Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt I SA/Sz 27/04 oddalił skargę Pawła Żakowskiego na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wyroku podano, że w dniu 18 lipca 2003 r., na podstawie dokumentu SAD [...], skarżący dokonał zgłoszenia celnego sprowadzonego z Belgii towaru, określonego w zgłoszeniu jako samochód ciężarowy marki Renault Laguna, o numerze nadwozia [...], z silnikiem wskazanym w zgłoszeniu.
Naczelnik Urzędu Celnego w Kołobrzegu decyzją z dnia 21 lipca 2003 r. nr [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz klasyfikacji towarowej i określił tę wartość na kwotę 15787 zł. Organ uznał za właściwy dla zaimportowanego towaru kod PCN 8703 32 90 9. Organ pierwszej instancji podniósł, że w wyniku rewizji celnej towaru oraz jego weryfikacji ustalono, iż cechy techniczne (fizyczne) pojazdu charakteryzują go, zgodnie z wyjaśnieniami do Taryfy celnej, jako pojazd o monolitycznej budowie nadwozia, który należy klasyfikować do wskazanej pozycji 8703. W odróżnieniu od przepisów o ruchu drogowym w Taryfie celnej wyróżnia się między innymi dwie odrębne kategorie pojazdów: samochody osobowo-towarowe (kombi) - pozycja 8703 oraz pojazdy do transportu towarowego zbudowane na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo-towarowych (kombi) - pozycja 8704. Po porównaniu ceny zakupu samochodu objętego zgłoszeniem celnym z cenami tego typu pojazdów na rynku europejskim organ stwierdził ponadto, iż cena transakcyjna określona przez zgłaszającego nie odzwierciedla rzeczywistej jego wartości.
Wobec tego uznając, że w art. 25 - 28 ustawy Kodeks celny metody ustalenia wartości celnej towaru nie mogą mieć w tym przypadku zastosowania, organ I instancji ustalił tę wartość przy wykorzystaniu metody ostatniej szansy określonej w art. 29 § 1 Kodeksu celnego.
Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wartości celnej pojazdu i orzekł, iż zgłoszenie celne w tym zakresie jest prawidłowe. W pozostałej zaś części organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podkreślił, że zgodnie z ogólnymi regułami interpretacji systemu zharmonizowanego zawartymi w Nomenklaturze Systemu Zharmonizowanego, stanowiącej załącznik do Międzynarodowej Konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów sporządzonej w Brukseli dnia 14 czerwca 1983 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 11, poz. 62), tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne. Dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać bowiem zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z regułami określonymi w uwagach wyjaśniających - o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag.
Zgodnie z brzmieniem pozycji 8704 21 99 9, do której zakwalifikowano zaimportowany towar przy zgłoszeniu celnym, obejmuje ona pojazdy samochodowe do transportu towarowego pozostałe. W kodzie 8704 wśród samochodów do transportu samochodowego wymienione są między innymi samochody samowyładowcze do użytku w terenie o masie całkowitej nie przekraczającej 5 ton, o masie całkowitej powyżej 5 ton, o masie całkowitej powyżej 20 ton, a także o ładowności do 1000 kg, zbudowane na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo-towarowych (kombi), do czterech lat oraz o ładowności do 1000 kg, zbudowane na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo-towarowych /kombi/, powyżej czterech lat. Pozycja określona przez organ celny, tj. 8703 32 90 9 mieści się w kodzie zatytułowanym pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż z pozycji 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
Zdaniem Sądu I instancji z brzmienia tych pozycji wynika, że samochody zbudowane na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo-towarowych mogą być zaklasyfikowane do pozycji 8704, jeżeli ich wytworzenie z takim przeznaczeniem, a więc do transportu towarowego, miało miejsce na etapie produkcji. Takie rozumowanie potwierdzają również Wyjaśnienia do Taryfy Celnej, zawarte w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (Dz. U. Nr 74, poz. 830 ze zm.), pod pozycją 8704 zostało wyraźnie wskazane, że samochody do transportu towarowego zbudowane na bazie nadwozia samochodu osobowego lub kombi muszą mieć fabrycznie przebudowaną tylną część przestrzeni. Organy celne miały więc uzasadnione podstawy do uznania, że w przypadku sprowadzonego przez skarżącego samochodu nie można mówić o jego fabrycznej przebudowie. O tym, że sprowadzony samochód nie był fabrycznie przebudowany, świadczy nie tylko jego stan w momencie zgłoszenia celnego, tj. całkowite jego przeszklenie, w tym tylnych i bocznych drzwi, posiadanie w tylnej części tapicerki, mocowań do foteli oraz uchwytów dla pasażerów, lecz również treść pisma przedstawiciela Firmy Renault w Polsce, wystosowanego w odpowiedzi na zapytanie organu odwoławczego.
Ocena dowodów dokonana przez organy celne w tym zakresie nie naruszała zatem, zdaniem WSA, zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
Sąd uznał także, że nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania to jest art. 262 kodeksu celnego w związku z art. 187 i art. 121 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, zaś postępowanie było prowadzone w sposób nie naruszający zasady zaufania do organów podatkowych.
W skardze kasacyjnej P. Ż., działający jako przedsiębiorca pod firmą [...] – P. Ż., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
"1. naruszenie prawa materialnego tj. norm interpretowanych z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy Celnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 830 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że przedmiotowy samochód nie jest samochodem towarowym,
2. naruszenie prawa formalnego, tj. art. 1, art. 113 oraz art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanego dalej ustawą, poprzez niezbadanie w całości zgromadzonego materiału dowodowego."
W ocenie strony skarżącej WSA w Szczecinie błędnie przyjął, że przedmiotowy samochód nie jest pojazdem samochodowym do transportu towarowego, a pojazdem samochodowym czy pojazdem mechanicznym przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi. Dla spornej kwestii kluczowe znaczenie ma bowiem interpretacja normy wyrażonej w dziale 87 tom V załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej, dokonana ze szczególnym uwzględnieniem dyrektyw wykładni językowej.
Sąd interpretując wyrażenie "fabryczna przebudowa pierwotnej wersji pojazdów, w jakiej opuszczają wytwórnię w chwili zakończenia pełnego procesu produkcyjnego i przejęcia pojazdu przez użytkownika otrzymującego gwarancję producenta" winien mieć na uwadze nie tylko jego potoczne czy słownikowe znaczenie, ale powinien odwołać się również do znaczenia nadanego przez linię orzeczniczą Sądu Najwyższego czy Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżący powołując się na wyrok NSA w sprawie o sygn. akt GSK 339/04 wywodził, że podstawą przyporządkowania samochodu do danego kodu jest fabryczny charakter przebudowy, a nie pierwotne jego przeznaczenie, o którym ustawodawca nie wspomina. Skoro samochód osobowy został fabrycznie przebudowany i w ten sposób zyskał walory samochodu towarowego, to jest samochodem towarowym. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia złożone do akt sprawy zaświadczenie oficjalnego dealera Renault na terenie Belgii i Luksemburga, w którym wskazuje się, że przedmiotowy samochód został przebudowywany i uzyskał homologację jako lekka ciężarówka.
"Z ostrożności procesowej" skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego. Zdaniem strony skarżącej Sąd I instancji naruszył prawa strony, ponieważ jego obowiązkiem, jako podmiotu kontrolującego działanie organów administracji publicznej na podstawie obowiązujących przepisów, jest obiektywna ocena wszystkich aspektów sprawy. W szczególności Sąd powinien uwzględniać te okoliczności, które przemawiają na korzyść strony skarżącej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, gdyż WSA przyznał moc dowodową tej części materiału dowodowego, która potwierdzała ustalenia organów celnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że zachowanie jednolitej klasyfikacji taryfowej specyficznych produktów w istocie swej zakłada istnienie pewnych odstępstw od ścisłego rozumienia pojęć stosowanych w Zharmonizowanym Systemie Oznaczania i Kodowania Towarów. Podstawą prawną decyzji wydawanych w postępowaniu celnym są przepisy prawa celnego, przy czym postanowienia dotyczące nomenklatury są wiążące dla potrzeb ustalenia klasyfikacji taryfowej nawet wówczas, gdy towary traktowane są odmiennie w innych przepisach czy opiniach rzeczoznawców.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna stosownie do art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., musi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przy czym oba te elementy muszą ze sobą ściśle korespondować. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie art. 183§1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjną, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w wypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie odpowiada powyższym wymogom.
Zgłoszony w sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 1, art. 113 i art. 134 p.p.s.a. poprzez niezbadanie w całości zgromadzonego materiału dowodowego należy uznać za nietrafny.
Powołany w skardze kasacyjnej art. 1 p.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej, jako przedmiotu postępowania przed sądami administracyjnymi, natomiast w art. 113 p.p.s.a. uregulowano kwestię zamknięcia rozprawy. Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś w § 2 powołanego przepisu sformułowany został zakaz reformationis in peius. Mimo, że wymienione w skardze kasacyjnej przepisy postępowania regulują różne kwestie, skarżący nie wskazał na czym polegało naruszenie przez Sąd I instancji każdego z wymienionych przepisów, lecz w sposób ogólnikowy podał, że nie zostały zbadane wszystkie aspekty sprawy, w szczególności nie uwzględniono tych okoliczności, które przemawiają na korzyść strony. Takie uzasadnienie powołanej podstawy kasacyjnej należy ocenić co najmniej jako nie wystarczające.
Gdy się przy tym uwzględni, że skarżący w ogóle nie wykazał wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy to stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł skontrolować zasadności tego zarzutu.
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący podniósł naruszenie "norm interpretowanych z przepisów rozporządzenia z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy Celnej" (Dz. U. Nr 74, poz. 830 ze zm.), nie wskazując jednak żadnego konkretnego przepisu, któremu Sąd I instancji uchybił. W skardze kasacyjnej nie podano również czy naruszenie prawa materialnego polegało na jego błędnej wykładni, czy też niewłaściwym zastosowaniu. Prawidłowe wskazanie podstawy kasacyjnej wymaga dokładnego określenia przepisu, który został naruszony poprzez podanie numeru artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy (rozporządzenia) i określenie na czym naruszenie to polegało. Nie spełnia powyższego wymogu ogólne stwierdzenie, że doszło do naruszenia "norm interpretowanych z przepisów rozporządzenia...". Do obowiązków autora skargi kasacyjnej należy przedstawienie konkretnych przepisów prawa materialnego naruszonych przez sąd zaskarżonym wyrokiem i wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do poszukiwania przepisów, które mogły być naruszone przez Sąd I instancji i zastępowania skarżącego w określaniu podstaw skargi kasacyjnej.
Wobec wadliwego sformułowania zarzutu naruszenia prawa materialnego on również nie mógł być rozważany przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.