Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 20 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1895/19

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 maja 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 2082/18, oddalił skargę W. R. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] września 2018 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Prezes PFRON nakazał W. R. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Agencja Usługowo- Handlowa [A] zwrot środków z Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze w PFRON od grudnia 2012 r. do stycznia 2013 r. w łącznej kwocie 3477,32 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Podstawą nakazania zwrotu środków była okoliczność, że skarżąca nie opłaciła składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne od wynagrodzeń za okresy sprawozdawcze grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r. w terminie.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] listopada 2015 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko strony, iż ustawodawca w art. 2a jak i art. 26 a ust 1a1 ustawy o rehabilitacji nie ustanowił warunku odnoszącego się do opłacania kosztów płacy za pracowników nie będących osobami niepełnosprawnymi, czy pracowników niepełnosprawnych, na których pracodawca nie wnioskował o dofinansowanie. Tym samym odmawiając wypłaty dofinansowania na podstawie art. 26 a ust 1a1 ustawy o rehabilitacji Prezes PFRON powinien był zbadać termin poniesionych przez pracodawcę kosztów płacy, które związane są tylko z wynagrodzeniem osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i wynikają ze złożonych przez stronę wniosków o dofinansowanie (Wn - D), nie zaś z wynagrodzeniem wszystkich pracowników zatrudnianych przez skarżącą.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezes PFRON w dniu [...] września 2018 r. wydał decyzję, w której nakazał skarżącej zwrot w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji środków z PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okres sprawozdawczy w PFRON:

1. - grudzień 2012 r. w kwocie 1 738,66 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonym od dnia 28 stycznia 2013 r. do dnia wpłaty;
2. - styczeń 2013 r. w kwocie 1 738,66 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonym od dnia 1 marca 2013 r. do dnia wpłaty.

Wydając zaskarżoną decyzję Prezes PFRON oparł się m. in. na informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z 13 sierpnia 2018 r., z której wynikało, że skarżąca opłaciła składki ZUS od wynagrodzenia za pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r. z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni.

Organ wskazał również, że z uwagi na to, iż strona nie przekazała w toku postępowania wyciągów bankowych potwierdzających daty wpływu na rachunek bankowy kwot wypłaconego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, organ w oparciu o obowiązujące przepisy zgromadził dowody, na podstawie których ustalił, że datą początkową należnych odsetek powinien być dzień obciążenia rachunku bankowego PFRON.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego – w wysokości określonej w ust. 1 art. 26a, zależnej od stopnia niepełnosprawności zatrudnianego pracownika – nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 11 ustawy o rehabilitacji, Prezes PFRON, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c ustawy o rehabilitacji – a zatem między innymi danych zgromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 49c pkt 3 ustawy o rehabilitacji), wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.

Jak wynika z literalnej i jednoznacznej treści przepisu, decyzja Prezesa PFRON nakazująca zwrot dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ jest zobowiązany do jej wydania w każdym przypadku, w którym stwierdzi określone w omawianym przepisie nieprawidłowości.

Jednym z rodzajów nieprawidłowości, których stwierdzenie zobowiązuje Prezesa PFRON do wydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconego pracodawcy dofinansowania, o którym mowa w art. 26a ust. 1, jest brak terminowości w uiszczaniu przez pracodawcę kosztów płacy w rozumieniu przywołanego już przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Przez koszty płacy w rozumieniu przywołanego przepisu należy natomiast rozumieć - co wynika z definicji zamieszczonej w art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji – wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Ustawodawca nie wprowadza przy tym wymogu bezwzględnej terminowości w opłacaniu przez pracodawcę składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe) – w stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepisie (art. 26a ust. 1 a1 pkt 3) mowa jest bowiem o uchybieniu w terminie płatności przekraczającym 14 dni.

Jeśli zaś chodzi o problemowy termin płatności składek na ubezpieczenie społeczne (jednego z elementów kosztów płacy), który – jak stanowi omawiany przepis z art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 – wynikać ma z odrębnych przepisów, to w celu jego określenia należy przejść na grunt przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 nr., poz. 300 ze zm.; dalej: u.s.u.s.). Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy, płatnik opłaca składki za dany miesiąc do 15 dnia następnego miesiąca. Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnych wyjątków – jeżeli pracodawca uiszcza składki na ubezpieczenie społeczne z uchybieniem terminu większym niż 14 dni, konsekwencją tego naruszenia jest utrata uprawnienia do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 11 marca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2330/14), sądów powszechnych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 28 stycznia 1998 r., sygn. akt I ACa 737/97), a także TSUE (wyrok z 5 marca 2019 r., C-349/17) Sąd I instancji stwierdził, że roszczenie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o zwrot dotacji udzielonej na podstawie ustawy z dnia 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych przedawnia się z upływem lat dziesięciu.

Zdaniem WSA – wbrew stanowisku forsowanemu przez skarżącą – nie znajdzie odpowiedniego zastosowania termin przedawnienia zobowiązań podatkowych, o którym mowa w art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. termin 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku). Zastosowanie w tym zakresie znajdą tutaj bowiem – jak wynika jednoznacznie z treści art. 66 ustawy o rehabilitacji – odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie termin płatności kosztów płacy za pracownika niepełnosprawnego za grudzień 2012 r. upływał 15 stycznia 2013 r., zaś za styczeń 2013 r. – 15 lutego 2013 r. Natomiast uchybienie terminowi płatności skutkujące wygaśnięciem prawa do miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego następowało – zgodnie z art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji – po upływie 14 dni od wymienionych wyżej terminów płatności składek, a zatem odpowiednio 28 stycznia 2013 r. i 1 marca 2013 r. Roszczenie o zwrot wypłaconych świadczeń nie uległo zatem przedawnieniu na podstawie art. 118 k.c.

Dalej Sąd wywiódł, że dla stwierdzenia nieterminowości w uiszczaniu kosztów płacy, o których mowa w ustawie o rehabilitacji, co do zasady bez znaczenia jest, czy uchybienie terminowi płatności dotyczyło całości czy też jedynie części kosztów płacy (w tym składek na ubezpieczenie społeczne). Ewentualne uzupełnienie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych po terminie nie będzie skutkować możliwością ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że istniały przesłanki do wydania przez organ decyzji nakazującej zwrot wypłaconych skarżącej środków, a konsekwencji, że podnoszony przez stronę zarzut naruszenia art. 49e ust. 1 i 2 oraz art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji jest niezasadny. Jak wynika z przekonującego materiału dowodowego, strona poniosła koszty płacy za pracownika niepełnosprawnego za okres grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r. po upływie 14 dni od terminu płatności składek w rozumieniu art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, zaś ewentualne rozbieżności w stanowisku ZUS w zakresie momentu zarachowania tychże środków – mające także, w ocenie strony, stanowić o naruszeniu przez organ zasady swobodnej oceny dowodów – nie mają dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Twierdzenia strony, jakoby pracodawca poniósł koszty pracy w całości i w terminie oraz jakoby koszty te nie zostały jedynie zarachowane na rachunku ZUS prowadzonym dla pracownika, nie mają oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

W żadnym z pism zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym ZUS nie wskazał, aby skarżąca opłaciła składki na ubezpieczenie społeczne za grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r. w całości w terminie. W konsekwencji Sąd ocenił wszystkie podnoszone przez stronę zarzuty naruszenia przepisów postępowania jako niezasadne i niedające podstaw do uchylenia decyzji organu. Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało przez organ w akceptowalny sposób, a zgromadzone w sprawie dowody dawały wystarczające podstawy do wydania decyzji merytorycznej nakazującej skarżącej zwrot środków z PFRON.

Wobec zgonu skarżącej w dniu [...] lipca 2019 r., skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M. M. (wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej) zarządca sukcesyjny Agencji Usługowo – Handlowej [A] w spadku, wywodząc zdolność sądową w niniejszym postępowaniu z mocy art. 18 ustawy z dnia 5 lipca 2018r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U 2018. 1629). Skarżący kasacyjnie wskazał, że dotychczas nie doszło do ustalenia spadkobierców zmarłej W. R. W skardze kasacyjnej, zrzekając się rozprawy, jej autor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący wskazał, że zaskarżonej decyzji zarzuca:

1. 1. naruszenie prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania przepisu art. 49e ust. 1 i 2 oraz art. 26 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji w konsekwencji wadliwego ustalenia, iż W. R. zapłaciła po terminie koszty płacy pracownika niepełnosprawnego, a także wadliwego ustalenia daty początkowej biegu odsetek,
2. 2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 134 ustawy o postępowaniu sądowoadministracyjnym i brak należytego rozpoznania zarzutu niewłaściwego przeprowadzenia przez organ administracji postępowania dowodowego i naruszenia przez niego art. 7 oraz art. 77 i 80 k.p.a.

Ponadto, kasator wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów – potwierdzeń sześciu przelewów z 15 stycznia i 13 lutego 2013 r. na okoliczność terminowego odprowadzenia przez W. R. kosztów płacy wynagrodzenia niepełnosprawnego (a w zakresie składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych także innych pracowników) w postaci składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 612,48 zł, składki zdrowotnej w kwocie 149,11 zł, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 225,16 zł. Wskazał, że wniosek o przeprowadzenie tego dowodu spełnia wymogi art. 106 § 3 ustawy o postępowaniu sądowoadminisatrcyjnym, bowiem nie przedłuży to postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono argumenty na poparcie zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Zarządu PFRON wniósł jej o oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ zrzekł się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna, mimo częściowo wadliwie sformułowanych zarzutów, ma usprawiedliwione podstawy, a zatem podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie. W tym stanie rzeczy kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Co prawda jak wynika z treści pkt 4 petitum wniesionego środka prawnego skarżący kasacyjnie skierował zarzuty kasacyjne pod adresem zaskarżonej decyzji zamiast wyroku Sądu I instancji, jednakże wadliwość tę należało uznać za oczywistą omyłkę, skoro wnioski skarżącego kasacyjnie w istocie zarzucają wadliwość wyroku Sądu I instancji, niewątpliwie zmierzając do jego uchylenia.

W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 49e ust. 1 i 2 oraz art. 26 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji w konsekwencji wadliwego ustalenia, iż przedsiębiorca W. R. zapłaciła po terminie koszty płacy pracownika niepełnosprawnego.

Natomiast w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania (na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) – wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie art. 134 ustawy o postępowaniu sądowoadministracyjnym i brak należytego rozpoznania zarzutu niewłaściwego przeprowadzenia przez organ administracji postępowania dowodowego i naruszenia przez niego art. 7 oraz art. 77 i 80 k.p.a.

Oparcie skargi kasacyjnej na obu prawem przewidzianych podstawach (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) wymaga w pierwszej kolejności odniesienia się do zarzutów o charakterze procesowym.

Zakres postępowania wyjaśniającego w rozpoznawanej sprawie wyznaczały obowiązujące w momencie ponoszenia kosztów płacy przepisy prawa materialnego tj. art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z powyższym przepisem miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego – w wysokości określonej w ust. 1 art. 26a, zależnej od stopnia niepełnosprawności zatrudnianego pracownika – nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 11 ustawy o rehabilitacji, Prezes PFRON, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c ustawy o rehabilitacji - wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.

Podstawą rozstrzygnięcia organu zaaprobowanego przez Sąd I instancji było ustalenie, że skarżąca W. R. uiściła należności składkowe (na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne) za okresy sprawozdawcze w PFRON grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r., po terminie. Przy czym, jak trafnie zauważył skarżący, Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Ministra Pracy i Polityki Społecznej wyrażonym w decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., iż w niniejszej sprawie analizie podlega czy pracodawca poniósł terminowo koszty związane z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych (w sprawie jednego pracownika P. B.), a nie zatrudnieniem wszystkich pracowników.

Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje w całości taki sposób rozumienia art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, który posługując się pojęciem kosztów płacy oznacza płacę pracownika niepełnosprawnego, którego dotyczy dofinansowanie, co oznacza brak podstaw do odnoszenia się do kosztów innych płac, wypłacanych innym niż niepełnosprawny pracownikom. Ponadto zgodzić należy się również ze stanowiskiem wyrażanym przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, że koszty poniesione przez pracodawcę, to koszty wydatkowane przez pracodawcę poprzez obciążenie jego rachunku bankowego nie zaś zarachowanie środków na rachunku ZUS prowadzonym dla danego pracownika.

Zgodnie bowiem z przepisem § 12 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczególnych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 78, poz. 465), kwoty składek na ubezpieczenia społeczne rozliczane na fundusz emerytalny, rentowy, fundusz chorobowy podlegają rozliczeniu proporcjonalnie do kwoty należnej za dany fundusz, wynikającej z rozliczenia dokonanego w deklaracji za dany miesiąc kalendarzowy, w odniesieniu do każdego ubezpieczonego.

Ponadto zgodnie z § 14 ww. rozporządzenia jeżeli wpłata na ubezpieczenie zdrowotne jest niższa od kwoty należnych składek rozliczonych w deklaracji za dany miesiąc kalendarzowy, to w odniesieniu do każdego ubezpieczonego podlega ona rozliczeniu proporcjonalnie do należnej kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne za danego ubezpieczonego do łącznej kwoty należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne, rozliczonych w deklaracji za dany miesiąc kalendarzowy. Tym samym w sytuacji wpłaty tylko części należnych składek ZUS za dany miesiąc kalendarzowy - składki te zostają proporcjonalnie podzielone pomiędzy pracowników podlegających ubezpieczeniu.

Minister Pracy i Polityki Społecznej we wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] listopada 2015r., przy ustalaniu terminowości opłacania składek nie zaaprobował powyższego sposobu proporcjonalnego rozliczenia jakiego dokonał ZUS, nakazując w ponownie przeprowadzonym postępowaniu zbadanie terminu poniesionych przez pracodawcę kosztów płacy, które związane są tylko z wynagrodzeniem pracownika niepełnosprawnego.

W tej sytuacji rację należy przyznać skarżącemu, iż Sąd I instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji błędnie zaakceptował stanowisko organu, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż strona poniosła koszty płacy za pracownika niepełnosprawnego po upływie 14 dni i od terminu płatności. Jak wynika z imiennego raportu miesięcznego o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach (ZUS – RCA), dotyczących ubezpieczonego pracownika niepełnosprawnego P. B. za grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r. (k 121 i 122 akt adm.) wysokość składek na ubezpieczenia zdrowotne z te okresy wyniosła po 149,11 zł miesięcznie a na ubezpieczenia społeczne po 612,48 zł miesięcznie. Już z informacji ZUS z dnia 16 lutego 2018 r. i 13 sierpnia 2018 r. wynikało natomiast, że za grudzień 2012r. płatnik składek poniósł część kosztów płacy (ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) w terminie. Organ nie ustalił natomiast czy wpłata jaka została dokonana w dniu 15 stycznia 2013 r. do ZUS tj. w prawem przewidzianym terminie stanowiła całość kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego.

W przypadku wpłat dokonanych za styczeń 2013 r. to już z pisma ZUS z dnia 18 kwietnia 2014r. (k 50 akt adm.) wynikało, że dokonana przez płatnika składek wpłata na ubezpieczenie społeczne w terminie do 15 lutego 2013 r. wyniosła 612,48 zł (zatem stanowiła całość kosztów płacy na ubezpieczenie społeczne za ten miesiąc pracownika niepełnosprawnego). Podobnie w terminie do 15 marca 2013r. dokonano kolejnej wpłaty 612,48 zł na to ubezpieczenie. Z ww. pisma wynikają też informacje o dokonaniu przez płatnika składek w ustawowym terminie kwot na ubezpieczenia zdrowotne w wysokości 149,11 zł odpowiednio 13 lutego 2013 r. i poniesieniu w tej samej wysokości kosztów ubezpieczenia zdrowotnego w dniu 13 marca 2013 r. Dowody te wskazują zatem na poniesienie kwot w całości stanowiących koszty pracy w postaci składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego za okres sprawozdawczy styczeń 2013 r., którego to wynagrodzenia dotyczył zwrot.

Jeśli zaś chodzi o okres sprawozdawczy grudzień 2012 r., to okoliczności braku terminowego poniesienia kosztów płacy nie można wywieść z informacji ZUS zarówno z dnia 16 lutego 2018 r. jak i 13 sierpnia 2018 r., jak przyjął to Prezes PFRON i zaakceptował Sąd I instancji – negując twierdzenia strony, że pracodawca poniósł koszty pracy w całości i w terminie, natomiast nie zostały one jedynie zarachowane na prowadzonym przez ZUS dla pracownika rachunku.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem skarżącego, że jak już wyżej wskazano "miesięczne koszty płacy poniesione przez pracodawcę", o których stanowi art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji to koszty faktycznie i terminowo poniesione, które są dofinansowywane. Rozliczanie składek przez ZUS zgodnie ze wskazanym wyżej rozporządzeniem Rady Ministrów w przypadku częściowych wpłat nie może świadczyć o tym, że pracodawca nie poniósł kosztów płacy pracownika niepełnoprawnego terminowo i faktycznie w sytuacji gdy pracownik ten otrzymał wynagrodzenie w terminie i pracodawca w terminie dokonał uiszczenia kosztów w wysokości wynikającej z wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego niezależnie od tego w jaki sposób zarachowane zostały przez ZUS (na rachunek tego czy innego pracownika).

Przepis art. 7 k.p.a., ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją tej zasady w postępowaniu dowodowym jest przepis art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie równie wyczerpującego jego rozpatrzenia, celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej. Prawidłowa realizacja przywołanych norm prawnych ma zasadnicze znaczenie dla czynionych przez organ administracji ustaleń faktycznych. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowi bowiem podstawę do przeprowadzenia przez ten organ oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, co zostało ujęte przez ustawodawcę w art. 80 k.p.a. Zdaniem NSA w sprawie niniejszej Sąd I instancji wadliwie skontrolował ustalenia organu, które dokonane zostały z pominięciem treści znajdujących się w aktach dokumentów oraz błędnie zaakceptował ocenę zgromadzonych dowodów dokonaną z naruszeniem art. 80 k.p.a.

Tym samym postawione w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzuty braku należytego rozpoznania zarzutu przeprowadzenia przez organ administracji postępowania dowodowego i naruszenia przez niego art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. okazały się zasadne

Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Norma ta określa zatem granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, natomiast granice sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu omawianej normy można mówić, gdy Sąd pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyjdzie poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu.

Natomiast w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. Tym samym zarzut ten postawiony został wadliwie.

Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku dowodowego wyjaśnić należy, iż nie podlegał on uwzględnieniu.

NSA w składzie orzekającym podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy mieć na względzie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01).

Mając na uwadze, że wojewódzki sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną do sądu decyzją administracyjną (jeżeli zachodzi potrzeba dokonania takich ustaleń, sąd powinien uchylić decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić), wykluczyć należy, by Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej mógł podjąć się ustalenia stanu faktycznego sprawy (niezależnie od tego, że ustalenia faktyczne dokonane w tym trybie nie podlegałyby już kontroli instancyjnej).

Nie zmienia to postaci rzeczy, że podzielając stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, iż zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Błędne ustalenia stanu faktycznego, iż przedsiębiorca W. R. zapłaciła po terminie koszty płacy pracownika niepełnosprawnego za okres sprawozdawczy – styczeń 2013 r, oraz brak jednoznacznych ustaleń, czy nie doszło do terminowej zapłaty całości kosztów za pracownika niepełnosprawnego za grudzień 2012 r.. gdyż wbrew ustaleniom faktu tego nie dowodzą pisma ZUS z 18 lutego 2013 r. i uzasadniają trafność zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 49e ust. 1 i 2 oraz art. 26 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu we wskazanych wyżej przepisach.

Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na uzasadnionych podstawach kasacyjnych. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona, co pozwoliło na uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i rozpoznanie skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko co do braku podstaw zobowiązania skarżącej do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy styczeń 2013 r. oraz podejmie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w zakresie zasadności zwrotu dofinansowania za grudzień 2012 r. W szczególności oceni przedstawione przez skarżącego dokumenty w postaci przelewów z 15 stycznia 2013 r., potwierdzające, zdaniem strony terminowe odprowadzenie przez W. R. kosztów płacy wynagrodzenia niepełnosprawnego w postaci składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz składki zdrowotnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej, opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, orzekł na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 lit. b) oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).