Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 15 września 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 412/20, H.Sp. z o.o. w R. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa P. z dnia [...] marca 2020 r., w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu w związku z wykorzystaniem środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur.
W uzasadnieniu wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., podyktowane jest tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jako że niewstrzymanie wykonalności ww. decyzji spowoduje, że zostanie wszczęta egzekucja z majątku skarżącej spółki, a spółka nie ma możliwości spłacenia sumy, której zwrot orzeka zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, zatem egzekucja postawiłaby skarżącą spółkę natychmiast w stan upadłości, co wyrządzi znaczną szkodę jej, a także jej innym wierzycielom, a także doprowadzi do zwolnienia pracowników, jako że spółka nie ma majątku pokrywającego żądaną w decyzji sumę.
Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący nie załączył żadnej dokumentacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy.
Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 497/15; z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1058/19; z 24 października 2019 r. sygn. akt I GSK 1866/19).
Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na skarżącym ciąży zatem obowiązek wykazania, że wystąpiła co najmniej jedna z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to jest przedstawienia okoliczności uprawdopodobniających, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje u niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Tymczasem w tej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzasadniony poprzez wskazanie, że "zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jako że niewstrzymanie wykonalności ww. decyzji spowoduje, że zostanie wszczęta egzekucja z majątku skarżącej spółki, a spółka nie ma możliwości spłacenia sumy, której zwrot orzeka zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, zatem egzekucja postawiłaby skarżącą spółkę natychmiast w stan upadłości, co wyrządzi znaczną szkodę jej, a także jej innym wierzycielom, a także doprowadzi do zwolnienia pracowników, jako że spółka nie ma majątku pokrywającego żądaną w decyzji sumę".
W ocenie NSA argumenty przedstawione przez spółkę we wniosku, same w sobie nie przemawiają za wstrzymaniem wykonania decyzji. Skarżąca wykazując okoliczności przemawiające za zastosowaniem ochrony tymczasowej, nie przedłożyła wraz ze skargą kasacyjną dokumentacji obrazującej całokształt swojej sytuacji finansowej. W istocie, całość zdawkowej argumentacji skarżącej spółki skupia się na podkreślaniu znalezienia się przez nią w złej sytuacji majątkowej spowodowanej w ocenie skarżącej przez czynności egzekucyjne. Trzeba wobec tego, po pierwsze, wyjaśnić, że faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 128/15, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną. A zatem aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest jej odniesienie do sytuacji majątkowej skarżącej. Tymczasem skarżąca we wniosku w ogóle nie przedstawiła, w jakiej sytuacji obecnie się znajduje, jakim dysponuje majątkiem ani tym bardziej nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o jej trudnej sytuacji stosownymi dokumentami źródłowymi, jak choćby wyciągiem z rachunków bankowych czy dokumentami finansowymi dotyczącymi aktualnej sytuacji prowadzonej działalności. Uzasadnienie wniosku skarżącej sprowadza się do ogólnych informacji, nie zawiera ono konkretnych danych obrazujących kondycję jej finansową.
W świetle powyższej argumentacji należy uznać, że skoro skarżąca we wniosku kierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w żaden sposób nie wykazała, że spełniona została choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to brak jest podstaw do zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji.
Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.