Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z 28 września 2011 r., sygn. akt III SA/Po 609/11, oddalił skargę T. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym należności celnych, z następującym uzasadnieniem.
T. D. prowadzący działalność pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne "T." (dalej: skarżący) wnioskiem z 14 listopada 2002 r. – na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287, dalej: ustawa o restrukturyzacji) – zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w P. o objęcie restrukturyzacją m.in. zaległości celnych w kwocie 736.229,80 zł, wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z [...] listopada 2002 r., nr [...].
Decyzją z [...] grudnia 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, umorzył postępowanie restrukturyzacyjne. Na skutek odwołania złożonego przez skarżącego Dyrektor Izby Celnej w P. [...] marca 2003 r. wydał decyzję, na mocy której decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W związku z zaistnieniem zagadnienia wstępnego postanowieniem z dnia 15 maja 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. zawiesił wszczęte w sprawie postępowanie, a następnie postanowieniem z 25 czerwca 2007 r. podjął je z urzędu. Postanowieniem z 20 listopada 2007 r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek z 14 listopada 2002 r. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z 10 grudnia 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. – działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 6 w związku z art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji odmówił objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym należności wynikających z decyzji z [...] listopada 2002 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b/ ustawy o restrukturyzacji, restrukturyzacji podlegają znane na dzień 30 czerwca 2002 r. zaległości z tytułu należności celnych. Dodatkowo w świetle art. 2 pkt 3 powołanej ustawy za należności znane należy uznać takie należności, które wynikają z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny (czyli w rozpatrywanej sprawie przez organ celny – art. 2 pkt 2 powołanej ustawy) lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu. Zdaniem organu skoro w cytowanym przepisie jest mowa o 30 czerwca 2002 r., to wynika z tego wprost, że chodzi o należności znane – w rozumieniu art. 2 pkt 3 powołanej ustawy – na dzień 30 czerwca 2002 r. Tymczasem, jak stwierdził organ, z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że we wniosku skarżącego powołano kwotę podlegającą restrukturyzacji w wysokości 736.229,80 zł mimo, że była to kwota nieznana na datę 30 czerwca 2002 r. Należność ta została określona w wyniku wszczętego postanowieniem z dnia 22 marca 2002 r. postępowania i objęta decyzją wymiarową nr [...] z [...] listopada 2002 r.
W odwołaniu skarżący podniósł, że Naczelnik Urzędu Celnego orzekł o decyzji, która nie była przedmiotem postępowania restrukturyzacyjnego (w zaskarżonej decyzji podano nr [...], a postępowanie dotyczyło decyzji nr [...]. W jego ocenie należność wynikająca z decyzji z [...] listopada 2002 r., była na dzień 30 czerwca 2002 r. należnością znaną, albowiem zakwestionowana przez organ I instancji należność celna wynikała z danych znajdujących się w posiadaniu organu.
Decyzją z [...] maja 2011 r. Dyrektor Izby Celnej P. w punkcie 1 uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] kwietnia 2010 r. w części dotyczącej numeru decyzji z [...] lipca 2002 r. i orzekł w tym zakresie, natomiast w punkcie 2 utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
Odnośnie pkt 1 rozstrzygnięcia decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że rozbieżność w oznaczeniu spornej decyzji wynikała z oczywistej omyłki pisarskiej wskazując, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu prawidłowo wpisano wszelkie pozostałe dane, w tym również kwotę 736.229,80 zł.
Uzasadniając z kolei punkt 2 swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b/ ustawy o restrukturyzacji oraz art. 2 pkt 3 tej ustawy zawierający definicję należności "znanych". Jego zdaniem bezspornie w należności celne wynikające z decyzji z [...] listopada 2002 r., nie mogą być traktowane jako znane organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30 czerwca 2002 r., a co za tym idzie brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do objęcia ich postępowaniem restrukturyzacyjnym. Jak słusznie zauważył organ I instancji kwota tej należności została określona i stała się znaną dopiero na mocy decyzji kończącej postępowanie celne, co miało miejsce [...] listopada 2002 r.
Organ stwierdził, że wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, pojęcie należności znane w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji, nie może być utożsamiane ze znajomością w dniu 30 czerwca 2002 r. jedynie zdarzeń gospodarczych lub wyników weryfikacji świadectw przewozowych, z których te należności znane wynikają.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej na korzyść strony odwołującej nie przemawia również przywołana przez wykładnia prawa zawarta w piśmie Ministerstwa Finansów z 14 października 2002 r., zgodnie z którą należności znane to również na przykład te należności, które były przedmiotem kontroli podatkowej, zakończonej przed 30 czerwca 2002 r. Organ zauważył, że warunkiem postulowanego uznania jest fakt, że przedsiębiorca nie kwestionuje istnienia tych należności. Tymczasem wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji z [...] listopada 2002 r., które jednak nie zostało uwzględnione przez organ odwoławczy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zaskarżył powyższą decyzje organu odwoławczego w zakresie punktu 2, zarzucając naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b/ w związku z art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji polegające na uznaniu, że należność w kwocie 736.229,80 zł. wynikająca z decyzji z [...] listopada 2002 r. nie była na dzień 30 czerwca 2002 r. "należnością znaną".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalając skargę dokonał analizy przepisów ustawy o restrukturyzacji dotyczących warunków i zasad restrukturyzacji należności publicznoprawnych przedsiębiorców.
W ocenie Sądu kwestia sporna sprowadza się do oceny, czy należności celne objęte wnioskiem restrukturyzacyjnym z 14 listopada 2002 r., a określone decyzją wymiarową z [...] listopada 2002 r. były w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji należnościami "znanymi" organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30 czerwca 2002 r.
Należność objęta decyzją z [...] listopada 2002 r. stanowi różnicę między należnościami uiszczonymi już przez skarżącego, wynikającymi ze złożonych przez niego zgłoszeń celnych, a kwotą należną ustaloną przez organ celny. W ocenie Sądu sporna należność nie wynika zatem ze zgłoszeń celnych (deklaracji), ale z okoliczności zaistniałych w momencie powstania obowiązku podatkowego. W konsekwencji zasadnie organy celne przyjęły, że choć zdarzenia będące podstawą obliczenia cła miały miejsce przed 30 czerwca 2002 r., to jednak kwota tej należności została określona i stała się znaną dopiero na mocy decyzji kończącej postępowanie celne, co miało miejsce w dniu [...] listopada 2002 r.
T. D. wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyroku domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
- 1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) – naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b/ w zw. z art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji – poprzez uznanie, że organy celne zasadnie przyjęły, iż należność wynikająca z decyzji z [...] listopada 2002 r. nie była na dzień 30 czerwca 2002 r. "należnością znaną".
- 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. – poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b/ w zw. z art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji przez błędną jego wykładnię, polegającą na takim jego rozumieniu, które nie utożsamia pojęcia należności znanych na dzień 30 czerwca 2002 r. z zaległościami istniejącymi w tym dniu, a przez to także i błędne jego zastosowanie przez nieobjęcie restrukturyzacją kwoty 736.229,80 zł.
Stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący opierając skargę kasacyjną na tej podstawie powinien uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uczynił tego poprzestając na sformułowaniu zarzutu, że Sąd I instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanek przemawiających za uchyleniem decyzji organu.
Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że organ wydając decyzję o odmowie objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym należności wynikających z decyzji dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, rozpoznał sprawę merytorycznie, negatywnie oceniając zasadność żądania strony w świetle przepisów ustawy o restrukturyzacji.
Przechodząc do oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b/ ustawy o restrukturyzacji, restrukturyzacji podlegają należności celne znane na dzień 30 czerwca 2002 r. W myśl art. 2 pkt 3 tej ustawy przez należności znane – rozumie się należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień.
Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że spór sprowadza się do oceny, czy należności celne objęte wnioskiem restrukturyzacyjnym strony, a określone decyzją wymiarową z dnia [...] listopada 2002 r., były w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji, należnościami "znanymi" organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30 marca 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że podlegająca restrukturyzacji należność celna jest "znana" wówczas, gdy jej wysokość jest określona – wynika z jednego ze źródeł wymienionych w analizowanym przepisie. Obliczenie należności celnych wymaga zatem określenia kwoty, która podlegać będzie zarejestrowaniu, a nie tylko ustalenia danych stanowiących podstawę do obliczania należności celnych.
W rozpatrywanej sprawie obliczenie należności celnej, objętej wnioskiem o restrukturyzację, na podstawie nowych danych nastąpiło w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] listopada 2002 r. Należności te nie były znane na 30 czerwca 2002 r. i dlatego, jak prawidłowo orzekł Sąd I instancji, nie podlegały restrukturyzacji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną uznając, że nie ma usprawiedliwionych podstaw.