższa ocena została sformułowana na skutek przeprowadzonego postępowania z wniosku K. D., który w ostateczności wniósł o uznanie tego zgłoszenia za nieprawidłowe w części dotyczącej maszynek do strzyżenia oraz zwrotu cła. Importer swój wniosek uzasadniał faktem stwierdzonego niedoboru 3000 sztuk maszynek do strzyżenia w momencie przyjmowania towaru do składu celnego, a objętego zgłoszeniem celnym z dnia 19 lutego 2002 r. o nr SAD [...]. Przedmiotowe maszynki były ujęte w dokumencie [...]. Głównym dowodem jest protokół z dnia 19 lutego 2002 r. nr 1/II/2002. Argumentacja ta i dowody nie mogły odnieść skutku, gdyż wszczęte z inicjatywy importera postępowanie w sprawie uznania zgłoszenia celnego z 19 lutego 2002 r. o nr [...] zostało rozstrzygnięte prawomocną decyzją z dnia 13 lutego 2003 r. Dyrektora Izby Celnej w Krakowie uznającej przedmiotowe zgłoszenie celne za prawidłowe. Przyjęto zatem, że procedurą składu celnego została objęta ilość towaru zadeklarowana w tym dokumencie.
Podważanie wiążącej mocy danych wynikających z dokumentu [...] w postępowaniu dotyczącym innego zgłoszenia celnego, tj. [...], jest niedopuszczalne. Zgłoszenie celne zaś z dnia 4 czerwca 2002 r. SAD nr [...] dotyczyło maszynek do strzyżenia z innej dostawy, tj. [...], objętej kwitem wydania nr 0287/02, różniących się wartością (2.694,96 USD) i fakturą zakupu (TPO 13022 z dnia 15.11.2001 r.). Maszynki do strzyżenia objęte tym zgłoszeniem, nie były tożsame z maszynkami do strzyżenia objętymi zgłoszeniem celnym z dnia 3 czerwca 2002 r. SAD nr [...], opisanymi w [...], kwicie wydania - 0283/02, o wartości 2.382,94 USD, zakupionych według faktury TPO 13044 z dnia 24.12.2001 r.
W ocenie Sądu, za nieuzasadniony należało uznać pominięty dowód porównawczy dokumentów księgowych ze stanem faktycznym w składzie celnym. Fakt istnienia niedoboru towarów w składzie celnym nie uzasadnia automatycznie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dopóki w obrocie funkcjonuje decyzja Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia 19 lutego 2002 r. uznająca zgłoszenie celne SAD nr [...] za prawidłowe, dopóty dane wynikające z tego dokumentu, w tym co do ilości i rodzaju przyjętego do składu celnego towaru, będzie wiążąca. Dowodu tego nie może obalić protokół nr 1/II/2002.
Powyższe oznaczało, że wydane decyzje nie naruszały prawa i dlatego skarga podlegała oddaleniu.
W skardze kasacyjnej K. D. – [...] zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 141 § 4 w związku z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wskazując na powyższe, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem skarżącego, niniejsza sprawa jest związana ze sprawą, będącą przedmiotem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2006 r. o sygnaturze I SA/Kr 486/03. Stan faktyczny tamtej sprawy rzutuje na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zatem brak oceny przez Sąd I instancji całokształtu okoliczności stanowi wadę zaskarżonego wyroku. Nie można uznać, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma decyzja Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia 13 lutego 2003 r., uznająca za prawidłowe zgłoszenie celne [...] z dnia 19 lutego 2002 r., gdyż nie wskazuje ona jaka ilość towaru objętego procedurą wprowadzenia do obrotu została uprzednio wprowadzona do składu celnego.
Sąd dostrzegł związek pomiędzy tymi dwiema sprawami, co nie znalazło jednak odzwierciedlenia w opisanym w uzasadnieniu wyroku stanie faktycznym. Sąd uznał, że protokół nr 1/II/2002 jest niewiarygodny, natomiast w wyroku z dnia 10 stycznia 2006 r. wskazano, że protokół ten stwierdza prawdę. Nie było podstaw do zakwestionowania wiarygodności kwitu nr 0283/02 z dnia 4 czerwca 21002 r. Sąd stwierdził, że został on wydany w sposób niezgodny z regulaminem składu celnego, którego nie było w aktach sprawy. Sąd nie odniósł się do argumentów i dowodów wskazanych przez skarżącego w piśmie z dnia 6 marca 2006 r. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte o ustalenia dokonane w innej sprawie – w której wyrok Wojewódzkiego Sądu Adminsitracyjnego w Krakowie o sygnaturze I SA/Kr 486/03 został zaskarżony skargą kasacyjną – bez poczynienia własnych ustaleń, w oparciu o przedstawione przez skarżącego dokumenty.
Z przepisów art. 83 § 1 i § 3 Kodeksu celnego wynika obowiązek dokonania korekty zgłoszenia, jeżeli zawierało ono nieprawdziwe dane, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione, a zatem istniały podstawy do zmiany zgłoszenia i zwrotu nienależnie zapłaconego cła.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Krakowie wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podał, że wydany wyrok jest zgodny z prawem, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest uzasadniony. Dotyczy jedynie naruszenia art. 141 § 4 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc braków w uzasadnieniu wyroku. Przepis ten nakazuje zamieszczenie określonych elementów w uzasadnieniu wyroku. Zawarty w skardze kasacyjnej zarzut w tym zakresie zasadniczo koncentruje się wokół zagadnienia, iż zgłoszenie celne z dnia 3 czerwca 2002 r. w części dotyczącej maszynek do strzyżenia, należało uznać za nieprawidłowe, gdyż maszynek tych nie było i w związku z tym zwrócić cło. Oznacza to, że skarga kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez Sąd I instancji. Kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego skarżący upatruje w zakwestionowaniu wiarygodności kwitu wydania nr 0283/02 z dnia 4 czerwca 2002 r. Odwołanie się do tego zarzutu spowodowane jest próbą wykazania, że nie wzięto pod uwagę treści protokołu rozbieżności nr 1/4/2002 z dnia 19 lutego 2002 r. stwierdzającego rzeczywistą ilość towaru wprowadzonego do składu celnego.
Ocena powyższa mogła być rozważana jedynie w aspekcie wykazania, że w poz. 3 przedmiotowego zgłoszenia celnego omyłkowo zadeklarowano towar w postaci 1200 sztuk maszynek do strzyżenia, poprzednio objętego procedurą składu celnego na podstawie zgłoszenia [...] z dnia 19 lutego 2002 r. (dostawa [...]). Chodzi zatem o ocenę – czy w dacie przedmiotowego zgłoszenia celnego, tj. 3 czerwca 2002 r. w składzie celnym [...] znajdowały się maszynki do strzyżenia z przedmiotowej dostawy, skoro w ocenie skarżącego przed tą datą wszystkie zostały wyprowadzone ze składu celnego zgodnie z obowiązującymi procedurami.
Należało wobec powyższego ocenić – czy Sąd I instancji prawidłowo przyjął w świetle podniesionych zarzutów, że kwit wydania 0283/02 z daty 4 czerwca 2002 r. nie mógł stanowić podstawy stwierdzenia stanu towaru z daty zgłoszenia celnego, będącego przedmiotem niniejszej oceny. Podobnie jak też powyższy protokół rozbieżności.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę Sądu I instancji, w sytuacji gdy Sąd ten szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w kontekście dokonanych prawidłowych ustaleń i prawidłowo ocenionych dowodów w sprawie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postępowanie przed organami celnymi jest postępowaniem bardzo sformalizowanym. Wyraża się to między innymi, w przypadku importu towarów, z obowiązkiem wypełnienia formularza SAD. Dokonanie zgłoszenia celnego towaru do określonej procedury celnej, przy jednoczesnym przedstawieniu towarów organowi celnemu rodzi ten skutek, że organ zobowiązany jest przyjąć zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 Kodeksu celnego.
Zgłoszenie celne dokonane przez skarżącą odpowiadało wymogom formalnym określonym we wskazanym powyżej przepisie, wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty, zatem organ celny – stosując się do dyspozycji art. 65 § 1 Kodeksu celnego – przyjął je niezwłocznie. Przyjęcie zgłoszenia spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną, tj. procedurą dopuszczenia do obrotu. Tak więc podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowiły dane zawarte w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym (art. 65 § 2 Kodeksu celnego). W tej sytuacji istnieje domniemanie prawdziwości zgłoszenia celnego, a za prawidłowość odpowiada zgłaszający. W niniejszej sprawie zgłoszenie celne z dnia 3 czerwca 2002 r. zostało dokonane na właściwym formularzu, zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru wnioskowaną procedurą. Ponadto zgłoszenie zostało podpisane i zawierało wszystkie elementy niezbędne do zastosowania procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
Wobec nieprzeprowadzenia w spornej sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego, podstawą do zastosowania procedury dopuszczenia do obrotu stały się dane zawarte w zgłoszeniu celnym. Bezweryfikacyjny tryb przyjęcia zgłoszenia celnego był podyktowany tym, iż dokumenty do niego dołączone były prawidłowe i kompletne, wobec powyższego nie było konieczności przeprowadzenia rewizji.
Należy podkreślić, że przyjęcie zgłoszenia celnego nie oznacza braku dopuszczalności jego późniejszej weryfikacji. Ustawodawca przewidział bowiem w art. 65 § 4 Kodeksu celnego możliwość reformowania zgłoszenia celnego. Zgodnie z tym przepisem, po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny wydaje decyzję uznającą zgłoszenie celne za prawidłowe, bądź uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub części. Podkreślenia jednak wymaga fakt, że zgodnie z art. 65 § 4 "a" Kodeksu celnego, wniosek o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe winien zawierać dowody uzasadniające żądanie wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na uwzględnienie wniosku skarżącej odnośnie uznania zgłoszenia celnego z dnia 3 czerwca 2002 r. [...] za nieprawidłowe.
Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Określenie "stan towaru" należy rozumieć stan jaki miał miejsce w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Stan towaru, to jego jakość, forma, postać, ilość.
Zdaniem skarżącej, stan towaru stwierdzony na kwicie nr 0283/02 z dnia 4 czerwca 2002 r. (który to kwit stanowił podstawę wydania towaru do zgłoszenia celnego [...]) różni się od stanu stwierdzonego w treści tego zgłoszenia. Różnica owa, w ocenie skarżącej, polega na tym, że sporne maszynki do strzyżenia, objęte poz. 3 ww. zgłoszenia celnego, nie zostały wymienione w treści wspomnianego kwitu. Natomiast przedmiotowy towar został objęty zgłoszeniem celnym [...], a wydano go ze składu celnego na podstawie kwitu nr 0287/02 z dnia 4 czerwca 2002 r.
Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, że fakt sporządzenia kwitu nr 0283/02 (na podstawie którego, jak twierdzi skarżąca, miało nastąpić wydanie towaru ze składu celnego do zgłoszenia [...]) w dniu 4 czerwca 2002 r., tj. jeden dzień po dokonaniu zgłoszenia celnego, powoduje, że negatywnie należało ocenić jego wartość dowodową. Natomiast drugi z kwitów, tj. kwit nr 0287/02 z dnia 4 czerwca 2002 r., jak również zgłoszenie celne [...] dotyczą wprawdzie maszynek do strzyżenia w ilości 1200 sztuk, ale pochodzących z dostawy nr [...], podczas gdy maszynki objęte spornym zgłoszeniem celnym pochodziły z dostawy [...]. W obu wyżej wskazanych zgłoszeniach powołano inne faktury zakupu. O ile skarżący powyższe zdarzenia łączy z istnieniem niedoboru towaru w składzie celnym, to fakty te nie uzasadniały automatycznego uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Oceny powyższej nie może też zmienić protokół 1/II/2002 z dnia 19 lutego 2002 r. stwierdzający brak określonej ilości maszynek do strzyżenia. Rozbieżność ta została stwierdzona podczas rozładunku towaru w składzie celnym, przy czym brak ten nie został stwierdzony w dokumencie przewozowym CMR w rubryce 24, gdy odbiorca towaru, tj. Skład celny "Kuźnica" potwierdził odebranie towaru od przewoźnika bez zastrzeżeń. Protokół ten został sporządzony bez udziału importera bądź przedstawiciela importera, po dokonaniu odprawy celnej i dopuszczeniu towaru do obrotu bez weryfikacji. Zgłoszenia celnego z tego samego dnia (obejmującego także brakujące maszynki do strzyżenia objęte powyższym protokołem) dokonała Agencja Celna nr 16, jako przedstawiciel importera. Zgłoszenie to zostało przyjęte przez organ celny według stanu towaru wynikającego z dokumentu SAD i dołączonych do niego dokumentów, między innymi faktury nr [...] z dnia 24 grudnia 2001 r., listu przewozowego CMR, DWC.
Maszynki do strzyżenia obejmowały ilość 20.856 sztuk. Bezweryfikacyjny tryb przyjęcia zgłoszenia celnego podyktowany był tym, iż dokumenty do niego dołączone były prawidłowe i kompletne a wygląd kontenera nie przemawiał za koniecznością przeprowadzenia rewizji celnej. Dokumenty te nie potwierdzały zaginięcia towaru przed dokonaniem zgłoszenia celnego poprzez kradzież, na które powoływała się skarżąca. Wniosek zaś o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe z uwagi na zaistniałą różnicę w ilości i wartości towaru strona skarżąca złożyła dopiero w dniu 25 marca 2002 r. Podkreślić przy tym należy, że skarżący posiadał pozwolenie na korzystanie z procedury celnej składu celnego zgodnie z art. 3 § 3 pkt 3 – Kodeksu celnego. Skład celny korzystał zaś z pozwolenia typu A. Wynika to ze złożonego protokołu pokontrolnego z czynności kontroli celnej z dnia 8 września 2005 r. dołączonego do pisma procesowego z dnia 10 listopada 2006 r. złożonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Szczególne warunki zaś stosowania gospodarczej procedury składu celnego określa oddział II rozdział II rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 18, poz. 214), obowiązującego w dacie wydania decyzji przez organ II instancji, a wydanego na podstawie delegacji ustawowej, między innymi art. 105 § 8 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeksu celnego (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802). Prawa i obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z tej procedury reguluje zaś § 9 tego rozporządzenia. Przepis zaś art. 258 § 1 – Kodeksu celnego określa zakres odpowiedzialności osoby prowadzącej agencję celną w przypadku niewykonania czynności, do których została upoważniona. Ustawodawca zaś zgodnie z art. 109 Kodeksu celnego obciążył korzystającego ze składu celnego odpowiedzialnością za wykonywanie obowiązków wynikających z objęcia towarów procedurą składu celnego.
Chodzi zatem o odpowiedzialność w zakresie procedury składu celnego i złożenia zabezpieczenia, poza odpowiedzialnością, która wynika z art. 107 pkt 1 i 2 w związku z art. 108 – Kodeksu celnego. Odpowiedzialność zaś, o której mowa w art. 107 Kodeksu celnego w stosunku do składu celnego typu A ponosi prowadzący skład celny, wynika to z § 2 pkt 6 cytowanego wyżej rozporządzenia.
Powyższe wskazuje, że nie można przyjąć, jak wywodzi skarżący, o braku znaczenia treści decyzji Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia 13 lutego 2003 r. uznającej za prawidłowe zgłoszenie celne [...] z dnia 19 lutego 2002 r., a więc z daty sporządzenia protokołu rozbieżności. Decyzja ta dotyczy ilości towaru dopuszczonego do obrotu, zwolnionego bez weryfikacji, a który następnie był wyprowadzony ze składu celnego za pośrednictwem działającej w imieniu skarżącego Agencji Celnej. Stwierdzone braki w związku z wyżej wymienioną treścią dokumentu przewozowego CMR, wobec zakresu wyżej wymienionej odpowiedzialności korzystającego ze składu celnego, Agencji Celnej i prowadzącego skład celny, nie mogły wpłynąć na zmianę treści omawianej decyzji.
Nie jest także uzasadniony zarzut, że nie poczyniono własnych ustaleń w przedmiotowej sprawie, a ustalenia dokonano jedynie w innej sprawie, w której wyrokował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie I SA/Kr 486/03. W toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a materiał zebrany w powyższej sprawie pozostawał w związku z okolicznościami niniejszego postępowania. Także strona skarżąca w zarzutach skargi kasacyjnej powoływała dowody objęte powyższym postępowaniem.
Powyższe oznacza, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 1, 205 § 2, 3, 209 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 6 pkt 2, 14 pkt 2 ppkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z 2002 r. ze zm.).