Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 493/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę W. U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2009 r., nr [...], w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] marca 2007 r. W. U. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu sprowadzony z USA towar w postaci samochodu osobowego marki Ford F250. Do zgłoszenia celnego załączył m.in. fakturę nr [...] z dnia 25 listopada 2006 r. określającą cenę samochodu na kwotę 1.800 USD, świadectwo własności pojazdu z odzysku nr [...] (Salvage Certificate of Title), Deklarację Wartości Celnej D.W.1. oraz ocenę techniczną nr [...] z dnia 1 marca 2007 r. sporządzoną przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego P. K. Po uiszczeniu należności zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym organ celny zwolnił towar do deklarowanej procedury.
Po przeprowadzonym z urzędu postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości 5.281 zł oraz określił kwotę odsetek od tego długu.
W. U. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w K. - powołując się na art. 78 § 1 i § 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r., str. 1, ze zm.; dalej powoływane jako: WKC) oraz art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r., str. 1, ze zm.; dalej powoływane jako: RWKC) – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zadeklarowana wartość celna sprowadzonego pojazdu (1.800 USD) – mająca odpowiadać cenie transakcyjnej wynikającej z faktury sprzedaży – nie jest wiarygodna. W toku postępowania organy celne ustaliły bowiem, że 11 dni przed datą nabycia pojazdu przez skarżącego od eksportera (firma S. T. L.) ten ostatni podmiot zakupił wspomniane auto od przedsiębiorstwa C. Inc. za kwotę 12.165 USD.
W dacie zakupu przez eksportera (14 listopada 2006 r.) i w dacie sprzedaży skarżącemu (25 listopada 2006 r.) pojazd znajdował się w takim samym stanie technicznym (auto doznało znacznego uszkodzenia w wyniku zalania wodą w dniu 16 lipca 2006 r.). Organy celne uznały, że niewiarygodnym jest, aby firma S. sprzedała towar po cenie znacznie niższej (1.800 USD) od ceny za jaką dokonała zakupu (12.165 USD). Organy celne nie dały wiary nadesłanemu w dniu 12 lutego 2009 r. oświadczeniu podpisanemu przez M. L. z firmy S. T. L. jakoby cena 1.800 USD wskazana na fakturze nr [...] z dnia 25 listopada 2006 r. była prawidłowa. Z ogłoszeń umieszczonych na stronie internetowej www.erepairables.com ustalono, że ceny samochodów uszkodzonych marki Ford F250 (z lat od 2004 do 2005) zawierają się w przedziale od 3.650 USD do 17.900 USD. Zdaniem organu, nie było koniecznym dokonanie tłumaczenia zgromadzonych wydruków stron internetowych, gdyż informacje w nich umieszczone posłużyły jedynie do celów porównawczych tj. "zbadania" czy deklarowana wartość odbiega lub nie od cen rynku eksportu.
Ponadto, powołany przez organ biegły rzeczoznawca K. D. w opinii z dnia 7 maja 2009 r. określił wartość zgłoszonego samochodu na kwotę 100.000 PLN, uwzględniając przy sporządzaniu wyceny stan techniczny pojazdu ustalony na podstawie oceny technicznej nr [...] z dnia 1 marca 2007 r. (załączonej do zgłoszenia celnego przez W. U.) oraz załączonych do niej fotografii zgłoszonego pojazdu. W związku z zaistnieniem uzasadnionych wątpliwości, co do ceny faktycznie zapłaconej, powstała konieczność wydania decyzji ustalającej nową wartość celną z zastosowaniem metod zastępczych i określającej prawidłowe kwoty długu celnego, przy czym ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu dokonano na podstawie art. 31 ust. 1 WKC.
W. U. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił w szczególności niewyjaśnienie kwestii transakcji zawartej pomiędzy firmą C. a S. T. L., w której skarżący nie brał udziału i nie jest jej stroną. Zakwestionował także wiarygodność opinii biegłego z dnia 7 maja 2009 r., bowiem w wymienionym w niej katalogu Info-Ekspert nr 1/07 opisywany sporny model samochodu Ford F250 6.0 TD nie istnieje.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że art. 78 WKC uprawnia organy celne do sprostowania z urzędu lub na wniosek zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Organy te, działając w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 WKC, mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Kontrole takie mogą być przeprowadzone u zgłaszającego, u każdej osoby zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, a nawet każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty lub dane. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Sąd wskazał, iż regułą jest - stosownie do art. 29 ust. 1 WKC - że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Jednakże art. 181a RWKC przewiduje odstępstwo od tej zasady, wskazując w ust. 1, że jeżeli organy celne - zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 - mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC - nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. W przypadku skutecznego zakwestionowania wartości celnej towaru, zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, organy celne dokonują jej ustalenia zgodnie z art. 30 i następnymi WKC.
Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Postępowanie w niniejszej sprawie składało się z dwóch etapów: pierwszego, kiedy organy celne zakwestionowały wartość towaru i drugiego, podczas którego dokonały ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru według metody ostatniej szansy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy celne nie naruszyły art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), statuującego zasadę prawdy obiektywnej, bowiem przeprowadziły postępowanie dowodowe wnikliwie, a wyciągnięte wnioski mieściły się w ramach ich swobodnej oceny, o jakiej mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy celne wykazały istnienie uzasadnionych wątpliwości, co do wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego. Wskazywały na to informacje przekazane przez przedsiębiorstwo C. Inc., z których wynikało, że przedmiotowy samochód został sprzedany eksporterowi firmie S. T. L. za kwotę 12.165 USD, podczas gdy W. U. zadeklarował kwotę 1.800 USD, przy czym szczegółowe postępowanie dotyczące stanu technicznego pojazdu w dniu zakupu przez eksportera oraz w dniu sprzedaży W. U. nie potwierdziło nawet możliwości zmiany wartości samochodu w tym okresie.
Na powzięcie przez organy celne wątpliwości, co do wartości celnej przedmiotowego samochodu miało również wpływ porównanie wartości modelu podobnego do będącego przedmiotem odprawy celnej na stronach internetowych rynku eksportu zawierających ogłoszenia sprzedaży samochodów uszkodzonych oraz samochodów z odzysku. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy celne rzeczowo, spójnie i logicznie wyjaśniły przyczyny swoich wątpliwości, a następnie ustaliły prawidłową wartość celną towaru.
II
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył W. U., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także o zwrot kosztów postępowania, w wysokości prawem przypisanej, w tym wynagrodzenia doradcy podatkowego.
Zaskarżonemu wyrokowi organ wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:
- 1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest:
- - art. 29 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wartości transakcyjnej,
- - art. 31 ust. 1 WKC poprzez zastosowanie dla określenia wartości celnej sprowadzonego samochodu metody "ostatniej szansy" oraz polegające na błędnym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie brak jest możliwości ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, gdy w rzeczywistości możliwość taka istniała,
- - art. 181a ust. 1 i ust. 2 RWKC poprzez przyjęcie przez organy celne, iż miały one na podstawie okoliczności sprawy "uzasadnione wątpliwości", że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC,
- - art. 220 WKC poprzez wadliwe zaksięgowanie retrospektywnie długu celnego;
- 2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w związku z:
- - art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie skargi i nie uchylenie decyzji, pomimo naruszenia przez organy celne wskazanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej i przyjęcie, że organy celne działały zgodnie z przepisami prawa oraz poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie przyjęcie wadliwego ustalenia faktycznego oraz poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego i zaakceptowania wybiórczej i dowolnej oraz niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie faktu, iż przedmiotem importu był samochód stary i wyeksploatowany,
- - zasadą praworządności wynikającą z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
W uzasadnieniu organ wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że kwota wskazana na załączonej do zgłoszenia celnego fakturze jest kwotą faktycznie zapłaconą za towar, a zatem w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 29 WKC. Przy dokonywaniu oceny przedłożonych dokumentów niezbędnych dla ustalenia wartości celnej niedopuszczalne było powoływanie się na przypuszczenia ich nieprawidłowości oraz nieprawidłowości danych w nich zawartych, niepotwierdzone żadnymi dowodami. Przy ustalaniu wartości celnej należałoby uwzględnić fakt, iż pojazd uszkodzony i sprzedawany w takiej postaci znacznie traci na swej wartości. Używane, w szczególności uszkodzone, pojazdy samochodowe stanowią szczególny rodzaj towaru ze względu na indywidualny stopień ich zużycia oraz uszkodzeń. Organ opierając się na danych wynikających ze stron internetowych nie wyjaśnił, jakie kryteria zadecydowały o wyborze właśnie tych stron jako źródła danych porównawczych. Uchybił również obowiązkowi przetłumaczenia tych stron na język polski.
Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, zarówno zaskarżona decyzja, jak i zaskarżony wyrok nie zostały w sposób należyty uzasadnione, bowiem pominięto i nie rozważono kwestii podnoszonych przez stronę, których ustalenie ma kluczowe znaczenie w sprawie. Ponadto, w decyzji i wyroku brak jest pełnego uzasadnienia prawnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu – radca prawny – wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Wnoszący skargę kasacyjną oparł złożony środek odwoławczy na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając zarówno naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenie prawa materialnego.
Zdaniem kasatora, Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł naruszeń prawa procesowego, które doprowadziły organ do błędnych ustaleń faktycznych i następnie błędnego zastosowania prawa materialnego polegającego na uznaniu, że wartość wynikająca z faktury zakupu pojazdu nie stanowi całkowitej faktycznie zapłaconej sumy i nie może być podstawą ustalenia wartości celnej pojazdu, lecz musi zostać zweryfikowana zgodnie z metodami przewidzianymi przez WKC.
Naczelny Sąd Administracyjny najpierw ocenił zarzuty procesowe, bowiem tylko w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym można w sposób właściwy zastosować przepisy prawa materialnego.
Podniesione przez kasatora zarzuty procesowe nie są uzasadnione, zaś ustalenia poczynione przez organ, a zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, są trafne. W toku postępowania organy celne podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wypełniając zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122 Ordynacji podatkowej. Organy administracji zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy (art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej), nie naruszając przy tym swobodnej oceny dowodów (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż dokonana przez organy celne ocena dowodów jest logiczna i wewnętrznie spójna, uwzględnia treść dowodów i ich wzajemne powiązanie. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia zasady zaufania wynikającej z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą postępowania podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Brak wskazania, na czym miałby polegać zarzut naruszenia zasady informowania (art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej) powoduje natomiast, że zarzut ten nie mógł zostać poddany ocenie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia wartości celnej używanego, uszkodzonego samochodu osobowego sprowadzonego z USA zakupionego przez skarżącego od firmy S. T. L. prowadzonej przez M. L. w sytuacji, gdy skarżący dołączył do zgłoszenia celnego fakturę zakupu nr [...] z dnia 25 listopada 2006 r. określającą cenę pojazdu na kwotę 1.800 USD, a organy celne ustaliły w sposób niekwestionowany, że pojazd ten firma S. T. L. nabyła w dniu 14 listopada 2006 r. od firmy C. Inc. za kwotę 12.165 USD. Organy ustaliły także w sposób niekwestionowany przez skarżącego, że stan pojazdu nie zmienił się między dniem 14 a 25 listopada 2006 r.
W opisanym stanie faktycznym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował stanowisko organu, że istniały uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 181a ust. 1 RWKC powodujące możliwość odstąpienia od ustalania wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej i podjęcie procedur weryfikacyjnych. Jest bowiem sprzeczne z podstawowymi zasadami handlu, zwłaszcza z zasadą osiągania zysku z prowadzonej działalności gospodarczej, aby zakupiony samochód odsprzedawać po 11 dniach po cenie niemal siedmiokrotnie niższej od ceny nabycia, gdy zbycia dokonuje firma zajmująca się zawodowo sprzedażą aut (S. T. L.). Równocześnie Sąd pierwszej instancji zasadnie nie podzielił poglądu, że doszło do spadku wartości samochodu.
W sytuacji gdy, z akt sprawy nie wynika, by w okresie między nabyciem pojazdu przez eksportera (14 listopada 2006 r.) a sprzedażą go skarżącemu (25 listopada 2006 r.) doszło do jakichkolwiek okoliczności mogących wpłynąć na blisko siedmiokrotną utratę wartości samochodu, cena wynikająca z faktury wystawionej przez S. T. L. budzi wątpliwości. Zauważyć należy, że w nadesłanej przez C. Inc. kopii rachunku sprzedaży pojazdu na rzecz S. T. L. (tłumaczenie przysięgłe – k. 38 akt adm.) znajduje się "Oświadczenie dotyczące uszkodzenia", z którego wynika, że już w dacie tej transakcji (a więc przed datą sprzedaży pojazdu skarżącemu) samochód "doznał znacznego uszkodzenia w wyniku działania wody", brak natomiast jakichkolwiek dowodów, a nawet twierdzeń strony, że stan pojazdu uległ zmianie w okresie pomiędzy 14 a 25 listopada 2006 r.
Wskazać należy, że w ramach prowadzonego postępowania po zwolnieniu towaru, organy celne zwróciły się do C. Inc. (przedsiębiorstwa będącego systemem aukcyjnym, w którym m.in. banki oraz firmy ubezpieczeniowe wystawiają do licytacji samochody powypadkowe i uszkodzone) o przesłanie m.in. rachunku sprzedaży przedmiotowego pojazdu i rachunek ten, na kwotę 12.165 USD, otrzymały.
W tej sytuacji dokumenty nadesłane organowi przez firmę S. T. L., wśród których znajdowało się pismo podpisane przez M. L. wskazujące m.in., że faktura nabycia pojazdu, a także kwota transakcji są autentyczne, nie są wiarygodne i nie usuwają wątpliwości co do faktycznie zapłaconej sumy.
Dodać należy, że organ dokonał także porównania wartości podobnego modelu pojazdu w oparciu o informacje zawarte na stronach internetowych rynku eksportu. Na podstawie ogłoszeń sprzedaży samochodów uszkodzonych oraz samochodów z odzysku organ celny ustalił, że ceny samochodów uszkodzonych marki Ford F250 (z lat 2004 - 2005) zawierają się w przedziale od 3.650 USD do 17.900 USD. Porównania wartości dokonywano w 2009 r., to jest w dwa lata po dniu, w którym złożono zgłoszenie celne, co wskazuje, iż ceny samochodów w 2007 r. powinny być wyższe niż w 2009 r. To dodatkowy argument podważający rzetelność ceny 1.800 USD wynikającej z faktury przedłożonej organowi celnemu przez stronę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut kasacyjny braku przetłumaczenia wskazanych wydruków stron internetowych, na podstawie których organ celny porównywał ceny pojazdów podobnych do importowanego samochodu. Skoro istotne dla sprawy były jedynie wskazane na tych stronach ceny pojazdów wyrażone w liczbach, to brak dokonania tłumaczenia tych stron internetowych na język polski nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Dodać można, że omawiane porównanie cen stanowiło tylko jedną z wielu okoliczności uzasadniających wątpliwości organu co do rzetelności podanej ceny transakcyjnej, zaś inne wyżej omówione okoliczności te wątpliwości pogłębiły i potwierdziły.
Powyższe wskazuje, że organy celne miały podstawy do uzasadnionych wątpliwości, że wartość transakcyjna wskazana na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego nie jest rzetelna, mimo że sam dokument (faktura) był formalnie autentyczny, a Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował stanowisko organów celnych, że ustalone okoliczności dawały podstawy do uznania, iż załączona do zgłoszenia celnego faktura nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny sprzedaży.
Mając na uwadze powyższe należy uznać za nieuzasadnione zarzuty procesowe dotyczące wadliwości prowadzonego postępowania dowodowego, jak również dokonania błędnych ustaleń.
W stanie sprawy wynikającym ze zgromadzonej dokumentacji wątpliwości organu były całkowicie uzasadnione, zatem wdrożone procedury weryfikacyjne były zgodne z prawem.
Nie są także uzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. naruszenia art. 29 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wartości transakcyjnej pojazdu, jak również naruszenia art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego zastosowanie i dokonanie określenia wartości celnej pojazdu tzw. "metodą ostatniej szansy" i w konsekwencji dokonanie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego z naruszeniem art. 220 RWKC.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Jednakże, zgodnie z art. 181a ust. 1 RWKC, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC - nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej.
W sprawie niniejszej, wbrew twierdzeniom kasatora, prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne nasuwają uzasadnione wątpliwości, że cena wskazana na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego stanowi rzeczywistą wartość transakcyjną pojazdu.
Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30 - 31 WKC. Skoro zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, to organ celny miał obowiązek ustalenia tej wartości stosując kolejno metody wynikające z tych przepisów. Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował stanowisko organów celnych wskazujące na brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej sprowadzonego używanego samochodu określonych w art. 30 WKC. W omawianym zakresie organy celne prawidłowo odwołały się do stanowiska sformułowanego przez Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Zarówno metoda wartości transakcyjnej identycznych towarów, jak i metoda wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC) odnosi się do cech towarów, takich jak identyczność lub podobieństwo.
Tych przesłanek nie spełniają sprowadzane z zagranicy używane i uszkodzone samochody, bowiem każdy z nich charakteryzuje się innym stopniem zużycia. Również nie znajduje zastosowania do towarów używanych i uszkodzonych metoda ceny jednostkowej towarów importowanych (art. 30 ust. 2 lit.c WKC). Opiera się ona na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne są sprzedawane we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami. Metoda ta odnosi się zatem do towarów masowych, sprzedawanych w największych ilościach. Do określenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych nie znajduje również zastosowania metoda wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit.d WKC), która wymaga określenia kosztów lub wartości materiałów i produkcji, kwoty zysku i kosztów ogólnych oraz kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit.e WKC, które są zmienne.
W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował stanowisko organów celnych uznające, że wartość celną sprowadzonego z USA samochodu osobowego należało ustalić przy zastosowaniu metody, o której mowa w art. 31 WKC - zwanej metodą "ostatniej szansy". W tym celu organ celny zasadnie powołał z urzędu biegłego rzeczoznawcę, który określił wartość rynkową sprowadzonego samochodu uwzględniając stan techniczny pojazdu ustalony na podstawie przedłożonej przez skarżącego oceny technicznej nr [...] z dnia 1 marca 2007 r. (załączonej do zgłoszenia celnego) oraz załączonych do niej fotografii zgłoszonego pojazdu. Biegły rzeczoznawca w sporządzonej wycenie podał zarówno źródła, jak i przesłanki, na podstawie których sporządził wycenę na kwotę 100.000 zł. Następnie organ celny ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę 59.632 zł, przyjmując do wyliczeń wartość podaną w opinii rzeczoznawcy jako wartość brutto i pomniejszając ją o elementy, których wysokość bezpośrednio wpływa na ostateczną cenę, tj. marża, cło, podatek akcyzowy i podatek VAT. Tak ustalona wartość celna sprowadzonego pojazdu rażąco odbiegała od wartości podanej w zgłoszeniu celnym przez skarżącego, która wynosiła 6.817 zł.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 220 WKC poprzez wadliwe zaksięgowanie retrospektywne długu celnego, gdyż organy celne w sytuacji ustalenia, że kwota należności wynikających z długu celnego została zaksięgowana w kwocie niższej od prawnie należnej, mają obowiązek zaksięgowania pozostającej do pokrycia kwoty w terminie dwóch dni, licząc od dnia w którym dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika. Zauważyć także należy, iż skarżący nie uzasadnił naruszenia powyższego artykułu, a także nie wskazał, który z jego ustępów został w szczególności naruszony. Tym samym brak jest podstaw do szczegółowego odniesienia się do przedstawionego w skardze kasacyjnej zarzutu.
Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz 151 p.p.s.a., bowiem zasadnie przyjął, iż w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez kasatora przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. Tym samym nie doszło również do naruszenia zasady praworządności wynikającej z przepisów Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.) i zasądził od skarżącego na rzecz organu administracji kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, to jest kosztów zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.