Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt I GSK 1902/14

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1671/14, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał, że Naczelnik Urzędu Celnego we Wrocławiu (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) decyzją z dnia [...] marca 2014 r., określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 4141,00 złotych z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Mercedes VITO 111 CDI o numerze nadwozia [...], rok produkcji 2003, pojemność silnika 2148 cm3.

W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że pojazd na terenie Niemiec zarejestrowany był jako samochód ciężarowy z 2 miejscami siedzącymi. Datę przemieszczenia pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju przyjęto na 30 kwietnia 2009 r. na podstawie informacji pochodzącej od podatnika. Po raz pierwszy w Polsce pojazd został zarejestrowany 19 maja 2009 r. jako samochód ciężarowy z 3 miejscami siedzącymi. Pierwsze badanie techniczne w kraju przeprowadzone 12 maja 2009 r. stwierdzało, że przedmiotowy pojazd był samochodem ciężarowym typu VAN z 3 miejscami siedzącymi. Podczas drugiego badania technicznego, dokonanego 6 czerwca 2009 r., w dalszym ciągu oznaczono przedmiotowy pojazd jako samochód ciężarowy, ale z pięcioma miejscami siedzącymi. Z opisu zmian załączonego do zaświadczenia z badania technicznego wskazano, że w pojeździe zamontowano dodatkowe siedzenia zwiększając liczbę miejsc siedzących do 5. Siedzenia i pasy bezpieczeństwa zamontowano na fabrycznych punktach kotwiczenia, które pojazd posiadał, wykonano otwory okienne oraz tapicerkę, przesunięto przegrodę rozdzielającą część pasażerską od ładunkowej.

Następnie, jak wynika z protokołu przesłuchania świadka – L. S. oraz z faktury VAT z 7 września 2010 r., dokonano zabudowy przedmiotowego samochodu na wersję pogrzebową (pojazd specjalny).

Z informacji uzyskanej od M. sp. z o.o. – generalnego importera na Polskę samochodów marki Mercedes, wynikało, że auto, którego dotyczyło zapytanie zostało wyprodukowane w 2003 r. na zamówienie z rynku niemieckiego i posiadało nadwozie przeszklone do słupka C oraz pięć miejsc siedzących wraz z pięcioma pasami bezpieczeństwa. W samochodzie nie zamontowano dodatkowych punktów kotwienia pasów bezpieczeństwa oraz foteli. Pojazd nie posiadał fabrycznej przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od ładunkowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz posiłkując się dowodem z oględzin i zeznań świadka, organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotowy pojazd spełnia kryteria zaklasyfikowania do kodu CN 8703, tj. jako samochodu przeznaczonego zasadniczo do przewozu osób.

Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu zaskarżoną decyzją z uchylił w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym na kwotę 4.117,00 zł. Powodem rozstrzygnięcia reformatoryjnego było przyjęcie przez organ pierwszej instancji niewłaściwej podstawy opodatkowania zawierającej poza ceną pojazdu także koszty logistyczne.

Organ odwoławczy, omówił zasadnicze cechy projektowe pojazdów, objętych pozycją CN 8703 oraz wymienił jakie w szczególności pojazdy klasyfikowane są do pozycji CN 8704. Wskazał, że o tym czy dany pojazd kwalifikuje się do pozycji CN 8704 (pojazdy przeznaczone głównie do transportu towarów).

W ocenie organu odwoławczego, stwierdzone podczas oględzin cechy konstrukcyjne i wyposażenie przedmiotowego pojazdu, nawet przy uwzględnieniu, że w momencie nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazd ten nie posiadał drugiego i trzeciego rzędu siedzeń oraz, że posiadał przegrodę oddzielającą pierwszy rząd siedzeń od części bagażowej potwierdzają, że przedmiotowy pojazd pełni funkcje głównie pasażerskie, a nie służące do przewozu towarów. Zmiany prowadzące do zarejestrowania pojazdu jako ciężarowego a następnie pojazdu specjalnego nie wiązały się natomiast, zdaniem organu odwoławczego, z żadnymi zmianami konstrukcyjnymi i nie pozbawiały go cech charakterystycznych dla samochodu osobowego, co potwierdzały dokumenty takie jak zaświadczenie z badania technicznego okręgowej stacji kontroli pojazdów (załącznik "Opis zmian dokonanych w pojeździe") protokół i dokumentacja fotograficzna z oględzin pojazdu oraz protokół z zeznań świadka.

Sąd I instancji rozpoznający skargę, wskazał, że charakter spornego pojazdu potwierdzają ustalenia poczynione przez organ w toku postępowania: dokumenty rejestracyjne pojazdu, informacja uzyskana od generalnego importera samochodów marki Mercedes na Polskę oraz z protokół z oględzin pojazdu wraz z dokumentacją fotograficzną i oświadczeniem obecnego właściciela pojazdu L. S. Jak wynika z protokołu oględzin pojazdu z dnia 21 lutego 2014 r. był to samochód jednobryłowy, czterodrzwiowy (dwoje drzwi przednich, boczne przesuwane, tylne otwierane wahadłowo), w pełni przeszklony, przystosowany do przewozu zwłok. Za rzędem kierowcy i pasażera zamontowana została przegroda z szybą na środku, obita tapicerką. W części przeznaczonej do transportu zwłok znajdowały się przyciemniane szyby, wózek przeznaczony do załadunku trumien, oświetlenie czteropunktowe w podsufitce oraz wentylator mechaniczny. Pod zamontowaną platformą znajdowała się oryginalna podłoga z widocznymi mocowaniami na fotele dla pasażerów.

Zgodnie z oświadczeniem aktualnego właściciela w pojeździe od momentu jego zakupu dokonano zmian służących na przekształceniu go w pojazd specjalny – karawan i polegających na montażu szczelnej ścianki działowej, montażu konstrukcji podłogowej zmywalnej wraz z wózkiem do trumny i zabezpieczeniem poprzecznym, wyłożeniu części wnętrza przedziału trumiennego wykładziną motoryzacyjną.

Odnosząc się do podniesionego w skardze argumentu, że dowód z oględzin nie może być uznany za miarodajny, jako że był przeprowadzony po 5 latach od wewnątrzwspólnotowego nabycia, Sąd uznał zarzut w tym zakresie za bezpodstawny. Protokół z oględzin stanowił jedynie jeden z dowodów w postępowaniu i został przez organ poddany ocenie w kontekście całego materiału dowodowego, w tym także wyjaśnień strony. Organ odniósł się ponadto do dokumentacji dotyczącej stanu pojazdu przed jego zakupem oraz stanu zaistniałego po dokonaniu przeróbek zarówno przed przystosowaniem go do funkcji pogrzebowych jak i po zmianie jego dotychczasowego przeznaczenia.

Jak wynika z informacji przekazanej organowi podatkowemu I instancji przez firmę M. Sp. z o.o., przedmiotowy samochód został wyprodukowany jako osobowy. A więc w założeniu producenta był on zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, co znajduje wyraz w konstrukcji tego pojazdu jako samochodu jednobryłowego, przeszklonego do słupka C, przeznaczonego do przewozu 5 osób, który fabrycznie w tylnej części posiada punkty mocowania siedzeń wraz z punktami mocowania pasów bezpieczeństwa i nie posiadał fabrycznie zamontowanej przegrody pomiędzy pierwszym rzędem siedzeń a pozostałą częścią (według podatnika – ładunkową). Przeróbki pojazdu dokonane po przewiezieniu go na terytorium kraju, jak wynikało z zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach technicznych, dotyczyły zwiększenia miejsc siedzących z trzech do pięciu przy wykorzystaniu konstrukcji samochodu wyposażonej w fabryczne punkty kotwiczenia foteli oraz pasów bezpieczeństwa.

Nawet po zmianie przeznaczenia funkcji samochodu na pojazd specjalny służący do przewożenia zwłok, oryginalne punkty kotwiczenia zostały zachowane. Ponadto otwory okienne zostały wykonane w miejscach zaślepionych, przygotowanych przez producenta do zmian.

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zsądzenie kosztów postępowania według norma przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. • przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, tj.
2. 1. art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm., dalej u.p.a.) poprzez dokonanie błędnej klasyfikacji towarowej pojazdu, na skutek wadliwego zastosowania:
3. - postanowień zawartych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1031/2008 z 19 września 2008 r. zmieniającym załącznik nr I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnotowej Taryfy Celnej (Dz. U. UE.L 2008 r. nr 291 poz.1, dalej: rozporządzenie) oraz
4. - postanowień Not Wyjaśniających Zharmonizowanego Systemu Oznaczenia i Kodowania Towarów (HS) opublikowanych w załączniku do Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do taryfy celnej (M.P. Nr 86, poz. 880, dalej: Noty wyjaśniające);
5. 2. art. 80 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 1 u.p.a. poprzez błędną wykładnię tzn., przyjęcie, iż nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód jest samochodem osobowym.
6. • przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 p.p.s.a. poprzez orzeczenie na podstawie stanu faktycznego, który organ ustalił z pominięciem przepisów art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: o.p.):
2. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ przepisu art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Określona w § 2 art. 183 p.p.s.a. nieważność postępowania nie wystąpiła, a wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny był związany treścią zarzutów kasacyjnych, podniesionych przez stronę.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 (art. 151) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., co wymagało wykazania, na czym to naruszenie polega oraz jaki jest jego wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (art. 176 p.p.s.a.). Nadto, w przypadku podniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania wnoszący skargę kasacyjną powinien wykazać istotę tego naruszenia oraz że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznawany zarzut nie odpowiada tym wymogom.

Sposób jego sformułowania wskazuje, że zamiarem skarżącego kasacyjnie było podważenie ustalonego przez organ podatkowy i zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, co jednak wymagało wskazania konkretnych okoliczności, które potwierdzałyby, że Sąd I instancji, jak to ujął skarżący, bezkrytycznie przyjął ustalenia poczynione przez organ w trakcie postępowania oraz zaniechał oceny przeprowadzonego przez organ postępowania. Również przywołana na poparcie tych twierdzeń argumentacja ma charakter polemiczny. W takim przypadku odwołanie się do wybranych przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne lub podatkowe przy jednoczesnym braku podniesienia właściwej argumentacji czyni zarzut nieskutecznym.

Wbrew oczekiwaniom autora skargi kasacyjnej, powołane w podstawach kasacyjnych przepisy Ordynacji podatkowej nie nakładają na organ podatkowy obowiązku gromadzenia materiału dowodowego w sposób nieograniczony. Zakres postępowania dowodowego każdorazowo jest bowiem wyznaczany przez przedmiot tego postępowania, a więc prawo materialne regulujące daną materię.

W tej sprawie przedmiotem postępowania było określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

W stanie prawnym - właściwym dla tej sprawy - akcyzie podlegało nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów mechanicznych objętych pozycją CN 8703 przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, innych niż objętych pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów, które nie wymagają rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.p.a.).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.a. do celów poboru akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym pojazdów miała zastosowanie klasyfikacja wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN).

W myśl reguły 1. Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), będących elementem załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) (nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. – obow. w 2009 r.) zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87, dla celów prawnych klasyfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, oraz o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z regułami od 2. do 6., według kolejności ich występowania. Tym samym każdy towar może być zaklasyfikowany tylko do jednej pozycji CN.

W razie wystąpienia wątpliwości przy klasyfikacji określonego pojazdu należy dodatkowo posiłkować się wyjaśnieniami zawartymi w Notach wyjaśniających do HS i CN.

Jak wielokrotnie wskazywał Trybunał Sprawiedliwości UE, Noty wyjaśniające do HS i CN (stanowiące dopełnienie tych pierwszych), mimo że nie są prawnie wiążące, a ich zastosowanie ma charakter uzupełniający i nie może wpływać na zmianę treści pozycji CN, której dotyczą, to są one pomocne w wyjaśnieniu wątpliwości, które powstały w związku z potencjalną możliwością zaklasyfikowania wyrobu do dwóch pozycji – v. wyrok z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie C - 486/06 oraz z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawach połączonych C – 320/11, C – 330/11, C – 328/11 i C – 383/11 (publ. www.eur-lex.europa.eu).

Rozpoznając sprawę Sąd I instancji był zobowiązany odnieść się do dwóch pozycji CN, tj.:

1. - pozycji CN 8703, obejmującej pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi,
2. - pozycji CN 8704, obejmującej pojazdy mechaniczne do transportu towarów.

Klasyfikacja do tych pozycji została oparta na kryterium zasadniczego przeznaczenia pojazdu, tj. albo do przewozu osób (pozycja CN 8703), albo do transportu towaru (pozycji CN 8704).

Oznacza to, że przy klasyfikacji pojazdów dla potrzeb wymiaru podatku akcyzowego organ podatkowy był zobowiązany do ustalenia zasadniczego przeznaczenia pojazdu (osobowy, czy towarowy), co z kolei wymagało porównania cech projektowych pojazdu nadanych przez producenta z cechami, jakimi charakteryzował się ten pojazd w momencie nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz uwzględnienia ewentualnych zmian, jakie zostały dokonane w tym pojeździe.

Dodatkowo, w przypadku samochodów o podwójnej funkcji, tzw. osobowo – towarowej należało ustalić, która z funkcji (osobowa czy towarowa) ma charakter dominujący.

Z tego względu, przeprowadzone przez organ czynności dowodowe nie doprowadziły, jak podnosi autor skargi kasacyjnej, do nieprawidłowego określenia cech pojazdu na moment nabycia wewnątrzwspólnotowego, a jedynie pozwoliły w sposób obiektywny ocenić pojazd pod względem jego zasadniczego przeznaczenia. W przeciwnym razie, podzielając pogląd strony należałoby uznać, że o powstaniu obowiązku podatkowego decyduje sam zainteresowany, czemu sprzeciwiają się wyrażone w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP zasady konstytucyjne, tworzące łącznie wzorzec kontroli konstytucyjnej dotyczący materii podatkowej. Pierwszy z przytoczonych przepisów ustanawia zasadę władztwa daninowego państwa (uprawnia państwo i jego organy do nakładania podatków), a drugi - zasadę wyłączności ustawy w sferze prawa daniowego. Pełnią one również funkcję gwarancyjną, zapewniającą transparentność przepisów. Zobowiązują one państwo i jego organy do tego, by nakładanie podatków następowało w drodze ustawy, rezerwując dla regulacji ustawowej wszystkie istotne elementy stosunku daninowego.

Wypada też wskazać, w nawiązaniu do argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej, że dokumenty wydawane na podstawie przepisów o ruchu drogowym (tak zagraniczne jak i krajowe) nie mają wiążącego charakteru przy klasyfikowaniu pojazdu dla potrzeb podatku akcyzowego i podlegają ocenie przez organ podatkowy jak każdy inny dowód zgromadzony w sprawie. Klasyfikacja pojazdów na podstawie przepisów o ruchu drogowym ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów oraz ruchu na drogach. Poza tym, jak zostało wskazane klasyfikacja pojazdów dla celów podatku akcyzowego następuje na podstawie CN. Tak więc sam fakt wystawienia dowodu rejestracyjnego pojazdu, czy też możliwość przewożenia towaru nie uniemożliwia zaklasyfikowania pojazdu do pozycji CN 8703 czy CN 8704. Potwierdza to też liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne, według którego dla klasyfikacji pojazdów i nadawania im poszczególnych kodów CN nie mają wiążącego charakteru dowody wymagane przez przepisy o ruchu drogowym, a jedynie klasyfikacja dokonywana w oparciu o CN.

W praktyce oznacza to, że uznanie pojazdu według przepisów o ruchu drogowym za samochód ciężarowy (czy osobowy) nie wykluczała automatycznie uznania tego pojazdu za samochód osobowy (czy ciężarowy), w rozumieniu przepisów u.p.a. Pozwala na to duża autonomiczność prawa podatkowego, występujący w prawie dualizmu pojęciowy oraz skorzystanie przez ustawodawcę podatkowego z możliwości utworzenia własnej legalnej definicji pojęcia "samochodu osobowego".

Organ prawidłowo przyjął, co zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji, że nabyty wewnątrzwspólnotowo pojazd charakteryzuje się cechami właściwymi dla pojazdów przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, mimo że jego budowa pozwala na wykorzystywanie w dwojaki sposób, do przewozu osób i towaru. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

O przeważającej osobowej funkcjonalności pojazdu będącego przedmiotem postępowania zadecydowała przede wszystkim jego budowa przystosowana do przewozu osób (co potwierdza pismo generalnego importera marki mercedes na Polskę) i niezbędne wyposażenie służące wygodzie i bezpieczeństwu pasażerów, która mimo dokonywanych zmian (montaż/demontaż siedzeń i przegrody) pozostała niezmieniona, w tym sensie, że w dalszym ciągu pojazd posiadał konstrukcję samochodu osobowego, nadaną przez producenta. Trzeba bowiem przychylić się do poglądów wyrażanych w orzecznictwie zarówno organów podatkowych jak i sądów administracyjnych, że zmiany polegające na dostosowaniu pojazdu do indywidualnych potrzeb kolejnych użytkowników i nieingerujące w konstrukcję pojazdu nie wpływają na klasyfikację pojazdu, która powinna mieć obiektywny charakter, niezależny od woli użytkowników pojazdów.

Do takich wniosków prowadzi też porównanie przykładowo wskazanych w Notach wyjaśniających do HS i CN cech projektowych pojazdów klasyfikowanych do pozycji CN 8703 i 8704 z ustaleniami, jakie miały miejsce w rozpoznawanych sprawach.

Według Not wyjaśniających do CN tzw. pojazdy wielozadaniowe powinny spełniać kryteria wyznaczone wyjaśnieniami do HS. Wynika z nich, że określenie "samochody osobowo – towarowe", o których mowa w pozycji CN 8703 oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów. Według tych wyjaśnień, istotne znaczenie dla zaklasyfikowania pojazdów wielozadaniowych do tej pozycji mają dominujące cechy pojazdu, na podstawie których należy rozstrzygnąć, czy są to pojazdy przeznaczone raczej do przewozu osób, a nie do transportu towarów. Wyjaśnienia określają też szereg cech projektowych świadczących o charakterze pojazdu. W przypadku tzw. samochodów osobowo – towarowych przy zaklasyfikowaniu do pozycji CN 8704 wymagane jest, aby część tylna pojazdu (za kierowcą) była przystosowana do przewozu wyłącznie towaru, co nie miało miejsca w rozpoznawanych sprawach.

Trzeba też zauważyć, że stosownie do Not wyjaśniających do CN, w wersji obowiązującej od marca 2007 r., do pozycji CN 8704 należy klasyfikować pojazdy typu VAN z jednym rzędem siedzeń, nieposiadające żadnych stałych punktów ich kotwienia oraz urządzeń do instalowania siedzeń i bez wyposażenia bezpieczeństwa, znajdujących się w tylnej części pojazdu. A contrario do pozycji CN 8703 – pojazdy typu VAN, które posiadają w tylnej części kabiny stałe punkty kotwienia oraz urządzenia do instalowania tylnych siedzeń jak też wyposażone w pasy bezpieczeństwa, a więc tak jak miało to miejsce w tej sprawie.

Z powyższych względów, skoro pojazd objęty postępowaniem posiadał cechy przypisywane pojazdom z funkcją osobową, a nadto, postępowanie wykazało istnienie fabrycznych punktów kotwienia siedzeń oraz pasów bezpieczeństwa, to należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania podatkowego, co ewentualnie mogłoby stanowić podstawę do podważenia wydanego przez Sąd I instancji wyroku.

Zgodnie z naczelną zasadą postępowania podatkowego – zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.) – organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W szczególności organ podatkowy zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.). Jako dowód dopuścił wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem (art. 180 § 1, art. 181, art. 188 o.p.). Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, dokonana przez organ podatkowy klasyfikacja nabytego wewnątrzwspólnotowo pojazdu ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i nie jest rezultatem przyjęcia błędnych kryteriów oceny dowodów, czy też przekroczenia granicy swobodnej ich oceny (art. 191 o.p.). Jak wcześniej zostało wskazane o zaklasyfikowaniu pojazdu zadecydowały cechy właściwe dla tego pojazdu, których ustalenie należy do organu podatkowego i stanowi element stanu faktycznego.

Natomiast dokonanie odmiennej od oczekiwań strony oceny niektórych z dowodów zgromadzonych w sprawie (np. dowodów rejestracyjnych pojazdów, świadectw homologacji, zaświadczeń diagnosty, czy też zakresu i charakteru zmian w pojeździe) nie oznacza, że doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego.

Zaskarżony wyrok odpowiada też wymogom z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przepis ten wskazuje konieczne elementy uzasadnienia (zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania), stąd do jego naruszenia dochodzi wówczas, gdy zaskarżony wyrok nie zawiera jednego z tych elementów, czego w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z przepisem wymienionym jako pierwszy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powołany przepis stanowi więc podstawę orzeczniczą dla Sądu I instancji, co oznacza, że ma on zastosowanie jedynie wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wcześniej zostało wykazane zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a., który w brzmieniu właściwym dla sprawy stanowił, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Zatem w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie stwierdził istotnych naruszeń procesowych, a strona skutecznie tego nie podważyła, prawidłowo Sąd oddalając skargę zastosował art. 151 p.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 3 ust. 2 u.p.a. z 2004 r. w zw. z postanowieniami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1031/2008 i Not wyjaśniających HS, a także art. 80 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 1 tej ustawy) należy zauważyć, że w sprawie miała zastosowanie u.p.a. z 2008 r., a to oznacza, że zarzut naruszenia prawa materialnego został oparty na niewłaściwej podstawie kasacyjnej, co czyni go nieskutecznym.

Jak zostało wcześniej wskazane Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach środka zaskarżenia, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Zakres kontroli zaskarżonego wyroku wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych. Sąd odwoławczy nie jest więc uprawniony we własnym zakresie ani do konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, ani też do ich uściślania, bądź w inny sposób korygowania.

Dodatkowo, należy zauważyć, że wobec nieskuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania, za podstawę jego rozpoznania mógł być przyjęty wyłącznie ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód osobowy, podlegający opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Te mogą być podważane jedynie w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Ocena, czy doszło do naruszenia prawa materialnego jest możliwa jedynie na podstawie stanu faktycznego, przyjętego za podstawę orzekania przez Sąd I instancji, który został wyjaśniony w stopniu niezbędnym dla rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię może polegać na wadliwym określeniu treści norm prawnych wynikających z przepisów prawa materialnego. Z kolei naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie może mieć postać błędnej subsumcji, wyrażającej się w niezgodności między ustalonym stanem faktycznym a hipotezą zastosowanej normy prawnej lub też na błędnym przyjęciu czy zaprzeczeniu związku zachodzącego między faktem ustalonym w procesie a normą prawną. W praktyce błędna wykładnia prawa materialnego może prowadzić do niewłaściwego zastosowania tego prawa.

Z powyższych względów należało przyjąć, że skoro przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód osobowy, niezarejestrowany na terytorium kraju (co nie jest przedmiotem sporu), to wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej na stronie ciążył z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym (art. 106 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.p.a.). To oznacza, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego.

Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieuzasadnionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.