Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
Sąd i instancji wskazał, że pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r. [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2014 r. Wezwaniem z dnia 29 maja 2014 r. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci jej podpisania i podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie zostało odebrane dnia 3 czerwca 2014 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął dnia 10 czerwca 2014 r. Braki formalne skargi nie zostały jednak uzupełnione.
Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę, gdyż nie uzupełniono jej braków formalnych w wyznaczonym terminie.
W skardze kasacyjnej [...] działając przez pełnomocnika adwokata [...] zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 67 § 5 pkt 3 k.p.a. poprzez nie doręczenie pisma zobowiązującego do uzupełnienia braków formalnych, pełnomocnikowi strony, a jedynie stronie – podczas gdy po ustanowieniu w sprawie pełnomocnika sąd winien wszelkie pisma doręczać pełnomocnikowi strony.
Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi "ustawa stanowi inaczej", ponieważ z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi.
W sytuacji gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył.
W orzecznictwie wskazywano, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym (warunkiem jest zatem, aby pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania w imieniu strony także przed sądami administracyjnymi). Wniosek taki wyprowadzono z treści art. 133 § 1 (mającego z mocy art. 166 p.p.s.a. zastosowanie także do postanowień), nakazującego sądowi wydawanie orzeczeń na podstawie akt sprawy, przez które należy rozumieć zarówno akta sądowe, jak i akta z postępowania administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 450/06, z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 286/08, por. także J.P. Tarno: "Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, Wydanie 3, str. 135).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci jej podpisania i podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie to zostało wysłane bezpośrednio na adres skarżącego i odebrane w dniu 3 czerwca 2014 r. Według WSA termin do uzupełnienia braków formalnych bezskutecznie upłynął dnia 10 czerwca 2014 r. Wobec tego Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, gdyż nie uzupełniono jej braków formalnych w wyznaczonym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji było nieprawidłowe, gdyż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się skuteczne pełnomocnictwo z dnia 4 listopada 2013 r. udzielone adw. [...] przez [...] (str. 15 akt administracyjnych). Treść tego pełnomocnictwa wskazuje, że obejmuje ono również umocowanie do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi.
Wobec powyższego należało uznać, że Sąd I instancji nieprawidłowo doręczył wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi bezpośrednio stronie. Gdy strona ustanowiła pełnomocnika - brak jest podstaw prawnych do doręczania pism bezpośrednio stronie. Doręczenie dokonane w takiej sytuacji pod adresem strony jest bezskuteczne w stosunku do jej pełnomocnika, a zatem bezskuteczne również procesowo (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1907/05). Podkreślenia wymaga, że ustanowienie pełnomocnika obliguje sąd do doręczenia pisma bezpośrednio pełnomocnikowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 402/12).
Z tych powodów zaskarżone postanowienie z 25 czerwca 2014 r. o odrzuceniu skargi było nieprawidłowe i podlegało uchyleniu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, mając na uwadze uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07 publ: ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz.23, w której przyjęto, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie.