Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 16 października 2014 r., sygn. akt I GSK 1991/13

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 425/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej towaru, cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...].

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 20 stycznia 2011 r. [...], działając jako przedstawiciel pośredni [...] (zwanej dalej: "Spółką", "skarżącą Spółką") złożyła zgłoszenie celne uzupełniające dotyczące importowanych z Malezji towarów opisanych jako:

1."wkręty do gipsu fosfatowane z gwintem do drewna", "wkręty do drewna z łbem stożkowym ocynkowane", "wkręty do drewna z łbem podkładowym ocynkowane" - kod Taric 7318 12 90 91,

1. 2. "wkręty do gipsu fosfatowane z gwintem do metalu, z główką, z łbem o krzyżowym gnieździe" - kod Taric 7318 15 59 81,
2. 3. "wkręty do gipsu samowiercące" - kod Taric 7318 14 99 91.

Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zaewidencjonowane pod numerem OGL [...]. Kwota długu celnego została określona w wysokości 0 zł z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej 0% na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...], a wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określona w kwocie 22 477 zł.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...], działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. g, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 201 ust. 3, art. 213, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) - dalej "WKC", Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 287 z 31.10.2009 r.), art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 z 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz.

UE Nr L 194/6 z 26 lipca 2011 r.), art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, ust. 16, art. 33 ust. 2 art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.) określił dla towarów objętych zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego - w wysokości 85%, niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 83 065 zł oraz podatek od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 41 581 zł.

Adresatami decyzji byli: [...] oraz [...].

W uzasadnieniu organ celny wskazał, że w dniu objęcia przesyłki procedurą celną obowiązywało Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. L 282/29 z 28.10.2010 r.) - dalej: "Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 966/2010". Na mocy art. 1 tego rozporządzenia towar objęty zgłoszeniem został poddany rejestracji.

W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dalej: "Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 723/2011". Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej zostaje rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, objętych m.in. kodami 7318 12 90 91, 7318 14 99 91 czy 7318 15 59 81, z wyjątkiem produktów produkowanych przez wymienione z nazwy przedsiębiorstwa.

Z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego wynika, że producentem i eksporterem towaru jest firma Power Fasteners Industries Sdn. Bhd. Przedsiębiorstwo to nie zostało wymienione z nazwy w rozporządzeniu jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego.

Wskazano ponadto, że skarżąca po otrzymaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie kontroli zgłoszenia celnego zgłosiła zastrzeżenia co do prawidłowości zadeklarowanych przez siebie w dniu zgłoszenia kodów Taric, uznając że towary powinny być zaklasyfikowane do kodu Taric 7318 15 10 99 obejmującego pozostałe wkręty toczone. Odnosząc się do żądania zmiany klasyfikacji towarowej organ uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie oraz, że jest to działanie zmierzające do uchylenia się od uiszczenia cła antydumpingowego.

Zarówno [...] (przedstawiciel pośredni) oraz skarżąca Spółka (importer) odwołali się od powyższej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Celnej w [...] w pełni podzielił pogląd organu I instancji, iż importowane towary nie mogą zostać łącznie sklasyfikowane do kodu 7318 15 10 99, ale jako trzy różne grupy towarowe podlegają zaliczeniu do trzech różnych kodów TARIC tj. kodu 7318 12 90 91, kodu 7318 15 59 81 i kodu 7318 14 99 91.

Konstrukcja taryfy celnej, zdaniem organu, przesądza o tym, że produkt gwintowany - wkręt lub śruba, który nie jest wkrętem do podkładów - musi zostać poddany ocenie, czy stanowi którykolwiek z wyrobów wymienionych na kolejnym poziomie podpozycji, czyli: 1. Wkręt do drewna, 2. Hak gwintowany, 3. Wkręt samogwintujący.

Dopiero w przypadku braku możliwości zakwalifikowania wyrobu do jednej z wymienionych wyżej pozycji należy go zaliczyć do podpozycji "pozostałe wkręty i śruby". Wyłącznie w tej podpozycji istotne znaczenie z punktu widzenia przypisania produktowi określonego kodu Taric ma proces technologiczny, który doprowadził do jego powstania (wkręty toczone czy pozostałe).

Determinującym czynnikiem klasyfikacyjnym w stosunku do importowanego towaru jest podłoże, do którego przymocowywane są dowolne elementy. Taryfa celna już na etapie podpozycji wyróżnia - "pozostałe wkręty do drewna" - 7318 12.

Pozostałe wkręty, z pozycji 7318 15 (obecnie proponowana klasyfikacja przez skarżącą), to takie, które nie są wkrętami do podkładów, wkrętami do drewna, czy też wkrętami samogwintującymi. Słowo "pozostałe" oznacza wcześniej nie wymienione.

Tak więc w przypadku zaliczenia importowanych wkrętów do kategorii wkrętów do drewna obojętne dla przypisania im kodu Taric jest ustalenie w wyniku jakiego procesu technologicznego powstały, podobnie jak dla towaru z poz. 3 zgłoszenia celnego, tj. samowiercących wkrętów do gipsu. Tutaj także, Taryfa celna na etapie podpozycji wyróżnia - wkręty samogwintujące - 7318 14.

Dopiero towar z poz. 2 OGL (wkręty do gipsu z gwintem z metalu) należy zaliczyć do podpozycji "pozostałe wkręty i śruby" 7318 15 z tym, że nie do obecnie proponowanego przez Spółkę kodu, lecz do kodu Taric 1318 15 59 81 (kod zadeklarowany pierwotnie w zgłoszeniu celnym).

Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że przedstawione wyniki ekspertyz odnośnie zastosowanej metody produkcji wkrętów nie mogą stanowić o zmianie klasyfikacji taryfowej we wszystkich trzech pozycjach zgłoszenia, podobnie jak oświadczenie eksportera, z którego wynika, iż dostarczone firmie [...] gwoździowkręty są wykonane przez narzynanie gwintu (toczenie). Organ podkreślił jednocześnie fakt, że w oświadczeniu eksportera mowa jest o gwoździowkrętach, natomiast przedmiotem importu taka kategoria towaru nie została objęta.

Nie bez znaczenia jest również, zdaniem organu fakt, iż obecnie nie można potwierdzić tożsamości towaru wymienionego na fakturze z próbkami, które poddano badaniu.

W związku z powyższym, organ ocenił, że wniosek o zmianę klasyfikacji nie zasługuje na uwzględnienie i jak słusznie podkreślił organ I instancji należy go odebrać jako "ucieczkę" przed cłem antydumpingowym, ponieważ do towarów objętych proponowanym przez spółkę kodem 7318 15 10 99 nie ma zastosowanie rozporządzenie wykonawcze nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r.

Przeciwnie, w przypadku zakwalifikowania wkrętów do kodów zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym, na przedmiotowy towar jako wysyłany z Malezji, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Malezji, Rada Unii Europejskiej rozporządzeniem wykonawczym nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzyła ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009. Dla powyższego kodu określona stawka rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego wynosi natomiast 85%.

Organ wyjaśnił ponadto, że podstawowe regulacje stanowiące podstawę prawną do wydawania wiążących informacji taryfowych to art. 12 WKC oraz art. od 5 do 14 przepisów wykonawczych do Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich L 253 z 11.10.1993 r. ze zmianami). Z przepisów tych wynika jednak, że na wiążącą informację taryfową może się skutecznie powoływać jedynie jej posiadacz. W pozostałym zakresie mogą zatem spełniać jedynie funkcję materiałów pomocniczych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał na brak podstaw do zastosowania art. 1 Rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012, tj. nałożenia stawki cła antydumpingowego w wysokości 74,1 %. Rozporządzenie to weszło bowiem w życie w dniu 11 października 2012 r. i nie zawiera uregulowań pozwalających na jego stosowanie do dokonanych przed tą datą przywozów.

Organ podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie jej stan faktyczny nie budził wątpliwości, a klasyfikacja przedmiotowego towaru była i jest możliwa bez zasięgania opinii biegłych.

Wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 425/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.

Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się nie tylko do kwestii cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług ale dotyczyła również klasyfikacji taryfowej towaru.

Według WSA, pomimo że organy przedstawiły szeroką argumentację na poparcie swojego stanowiska, to brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie. Niewątpliwie, zawarta w uzasadnieniach decyzji ocena złożonych wniosków powinna znaleźć odzwierciedlenie w sentencji decyzji, czego jednak nie uczyniono.

W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo przyjęły, że w chwili dokonania przedmiotowego zgłoszenia celnego obowiązywało Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 287 z 31.10.2009 r.).

Zgodnie też z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, przy klasyfikacji towarów tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; do celów prawnych klasyfikacje towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, oraz o ile nie są sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z pozostałymi regułami. Reguła 6 ORINS ma charakter uzupełniający i stanowi, że klasyfikacja towarów do podpozycji tej samej pozycji winna być przeprowadzona zgodnie z treścią tych podpozycji i odnoszącymi się do niej uwagami, z uwzględnieniem ewentualnych zmian wynikających z powyższych reguł. Uwzględnić przy tym należy, że tylko podpozycje na tym samym poziomie mogą być porównywane. Odpowiednie uwagi do sekcji i działów mają zastosowanie również do tej reguły, jeżeli treść tych uwag nie stanowi inaczej.

Sąd I instancji wyjaśnił, że brzmienie wszystkich pozycji oraz wszystkich uwag do sekcji i działów z nim związanych jest najważniejsze, co oznacza, że ma ono podstawowe znaczenie przy ustalaniu prawidłowej klasyfikacji towarowej towaru. Prawidłowe określenia należności celnych wynikających z przedmiotowego zgłoszenia związane jest z zastosowanie właściwego kodu Taric dla importowanych towarów. W tym celu niezbędne jest ustalenie rodzaju importowanego towaru.

Bezspornym było, że przedmiotem importu były: "wkręty do gipsu fosfatowane z gwintem do drewna", "wkręty do drewna z łbem stożkowym ocynkowane", wkręty do drewna z łbem podkładowym ocynkowane", w dalszej zaś kolejności "wkręty do gipsu samowiercące", a następnie "wkręty do gipsu fosfatowane z gwintem do metalu z główką, z łbem o krzyżowym gnieździe". Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w fakturze zakupu towaru i jej tłumaczeniu. Poza sporem było w sprawie, że importowany towar należy klasyfikować do pozycji 7318.

Pozycja 7318 mieści się w dziale 73 Nomenklatury Scalonej "Artykuły z żeliwa i stali" i obejmuje "wkręty, śruby, nakrętki, wkręty do podkładów, haki gwintowane, nity, zawleczki, przetyczki, podkładki (włącznie z podkładkami sprężystymi) oraz wyroby podobne, z żeliwa lub stali" i dzieli swoje produkty na dwie grupy: gwintowane i niegwintowane. Wśród wymienionych powyżej produktów na poziomie pierwszej podpozycji klasyfikowane są wyroby gwintowane.

Jak wynika z brzmienia Taryfy celnej, determinującym czynnikiem klasyfikacyjnym w stosunku do importowanych towarów jest podłoże do którego przymocowywane są dowolne elementy. Pozostałe wkręty, z pozycji 7318 15, to takie które nie są wkrętami do podkładów, innymi niż wkręty do podkładów - wkręty do drewna, czy też wkrętami samogwintującymi. Słowo "pozostałe" oznacza wcześniej nie wymienione. Organy prawidłowo oceniły, że z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym również z materiałów przedkładanych przez skarżącą (m.in. faktura) wynika, że przedmiotem importu były, po części, wkręty do drewna (do których należy zaliczyć wymienione w fakturze z nazwy dwa rodzaje wkrętów do drewna i jeden rodzaj wkrętów posiadających gwint do drewna) i wkręty samogwintujące (wymienione w fakturze wkręty samowiercące).

Z powyżej przedstawionej systematyki podpozycji wynika zaś, że w przypadku zaliczenia importowanych wkrętów do kategorii wkrętów do drewna, tak jak i do kategorii wkrętów samogwintujących dla przypisania im kodu Taric obojętne jest ustalenie w wyniku jakiego procesu technologicznego powstały. Pozostałe wkręty z podpozycji 7318 15 to takie, które nie są wkrętami do podkładów, wkrętami do drewna i wkrętami samogwintującymi. Mając na uwagę systematykę tej kategorii obejmuje ona swoim zakresem zarówno wkręty toczone (7318 15 10), jak i pozostałe. Niewątpliwie importowane przez spółkę wkręty do gipsu z gwintem do metalu - jako jedyne - mieściły się w podpozycji 7318 15. Zatem wbrew stanowisku spółki, nie spełniały one jednak wymogów towarów mogących być klasyfikowane jako wkręty toczone ze sztab, profili lub drutu. Ze względu na swoje cechy charakterystyczne i przeznaczenie w zgłoszeniu celnym towar ten zasadnie przypisano do kodu Taric 7318 15 59. Organy słusznie uznały, że przedstawione wyniki ekspertyz odnośnie zastosowanej metody produkcji wkrętów nie mogą stanowić o zmianie klasyfikacji taryfowej przyjętej w zgłoszeniu celnym.

Podobnie jak w przypadku oświadczenia eksportera, z którego wynika, że dostarczone skarżącej Spółce gwoździowkręty są wykonane przez narzynanie gwintu (toczenie). Na obecnym etapie postępowania, jak zauważył organ, nie można potwierdzić tożsamości towaru wymienionego na fakturze z próbkami, które poddano badaniu.

Dalej Sąd I instancji powołał art. 201 ust. 1a WKC, zgodnie z którym dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Art. 201 ust. 2 stanowi zaś, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

Zdaniem WSA, co do zasady, datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego.

Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.

W istotnej dla sprawy dacie 20 stycznia 2011 r. kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 25 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie.

Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.

Z przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.

Towary będące przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należały do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji. Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez Spółkę. Towary objęte tymi zgłoszeniami podlegały zatem rejestracji.

Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie nr 723/2011 stanowi w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r., to weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 723/2011, ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%.

Dnia 28 lipca 2011 r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak - Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70.).

W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1).

Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012 r. Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%.

Z powyższego wynika, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, tj. w dniu [...] marca 2013 r. oraz w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. w dniu [...] 12 grudnia 2012 r. obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego.

Zdaniem WSA organy celne, ustalając wysokość cła antydumpingowego w niniejszej sprawie nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC, tj. daty zgłoszenia celnego. W dacie dokonywania zgłoszeń celnych rozporządzenie nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r.

Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi, że, po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - wersja skonsolidowana (zob. op. cit. str. 66.).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz.Urz. UE. L Nr 201 str.

10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania - w sytuacji gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych.

Zastosowanie przez organ odwoławczy, stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat, ani w dacie dokonania zgłoszeń celnych, ani w dacie orzekania przez organ drugiej instancji. Organ odwoławczy - działając w ramach dwuinstancyjnego postępowania, w którym w instancji odwoławczej ma miejsce ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej - miał natomiast obowiązek orzekania na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania przez ten organ decyzji. Podobnie jak organ I instancji.

Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organ odwoławczy na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną.

Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organ drugiej instancji naruszył przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dyrektor Izby Celnej w [...] zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, bądź na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:

1. 1) art. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1515/2001 z dnia 23.07.2001 r. w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (PL Dz. Urz.. UE 11/t/38, Dz. Urz. Wspólnot Europejskich L.201/H9)
2. - poprzez jego błędną wykładnię, tj.:
3. a) przyjęcie, że przepis ten odnosi się jedynie do postępowań zakończonych decyzją ostateczną, w konsekwencji błędne przyjęcie, że zmiana wysokości stawki cła antydumpingowego określona w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) Nr 924/2012 z 4.10.2012 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, wywołuje skutek ex tunc;
4. b) w konsekwencji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku, którego konsekwencją sprzeczną z ww. przepisem jest obowiązek zwrotu pobranego cła antydumpingowego;
5. 2) art. 297 (dawny artykuł 254 TWE) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana uwzg. Traktat z Lizbony z 2007 r., od 1.12.2009 r., Dz. Urz. Unii Europejskie 2012/C 326, poprzednia wersja Dz.U.2004.90.864/2 ze zm.) w związku z art. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z dnia 4.10.2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009, nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 275/1)
6. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:
7. a) dokonaniu wykładni prawnej skutkującej złamaniem zasadny nieretroakcji bez podstawy prawnej wynikającej z przepisu określającego datę wejścia w życie aktu prawnego, a wbrew treści przepisu,
8. b) oraz błędnym przyjęciu, przy dokonaniu niezgodnego ze stanem faktycznym założenia logicznego, że skoro dokonanie przedmiotowej zmiany stawki cła antydumpingowego nastąpiło w trybie - jak twierdzi niesłusznie WSA - sprostowania błędu to zmieniona stawka obowiązuje ex tunc; antydumpingowego nastąpiło w trybie - jak twierdzi niesłusznie WSA - sprostowania błędu to zmieniona stawka obowiązuje ex tunc;
9. 3) art. 11 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1225/2009 z dnia 30.11.2009 r. w sprawie ochrony przez przywozem produktów po cenach, dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. Unii Europejskiej L 343/2009) poprzez jego niezastosowanie do ustalenia trybu postępowania w sprawie wniosków o zwrot cła antydumpingowego;
10. 4) art. 1, art. 2 zd.2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z 4.10.2012 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 275/1) w związku z art. 2 oraz art. 207 ust. 1 (dawny artykuł 133 ust. 1 TWE) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej -wersja skonsolidowana uwzg. Traktat z Lizbony z 2007 r., wejście w życie 1.12.2009r., Dz. Urz. Unii Europejskie 2012/C 326, poprzednia wersja Dz.U.2004.90.864/2 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnie prawną prowadzącą do złamanie zasady równości i jednolitości traktowania, a konsekwencji do przyjęcia normy prawnej skutkującej niejednolitym traktowaniem i dyskryminacją fiskalną podmiotów w związku z niewykorzystaniem przez nich administracyjnych środków odwoławczych lub w zależności od, niezależnego od strony, czasu zakończenia odwoławczej procedury administracyjnej;
11. 5) art. 67 rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny r. (Dz.Urz.UE.L Nr 302) zwanym dalej w kasacji WKC poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przyjęcie dla oceny momentu powstania obowiązku w zakresie cła antydumpingowego daty innej niż wynika z ww. przepisu;
12. 6) art. 201 ust. 2 WKC, art. 67 WKC oraz art. 214 ust. 1 WKC poprzez ich błędną wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że nie regulują one kwestii cła antydumpingowego, i że dla zastosowania właściwej stawki cła antydumpingowego należy przyjąć stawki obowiązujące w dniu wydania decyzji a nie właściwe dla daty złożenia zgłoszenia o dopuszczenie do obrotu;
13. 7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 210 § 1 pkt 4 i § 4, art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, że podatkowy organ II-instancji może dokonać zmiany prawidłowej od strony formalno i materialnoprawnej deklaratoryjnej decyzji I-szo instancyjnej stwierdzającej powstanie obowiązku z mocy prawa, w związku ze zmianą przepisu dotyczącego stawki obciążenia fiskalnego, bez podstawy prawnej w postaci przepisu intertemporalnego nakazującego zastosowanie nowej stawki do stanów faktycznych zaszłych przed wejściem w życie zmienionych przepisów oraz wbrew ww. przepisom WKC ustalającym dzień powstania długu celnego na dzień złożenia zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu;
14. 8) art. 29 ust. 13 w związku z art. 41 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) poprzez ich niezastosowanie w sprawie i przyjęcie, że należności podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia do WSA w Gdańsku zostały nieprawidłowo określone;
15. 9) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku rozważań, argumentacji prawnej, w tym podstawy prawnej obowiązku zawarcia przez organ zaskarżenia w sentencji decyzji kwestii dotyczących rozstrzygnięcia w zakresie kwalifikacji taryfowej przedmiotowego towaru, którą Sąd uznała za prawidłową.
16. 10) powyższe jest konsekwencją naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uznanie, iż organ zaskarżenia naruszył przepisy prawa procesowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Jednocześnie o ile Naczelny Sąd Administracyjny uzna to za stosowane i prawnie uzasadnione autor skargi kasacyjnej wniósł o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapytania prejudycjalnego - celem wyjaśnienia jaką stawkę cła antydumpingowego należy stosować dla przywozu towaru, gdy jego przywóz nastąpił w okresie do 11 października 2012 r., tj. przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z 4.10.2012 zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładającego ostateczne cło anty dumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej a jednocześnie w sprawie zastosowania cła antydumpingowego, toczyło się postępowanie odwoławcze, które zakończyło się po 11.10.2012 r. tj. po wejściu w życie ww. rozporządzenia tj. gdy, przed zakończeniem postępowania odwoławczego przed organami celnymi weszło w życie ww. rozporządzenie obniżające stawkę cła antydumpingowego z 85 % do 74,1%.

Jeżeli niższe stawki cła antydumpingowego mają zastosowanie do przywozu towaru przed datą wejścia w życie obniżonej stawki cła antydumpingowego, w sytuacji, gdy toczyło się postępowanie odwoławcze w sprawie zastosowania cła antydumpingowego,, które zakończyło się po 11.10.2012 r., to czy status prawny towaru, jest odmienny, w zależności od czy towar został prawomocnie obłożony cłem - przed czy po wejściu w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z 4.10.2012 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej oraz czy podmiotom, które w związku z przywozem towaru przed 11.10.2012 r. dokonały zapłaty cła antydumpingowego w wysokości 85 % przysługuje roszczenie o zwrot nadpłaconej, 10-cio% kwoty cła antydumpingowego, a jeżeli tak to na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie.

Argumentację na poparcie zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Wynika z nich, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem. Z tego mianowicie powodu, że - jak przyjął to Sąd I instancji - Dyrektor Izby Celnej w [...] nie uwzględnił, jako organ odwoławczy tego, że w dacie, w której rozpatrywał odwołanie strony od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...], rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2102 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej - wydane w wykonaniu rozporządzenia upoważniającego WTO (rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r.) i stanowiące konsekwencję wszczętego przez Komisję Europejską przeglądu stosowanych środków antydumpingowych oraz wniosku KE przedstawionego po konsultacji z Komitetem Doradczym – wprowadzało, z dniem 11 października 2012 r., stawkę ostatecznego cła antydumpingowego dla produktów wytwarzanych przez "Wszystkie inne przedsiębiorstwa" (dodatkowy kod Taric – A999) na poziomie 74,1 %. A więc, na poziomie niższym, niż stawka 85 %, która zastosowana została przez organy celne, jako wynikająca z postanowień wykonawczego rozporządzenia Rady (WE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Według Sądu I instancji, wskazana zmiana stanu prawnego powinna była być uwzględniona w rozpatrywanej sprawie przez organ odwoławczy.

Podważając zasadność tego stanowiska, Dyrektor Izby Celnej w [...] wywodził natomiast, że postanowienia rozporządzeń, na które powołał się Sąd I instancji, tj. rozporządzenia Rady (UE) nr 924/212 z dnia 4 października 2012 r. oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r., z uwagi odpowiednio na treść ich art. 2 i art. 3, nie mogły mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Podkreślał, że z punktu widzenia przedmiotu sprawy, który stanowiło określenie niezaksięgowanej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu przy zastosowaniu właściwej stawki rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego, zasadnicze znaczenie dla ustalenia mających w niej zastosowanie przepisów prawa miał art. 67 WKC. Zgodnie bowiem z wyrażoną na jego gruncie zasadą, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego.

Wobec tak zarysowanej istoty sporu prawnego, postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie można rozpatrzeć łącznie. Zwłaszcza, że wobec sposobu, w jaki zostały one skonstruowane oraz uzasadnione, umożliwia to również ich wzajemnie dopełniający się charakter.

Zarzuty skargi kasacyjnej są usprawiedliwione.

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że ze stanu faktycznego, który przyjęty został za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie wynika, że zgłoszenie celne do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu importowanych z Malezji towarów w postaci wkrętów do gipsu fosfatowanych z gwintem do drewna, wkrętów do drewna z łbem stożkowym ocynkowanym, wkrętów do drewna z łbem podkładowym ocynkowanym, wkrętów do gipsu fosfatowanych z gwintem do metalu, z główką, z łbem o krzyżowym gnieździe, wkrętów do gipsu samowiercących. złożone zostało w dniu 20 stycznia 2011 r. i następnie przyjęte przez organ celny z kwotą długu celnego określonego przy zastosowaniu preferencyjnej stawki celnej 0 %. Zgłoszenie to i objęte nim towary, na podstawie art. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, poddane zostało rejestracji.

W związku z tym zaś, że w konsekwencji prowadzonego dochodzenia, Rada Unii Europejskiej rozporządzeniem wykonawczym nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzyła ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, także na towary sprowadzone przez jego wejściem w życie i poddane rejestracji na podstawie rozporządzenia Komisji nr 966/2010, wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego z dnia 20 stycznia 2011 r. w zakresie cła antydumpingowego nałożonego na towary objęte tym zgłoszeniem, co skutkowało określeniem niezaksięgowanej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu przy zastosowaniu 85 % stawki rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego.

Przeprowadzona w niezbędnym tylko zakresie rekonstrukcja zasadniczych elementów stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy o istotnym dla jej rozstrzygnięcia znaczeniu prawnym, była konieczna.

Istota zarysowanego w niej problemu prawnego sprowadza się bowiem do udzielania odpowiedzi na pytanie, które najogólniej rzecz ujmując odnosi się do ustalenia mających w niej zastosowanie przepisów prawa, na podstawie których mogła i powinna być dokonywana zarówno prawna kwalifikacja ustalonych w niej faktów, jak i ustalanie ich konsekwencji prawnych. Innymi słowy, rzecz dotyczy stanu prawnego rozpatrywanej sprawy, który Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...].

Uwzględniając przedmiot rozpatrywanej sprawy oraz przedmiot wydanego w niej rozstrzygnięcia, nie może budzić wątpliwości, że w analizowanym zakresie zasadnicze znaczenie miała regulacja zawarta w art. 67 WKC. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne - pod warunkiem przedstawienia towarów organom celnym, zgłoszenia, które spełniają warunki określone w art. 62, są natychmiast przyjmowane przez te organy (art. 63 WKC). Dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, a z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego powstaje dług celny (art. 201 ust. 1 lit. a) i ust. 2 WKC). Ponadto, co do zasady, kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego (214 ust. 1 WKC).

Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika, że to moment zaistnienia określonego nią zdarzenia, z którym przepis prawa wiąże określone skutki prawne, ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia właściwego reżimu prawnego ("prawa właściwego") stosowanego dla prawnej oceny tego zdarzenia oraz ustalenia jego konsekwencji prawnych. Podkreślając, że zgłoszenie celne ma ze swej istoty charakter deklaracji zawierającej oświadczenie wiedzy odnośnie do zgłaszanego towaru, jego wartości i pochodzenia, z czym z kolei wiąże się uprawnienie organów celnych do ewentualnego zweryfikowania (również następczego) tego zgłoszenia w celu ustalenia prawidłowości zawartych w nim danych, w kontekście zastrzeżenia zawartego w art. 67 WKC, zwrócić należy uwagę na to, że dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest także wyznacznikiem dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru.

Chodzi mianowicie o środki pozataryfowe, takie jak środki antydumpingowe w postaci ceł antydumpingowych, wprowadzane na mocy rozporządzeń Rady (WE) w wyniku postępowania antydumpingowego prowadzonego przez Komisję Europejską, jeżeli postępowanie takie wykaże stosowanie praktyk dumpingowych w przywozie określonego towaru na wspólnotowy obszar celny.

Uwzględniając tę właśnie konsekwencję wypływającą z przywołanej regulacji WKC podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie, w dacie zgłoszenia celnego, objęte nim towary stanowiły przedmiot prowadzonego na podstawie przywołanego powyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 966/2010 dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009. Zgodnie też z jego art. 2, na podstawie art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej, podlegały rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostałoby stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.

W związku z tym, że dochodzenie prowadzone na podstawie rozporządzenia nr 966/2010 ujawniło istnienie praktyki obchodzenia cła antydumpingowego nałożonego na przywóz towarów w postaci złącznych elementów z żeliwa lub stali pochodzących z Chin poprzez ich przeładunek w Malezji – a więc takich, jak te w rozpatrywanej sprawie – rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/11 z dnia 18 lipca 2011 r. doszło do rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowe w wysokości 85 % mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw", a nałożonego w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, także na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 723/11, pobór cła rozszerzonego od przywozu produktów wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, dotyczył towarów zarejestrowanych zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009.

Powyższe ma istotne znaczenie z punktu widzenia rezultatu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.

Skoro bowiem - jak już powyżej to podkreślono – data przyjęcia zgłoszenia celnego stanowi również wyznacznik stosowania wobec towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem odpowiednich środków antydumpingowych, które w zakresie istotnym dla rozpatrywanej sprawy ustanowione zostały przywołanymi rozporządzeniami unijnymi, a ich stosowanie na podstawie rozporządzenia nr 723/11 w odniesieniu do przywozu towarów wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - jakkolwiek z mocą wsteczną - nie sięgało jednak dalej, niż wejście w życie obowiązującego w dacie przyjęcia tego zgłoszenia celnego (tj. w dacie 20 stycznia 2011 r.) rozporządzenia nr 966/2010 wszczynającego dochodzenie w sprawie obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem nr 91/2009, na podstawie którego doszło – co istotne – do rejestracji towarów objętych tymże zgłoszeniem celnym, to stwierdzić należy, że tak wyznaczone datą przyjęcia zgłoszenia celnego oraz rejestracją objętych nim towarów ramy stanu prawnego rozpatrywanej sprawy, powinny być dostrzeżone przez Sąd I instancji, a przyjęte na jego gruncie unormowania stanowić powinny wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] (por. również wyrok TSUE w sprawie C – 667/11).

W związku z powyższym, za niezasadne uznać należy stanowisko Sądu I instancji odnośnie do potrzeby uwzględniania przez Dyrektora Izby Celnej w [...] na etapie rozpatrywania odwołania strony od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] okoliczności w postaci - jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - zmiany stanu prawnego, co odniesione zostało do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, w świetle powyżej przedstawionych argumentów, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do zmiany jej stanu prawnego, który jak wynika z treści przywołanej już regulacji unijnej, ostatecznie ukształtowany został datą przyjęcia zgłoszenia celnego oraz rejestracji objętych nim towarów.

To tak ukształtowanym zaistnieniem wskazanych zdarzeń stanem prawnym, a nie stanem prawnym obowiązującym w dacie rozpatrywania odwołania od decyzji organu celnego I instancji, związany był, z mocy przywołanych regulacji unijnych, organ odwoławczy.

Formułując tezę, że organ odwoławczy zobowiązany był uwzględnić w swoim rozstrzygnięciu treść postanowień zawartych w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012 zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009, Sąd I instancji nie dość, że nie uwzględnił konsekwencji wypływających z treści już przywoływanych aktów prawa unijnego, to również pominął szereg istotnych elementów normatywnych tkwiących nie dość, że w samym tym rozporządzeniu wykonawczym, ale również i w (upoważniającym) rozporządzeniu Rady (WE) nr 1515/2001. W ich świetle, nie można było przyjąć, że wymienione akty prawa unijnego miały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie stanowiąc wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...]. Zwłaszcza, że wobec charakteru samego zgłoszenia celnego - o czym mowa była powyżej - i wiążącej się z jego istotą techniki samoobliczania należności celnych, kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja, która była współkształtowana złożeniem przez stronę i przyjęciem przez organ celny przedmiotowego zgłoszenia celnego, poddanego następnie rejestracji, z którymi to zdarzeniami wiązało się skutek prawy w postaci powstania długu celnego, miała charakter deklaratoryjny.

Wobec powyższego, podkreślić należy przede wszystkim, że kompetencją Komisji realizowaną na podstawie i w trybie rozporządzenia nr 1515/2001, jest możliwość wprowadzania zmian, między innymi, do środków przyjętych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) 1225/2009, co stanowi konsekwencję rozważenia stanowiska zawartego w sprawozdaniu przyjętym przez Organ Rozstrzygania Sporów w zakresie odnoszącym się do tychże środków (art. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia).

Co przy tym istotne, a wynika z pkt 6) wprowadzenia do rozporządzenia nr 1515/2001, zalecenia ujęte w sprawozdaniach przyjętych przez ORS, mają wyłącznie skutek przyszły. Tym samym, jak wynika z art. 3 tego rozporządzenia, wszelkie środki przyjęte na jego podstawie stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą chyba, że ustalono inaczej. Oznacza to, że wprowadzane środki mają co do zasady zastosowanie do oceny zdarzeń przyszłych, nie zaś tych, których stan prawny, tak jak w rozpatrywanej sprawie, został już ukształtowany w przedstawiony powyżej sposób.

W świetle treści tej jednoznacznej regulacji, nie ma więc podstaw, aby tak jak przyjął to Sąd I instancji uznać, że ma ona zastosowanie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu, co w konsekwencji miało prowadzić do wniosku o konieczności uwzględniania przez Dyrektora Izby Celnej w [...], jako organ odwoławczy, treści postanowień rozporządzenia nr 924/2012, którym zmieniono stawkę celną dla wszystkich pozostałych przedsiębiorstw dodatkowy kod Taric A999 wynikającą z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009, obniżając ją z poziomu 85 % na 74,1 %. Wnioskowanie tego rodzaju, nie dość, że jest wadliwe, to również charakteryzuje się daleko idącą niekonsekwencją w zakresie odnoszącym się do nieuwzględnienia tego aspektu zagadnienia, który związany jest z zawartym w art. 3 rozporządzenia nr 1515/2001 zastrzeżeniem ograniczenia prawa zwrotu opłat celnych pobranych przed datą wprowadzenia środków chyba, że ustalono inaczej.

A to z tego powodu, że ustaleń takich nie zawiera rozporządzenie nr 924/2012, którym środki te (tj. zmianę w tych środkach) wprowadzono. Niekonsekwencji tej nie usuwa bardzo enigmatyczny argument z art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwłaszcza, że przedmiotową kwestię wyraźnie reguluje art. 11 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009

Nie dość, że omawianemu wnioskowaniu Sądu i Instancji sprzeciwiają się wszystkie dotychczas przedstawione argumenty, to w świetle uwag odnoszących się do już przywołanych postanowień upoważniającego rozporządzenia WTO, nie znajduje ono również żadnego potwierdzenia w treści wykonawczego rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012. Z jego art. 2 wprost wynika bowiem, że weszło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu, tj. w dniu 11 października 2012 r. Ponadto, uwzględniając konsekwencje wypływające z pkt 6) wprowadzenia do rozporządzenia nr 1515/2001 oraz z jego art. 3, które odnieść należy do skuteczności - w perspektywie czasu - zmian wprowadzanych do środków, o których mowa w rozporządzeniu nr 1225/2009 (zob. również art. 11 tego rozporządzenia), nie można tracić z pola widzenia i tego, że przegląd stosowanych środków został wszczęty w dniu 6 marca 2012 r. poprzez opublikowanie tzw. zawiadomienia o wszczęciu, tj. innymi słowy opublikowania przyjętego w dniu 28 lipca 2011 r. przez Organ Rozstrzygania Sporów sprawozdania Organu Apelacyjnego w sprawie "Wspólnoty Europejskie - Ostateczne środki antydumpingowe wprowadzone względem przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chin".

Co przy tym istotne, Komisja Europejska poinformowała strony dochodzenia, które skutkowało rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 ("pierwotne dochodzenie") o przeglądzie i trybie uwzględniania ustaleń zawartych w sprawozdaniach w odniesieniu do rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych. Skoro tak, to w sytuacji, gdy jak to wyżej podkreślono, datą istotną z punktu widzenia ustalenia stanu prawnego mającego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, jest data 20 stycznia 2011 r., nie ma podstaw, aby zaistniałe w niej zdarzenia prawne – przyjęcie zgłoszenia celnego i rejestracja objętych nim towarów – poddawać ocenie prawnej z punktu widzenia rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012. Rozporządzenia unijne, na które powołał się Sąd I instancji, nie mogły mieć zastosowania do już zamkniętego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, lecz do przyszłych stanów faktycznych współkształtowanych ich treścią.

Wbrew stanowisku Sądu I instancji, rozporządzenie nr 924/2012 nie korygowało również wad rozporządzeniem (WE) nr 91/2009, lecz wprowadzało do niego zmiany. Zaś, ocena ich charakteru oraz przyczyn, zakresu i trybu ich wprowadzenia, a także i skutków, nie mogła i nie może pomijać treści zawartego w tym rozporządzeniu "Ujawnienia ustaleń" oraz "Podsumowania". Wynika z nich, że środki antydumpingowe mające zastosowanie do przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, nałożonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009, powinny zostać utrzymane (oraz, że przywóz od przedsiębiorstwa Bulten Fasteners Chiny powinien podlegać stawce celnej równej 0 %).

Ponadto, na podstawie ponownej oceny środków stwierdzono, że wyrządzający szkodę dumping stwierdzony w pierwotnym dochodzeniu, został potwierdzony (jednakże jednemu producentowi eksportującemu przyznano zgodę na indywidualne traktowanie zgodnie z zaleceniami dotyczącymi art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, sformułowanymi w sprawozdaniach DSB. Należy zatem odpowiednio zmienić art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych, aby uwzględnić zweryfikowane cła antydumpingowe obliczone dla niektórych przedsiębiorstw wymienionych w tabeli w art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych, jak przedstawiono poniżej).

Ponadto, jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, stanowisku Sądu I instancji sprzeciwiają się również racje odwołujące się do zasady nakazującej jednolite stosowanie regulacji celnych stanowiących instrument wspólnej polityki handlowej. Z jej punktu widzenia, zasadnicze znaczenie przyznać należy bowiem art. 67 WKC, zwłaszcza, gdy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, zawarte na jego gruncie zastrzeżenie odnieść do przywołanych powyżej postanowień rozporządzenia Komisji nr 966/2010 oraz rozporządzenia Rady nr 723/11 w związku z art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady nr 1225/2009.

Uznając z przedstawionych względów, że zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na usprawiedliwionych podstawach stwierdzić należy jednocześnie, że w rozpatrywanej sprawie nie ziściły się przesłanki uzasadniające zainicjowanie postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie pytania prejudycjalnego.

Ponownie orzekając w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...], Sąd I instancji dokonując kontroli zgodności z prawem tej decyzji zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną odnośnie do wykładni i stosowania wymienionych przepisów prawa.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.