Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 7 września 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 590/20 odrzucił skargę M. S. na bezczynność Starosty Wałbrzyskiego w przedmiocie niewypłacenia dotacji oświatowej.
Sąd podał w uzasadnieniu, że strona nie wykazała, że tok instancji przed wniesieniem skargi do Sądu został wyczerpany.
Strona wniosła pismo zatytułowane zażalenie na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.), poprzez przyjęcie że wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że skarżąca błędnie wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Pomimo natomiast błędnego oznaczenia pisma procesowego, należało potraktować je jako skargę kasacyjną.
Przedmiotem kontroli instancyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi na bezczynność Starosty Wałbrzyskiego w przedmiocie niewypłaceni dotacji oświatowej. Sama zaś istota w sprawie sprowadza się do kwestii czy skarżąca skorzystała z instytucji ponaglenia o której mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), a zatem czy złożona przez stronę skarga była dopuszczalna.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu. Z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika bowiem, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. stronie służy ponaglenie. Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia ze pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.).
Stosownie zaś do art. 53 § 2b p.p.s.a., obowiązującego od dnia 1 czerwca 2017 r., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Powyższe wskazuje, że warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Z przepisów nie wynika natomiast jaki czas powinien dzielić obie te czynności. Ustawodawca nie określił bowiem terminu, w którym można wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wprowadził jedynie warunek, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z przepisów k.p.a. wynika, że ponaglenie można wnieść wyłącznie w sposób właściwy dla podania, a więc korzystając z przewidzianych przepisami prawa możliwości, tak co do formy, jak i sposobu złożenia. W myśl art. 63 § 1 k.p.a. można to uczynić w formie pisemnej, w tym w postaci dokumentu elektronicznego, zgodnie z art. 63 § 3a k.p.a., bądź ustnej do protokołu. Z kolei zawierające podanie pismo może zostać złożone osobiście bądź przesłane tradycyjnie lub telegraficznie, telefaksem, bądź też z wykorzystaniem innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2019 r., poz. 700) lub nośnika elektronicznego, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (zob. postanowienie NSA z 17 stycznia 2020 r., II GSK 1502/19).
Analiza akt przedmiotowej sprawy nie wskazuje, aby skarżąca uczyniła zadość tym wymaganiom, brak jest na to dowodu w aktach sprawy administracyjnej. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że wezwanie do zapłaty nie stanowi ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a.
Reasumując w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji właściwie stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnosić w każdym czasie, jednakże po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia. Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na bezczynność.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 oddalił skargę kasacyjną.