Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 10 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 202/10

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009r., sygn. akt I SA/Ke 494/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., oddalił skargę S. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie długu celnego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.

S. R. (dalej: skarżący) [...] zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki Jeep Grand Cherokee o nr nadwozia [...], rok produkcji 2006 – nr SAD [...]. Do zgłoszenia celnego Skarżący dołączył rachunek z [...]r. określający wartość samochodu na kwotę 1 600,00 USD, tytuł własności pojazdu nr [...] z [...]r. oraz ocenę techniczną o nr [...] z dnia [...]r. wystawioną przez uprawnionego rzeczoznawcę – P. K., którą dokonano oceny stanu technicznego zgłoszonego pojazdu. Urząd Celny dokonał rewizji w dniu [...]r., która to rewizja potwierdziła tożsame uszkodzenia pojazdu jak wskazane w opinii rzeczoznawcy.

Po uiszczeniu należności zadeklarowanych w zgłoszeniu organ celny zwolnił towar do deklarowanej procedury. W związku z wątpliwościami powziętymi przez urząd celny dotyczącymi zadeklarowanej ceny na rachunku przedstawionym przez skarżącego dołączonym do zgłoszenia celnego, organ celny w dniu [...]r. zwrócił się z prośbą do eksportera przedmiotowego pojazdu wymienionego w tytule własności, to jest W. INC, o udzielenie informacji związanych z okolicznościami sprzedaży przedmiotowego pojazdy.

Za pośrednictwem poczty elektronicznej wpłynęło do urzędu celnego pismo stanowiące odpowiedź przedsiębiorstwa W. INC. Z pisma wynikało, iż eksporter sprzedał przedmiotowy pojazd K. S. w dniu [...]r. za kwotę 9600,00 USD. Na dowód przeprowadzonej transakcji eksporter przesłał kopię faktury o nr [...] oraz kopie tytułu własności o nr [...] oraz wydruk ze strony internetowej www.partsbyweller.com zawierający ogłoszenie sprzedaży zadeklarowanego samochodu. Kwota sprzedaży samochodu osobowego marki Jeep Grand Cherokee samochodu wynosiła 9.900,00 USD.

Wobec uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna nie stanowi całkowitej faktycznie zapłaconej lub należnej kwoty za towar, postanowieniem o nr [...] z dnia [...]r. (doręczonym dnia [...]r.) wszczęto postępowanie celne w sprawie zgłoszenia celnego o nr [...] z dnia [...]r. obejmującego procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu towar – samochód osobowy.

Organ celny mając na uwadze informacje otrzymaną od eksportera, a także analizując certyfikat własności dołączony do zgłoszenia celnego, pismem z dnia [...]r. wezwał K. S. do wskazania od kogo oraz za jaką kwotę zakupił pojazd jak również gdzie i kiedy miała miejsce transakcja, a także wezwał K. S. do wskazania komu i za jaką kwotę następnie sprzedał pojazd osobowy. Wezwanie nie zostało doręczone, gdyż jak wynikało z adnotacji otrzymanej od Poczty Polskiej, adres ul. Niepodległości 5 w Łodzi nie występuje, podobnie jak adres Pl. Niepodległości 5.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. wystąpił z wnioskiem do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA celem dokonania sprawdzenia czy osoba o nazwisku K. S. lub K. S. zamieszkuje pod adresem ul. Niepodległości 5, 78-200 Łódź. W dniu [...]r. wpłynęło do organu pismo zawierające odpowiedź na ten wniosek, z którego to pisma wynikało, iż taka osoba lub osoby nie figurują w zbiorze powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL).

Skarżący przesłuchany w charakterze strony zeznał, iż samochód osobowy w jego imieniu zakupił na giełdzie w Stanach Zjednoczonych Ameryki jego kolega – P. A. za kwotę 1.600,00 USD. Kwotę za samochód uiścił P. A., a gdy przyjechał do Polski skarżący zwrócił mu zapłacona za pojazd kwotę.

Organ celny pismem z [...]r. zwrócił się z pytaniem do eksportera pojazdu czy rachunek załączony do zgłoszenia celnego przez skarżącego został kiedykolwiek sporządzony przez W. INC jako dokument potwierdzający zawarcie transakcji. Z odpowiedzi wynikało, iż rachunek załączony do zgłoszenia celnego przez skarżącego nie został sporządzony przez W. INC. Dodatkowo eksporter wskazał, że przesłał do organu celnego jedyną fakturę jaką wystawił.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. powołał biegłego rzeczoznawcę, w celu ustalenia wartości na rynku polskim przedmiotowego pojazdu z uwzględnieniem uszkodzeń wskazanych w ocenie technicznej nr [...] z dnia [...]r. Biegły określił wartość zgłoszonego samochodu na kwotę 44.100,00 PLN.

Zgodnie z art. 200 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, postanowieniem o nr [...] z dnia [...]r. (uznanym za doręczone w dniu [...]r. zgodnie z trybem przewidzianym w art. 150 §2 ustawy Ordynacja podatkowa) wyznaczono skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, składania dodatkowych wyjaśnień oraz zapoznania się z całością zebranych w sprawie materiałów. Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu praw.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dniu [...] kwietnia 2009r. zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości 2 042,00 PLN oraz określił kwotę odsetek w wysokości 220,00 PLN.

Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] września 2009r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na wątpliwości, jakie wzbudziła cena zapłacona za pojazd. Wskazał również na metody wyliczenia wartości celnej wskazane w art. 30 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE. L. Nr 302, s. 1; Polskie wydanie specjalne rozdz. 2, t. 4, str. 307; dalej: WKC) i podniósł, że organ I instancji wskazał brak podstaw do ustalenia wartości pojazdu metodami przewidzianymi w art. 30 ust. 2 lit. a, b, c, d WKC. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a, b, c, d ust. 2 art. 30 WKC. Organ wyjaśnił przyczyny, z powodu których kolejne metody ustalenia wartości celnej nie mogły mieć zastosowania w sprawie. Wartość celna pojazdu ustalona została na podstawie art. 31 ust. 1 WKC. Zgodnie z treścią tego przepisu jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., przepisów Działu II Rozdziału III WKC.

Organ podniósł, że z uwagi na fakt, że cena towaru wskazana w dokumencie zakupu oraz w deklaracji wartości celnej rażąco odbiega od cen podobnych modeli zastosowano art. 181 a ust. 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC (Dz. Urz. WE L. Nr 253, s. 1; Polskie wydanie specjalne rozdz. 2, t.6, str. 3; dalej: RWKC). Organ odwoławczy zaznaczył, że organ pierwszej instancji w sposób czytelny i wyczerpujący odniósł się do braku podstaw do ustalenia spornej wartości pojazdu metodami przewidzianymi w art. 30 ust. 2 lit. a, b, c, d. W związku z tym wartość celna została ustalona na podstawie przepisów art. 31 ust. 1 WKC.

W niniejszej sprawie organ celny nabrał poważnych wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna została ustalona w oparciu o cenę faktycznie zapłaconą lub należna za dany pojazd. Wątpliwości organu wzbudziły zapis w załączonym przez skarżącego tytule własności. Zgodnie z tytułem własności osobą, która zakupiła pojazd osobowy od firmy W. INC był K. S., a zarówno na rachunku przedstawionym przez skarżącego jak i na deklaracji celnej D.W.1 jako kupujący wskazany jest S. R.. Organ podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci faktury o nr [...], pisma eksportera, a także tytułu własności zarówno załączonego przez skarżącego jak i przesłanego przez eksportera wynika, że firma W. INC dokonało sprzedaży pojazdu osobowego K. S..

Organ celny mając na względzie zgromadzone materiały nie dał wiary jakoby kolega skarżącego – P. A. dokonał zakupu przedmiotowego pojazdu na aukcji w Detroit za kwotę 1 600,00 USD. W związku z znacznymi rozbieżnościami zeznania skarżącego zasadnie uznano za niewiarygodne. W świetle zgromadzonego materiału zdaniem organu rachunek z dnia [...]r. jest nieautentyczny. Reasumując zdaniem organu II instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności faktura, dokumenty i wyjaśnienia dostarczone przez eksportera podważają zadeklarowaną przez skarżącego wartość przedmiotowego pojazdu.

Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. S. R. zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art. 123 Ordynacji podatkowej a w szczególności zasad określonych prowadzenia postępowania poprzez odmówienie skarżącemu dostarczenia kserokopii dokumentów o które zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w K. pismem z dnia [...]r. Brak dokumentów zdaniem skarżącego uniemożliwił mu przygotowanie odwołania w całym zakresie sprawy. Zarzucił też naruszenie art. 121 § 1, art. 121 § 2 (błędne pouczenie skarżącego), art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej – zdaniem skarżącego zachodzi naruszenie zasady prawdy obiektywnej kiedy to ukrywa się przed podatnikiem kluczowe dokumenty dla sprawy, z którymi skarżący w dalszym ciągu się nie zapoznał. Naruszenie art. 123 Ordynacji podatkowej skarżący argumentował brakiem urzędowych tłumaczeń jakie powinny się znaleźć w aktach sprawy, tym bardziej jak nadmienił skarżący nie zna on języka angielskiego dlatego też nie mógł się w sposób prawidłowy zapoznać w aktami. Skarżący zarzucił, iż Dyrektor wydając decyzję nie ocenił i nie zapoznał się należycie w materiałem w sprawie, gdyż bezkrytycznie przepisał uzasadnienie decyzji organu I instancji.

Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę S. R..

Sąd wskazał, iż należy zgodzić się z organami celnymi, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu wyłącznie na poziomie wartości transakcyjnej. Za uzasadnione należy uznać w szczególności powzięte w toku kontroli postimportowej wątpliwości co do autentyczności i rzetelności załączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji, która miała potwierdzać fakt nabycia samochodu w Stanach Zjednoczonych za kwotę 1600,00 USD.

W ocenie Sądu, organy celne prawidłowo przyjęły, że zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 181a RWKC. Wskazane przez organ okoliczności, w szczególności przedstawiona przez eksportera faktura dokumentująca sprzedaż na rzecz K. S. samochodu za kwotę 9600,00 USD, jako jedyny dokument sprzedaży tego samochodu wystawiony przez firmę W. INC, niezgodność szaty graficznej pomiędzy fakturą załączoną do zgłoszenia a przedłożoną przez eksportera, fakt, że wartość transakcji udokumentowana fakturą eksportera koresponduje z ceną wskazaną w ofercie sprzedaży, stanowiły wystarczające dowody dla potwierdzenia uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej. Przedstawiona argumentacja, zdaniem Sądu, przekonuje o istnieniu w sprawie uzasadnionych wątpliwości, o jakich mowa w art. 181a RWKC. Dokonana ocena materiału dowodowego nie jest oceną dowolną. Organ rozważył dowody we wzajemnym powiązaniu, wskazał dlaczego odmówił wiary zeznaniom skarżącego.

Organ odniósł się do zeznań złożonych przez skarżącego w zakresie wskazującym na dokonanie zakupu samochodu przez P. A. na giełdzie w Detroit za kwotę 1600,00 USD, uznając je za niewiarygodne. Podkreślić należy, że przepis art. 181a RWKC mówi o istnieniu uzasadnionych wątpliwości, organ nie jest zatem zobligowany do prowadzenia czynności dowodowych w celu ustalenia wysokości ceny transakcyjnej. W ocenie Sądu, podjęte przez organ celny czynności wyjaśniające w tym zakresie i uzyskane w ich wyniku materiały porównawcze oraz dokumenty były wystarczające i miarodajne dla zakwestionowania wartości transakcyjnej. Organy celne rzeczowo, logicznie i spójnie wyjaśniły przyczyny swoich wątpliwości. Skoro organ dysponował wzajemnie uzupełniającymi się dowodami przedstawionymi przez eksportera dotyczącymi transakcji sprzedaży przez niego przedmiotowego samochodu nie było potrzeby dokonywać analizy cen na rynku USA, a wobec wykazania uzasadnionych wątpliwości odnośnie ceny transakcyjnej, nie zachodziła konieczność uzyskiwania informacji od P. A..

Podkreślić należy, że to skarżący do zgłoszenia celnego przedłożył dokumenty wystawione przez firmę W. INC jako dokumenty nabycia samochodu, a zatem w sposób uprawniony organy dokonały ich weryfikacji u wykazanego w dokumentach sprzedawcy.

Tym samym Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia zarzutu skargi w zakresie naruszenia przepisu art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Za niezasadny, zdaniem Sądu, należy uznać zarzut naruszenia art. 121 § 1 i art. 123 Ordynacji podatkowej przez odmowę dokonania doręczenia skarżącemu kserokopii dokumentów, o które zwrócił się pismem z dnia [...] kwietnia 2009r. Przepisy Ordynacji podatkowej nie nakładają na organy obowiązku sporządzenia i wydawania kserokopii dokumentów sprawy. Realizację czynnego udziału w postępowaniu stanowi możliwość zapoznania się z aktami na każdym etapie postępowania, przeglądania akt, sporządzania notatek, kopii czy odpisów, osobiście lub przez pełnomocnika (art.178 § 1 Ordynacji podatkowej) jak również żądanie uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania uwierzytelnionych odpisów (art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 267 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, odpisy lub kopie z akt sprawy są sporządzane przez organ podatkowy na koszt strony. Wobec powyższego uprawnione jest stanowisko organu, że sporządzenie i przesłanie kserokopii żądanych dokumentów nie jest przewidziane przepisami Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu I instancji nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej przez brak w aktach sprawy urzędowych tłumaczeń dokumentów sporządzonych w języku angielskim. W aktach sprawy jest urzędowe tłumaczenie dokumentów, sporządzone w dniu [...] września 2008r przez tłumacza przysięgłego R. B. Jakkolwiek zostało sporządzone dopiero na etapie postępowania odwoławczego, to skarżący miał zapewnioną możliwość zapoznania się z treścią dokumentów. Skarżący został zawiadomiony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (dowód doręczenia powiadomienia w aktach k. - 106 akt), lecz nie skorzystał z tej możliwości.

S. R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w wysokości prawem przepisanej, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. 1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest:
2. - art. 29 ust. 1 WKC, poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wartości transakcyjnej,
3. - art. 31 ust. 1 WKC poprzez zastosowanie dla określenia wartości celnej sprowadzonego samochodu, metody "ostatniej szansy" oraz polegające na błędnym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie brak jest możliwości ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, gdy w rzeczywistości możliwość taka istniała,
4. - art. 181a ust. 1 i ust. 2 RWKC poprzez przyjęcie przez organy celne, iż miały one na podstawie okoliczności sprawy "uzasadnione wątpliwości", że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC,
5. - art. 220 WKC poprzez wadliwe zaksięgowanie retrospektywnie długu celnego;
6. 2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z
7. - art. 121 § 1 i 2, art.122, art. 180 § 1, art.187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, pomimo naruszenia przez organy celne wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej i przyjęcie, że organy celne działały zgodnie z przepisami prawa oraz poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie przyjęcie wadliwego ustalenia faktycznego oraz poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego i zaakceptowania wybiórczej, i dowolnej oraz niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie faktu, iż przedmiotem importu był samochód stary i wyeksploatowany;
8. - art. 190 oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepowiadomienie strony o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego i uniemożliwienie przez to stronie czynnego udziału w tej czynności oraz ograniczenie jej prawa do udziału w postępowaniu,
9. - zasady praworządności wynikającej z przepisów art. 2, 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucił błędne przyjęcie, iż brak jest możliwości ustalenia wartości celnej na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, gdy taka możliwość istniała. Zdaniem skarżącego wątpliwości jakie posiadały organy celne, co do wiarygodności dokumentów zostały, zdaniem skarżącego, dostatecznie wyjaśnione, dlatego też organ powinien bezsprzecznie zastosować przepis art. 29 WKC, zgodnie z którym wartością celną towaru jest cena transakcyjna to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna. Zdaniem skarżącego przy ustalaniu wartości celnej należało uwzględnić fakt, że pojazd był uszkodzony i sprzedawany w postaci znacznie obniżonej. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł, iż organ opierając się na danych wynikających ze stron internetowych nie wyjaśnił, jakie kryteria zdecydowały o wyborze tychże stron jako źródła danych porównawczych.

Skarżący wskazał, że Sąd I instancji wydając rozstrzygnięcie opierał się w dużej mierze na nieprawidłowym stanie faktycznym. Skarżący przedstawił dokumenty, to jest rachunek z kwotą, która zdaniem organu nie jest autentyczna a organ celny nie wyjaśnił w dostateczny sposób okoliczności faktycznych oraz okoliczności zakwestionowania prawidłowości wykazanej w zgłoszeniu celnym kwoty transakcji. Ponadto, zdaniem skarżącego organy, mimo posiadania danych personalnych P. A., który to zakupił w mieniu skarżącego pojazd, nie podjęły żadnych czynności w stosunku do tej osoby w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Według skarżącego zeznania i wyjaśnienia P. A. miałyby ogromny wpływ na wyjaśnienie stanu faktycznego.

Skarżący wskazał również, że obowiązek zebrania całego materiału dowodowego ma kluczowe znaczenie dla stosowania przepisów prawa materialnego. Podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego jest bowiem wcześniejsze, prawidłowe i dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Zdaniem skarżącego organy celne pomimo ciążącego na nich obowiązku nie dokonały kompleksowej i dokładnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a jedynie kurczowo trzymały się własnej tezy.

Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie jej, jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. Jego zdaniem rozstrzygnięcie, którego dotyczy skarga kasacyjna zapadło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, mającymi zastosowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty długu celnego jak i odsetek od kwoty długu celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza nie tylko obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym jego zdaniem uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu ale również uzasadnienie ich naruszenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało.

S. R. oparł skargę kasacyjną na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są one zasadne. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 180 § 1, art.187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej uzasadniany jest w ten sposób, że według strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji przyjął wadliwe ustalenia organów celnych, które uznały, iż istniały uzasadnione wątpliwości co do tego czy zadeklarowana wartość celna stanowiła cenę faktycznie zapłaconą. Ponadto, twierdziła, iż wojewódzki sąd administracyjny niesłusznie zaakceptował zaniechanie przeprowadzenia przez organy celne dowodu z zeznań P. (P.) A., który według jej zeznań miał kupić samochód na giełdzie w Detroit.

Zakres niezbędnych ustaleń faktycznych określają przepisy prawa materialnego, których subsumcja może następować we wskazanych przez prawodawcę okolicznościach.

Przepisem prawa materialnego, którego zastosowanie stanowiło podstawę odstąpienia w niniejszej sprawie od ustalania wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej o jakiej mowa w art. 29 WKC, jest art. 181 a ust. 1 RWKC. Zgodnie z tym przepisem organy celne nie muszą stosować metody wartości transakcyjnej jeżeli, po wyczerpaniu procedury określonej w art. 181a ust. 2 RWKC, mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

Źródłem uzasadnionych wątpliwości mogą być w szczególności okoliczności wskazujące, że dokumenty służące do określenia wartości celnej nie są wiarygodne pod względem formalnym bądź materialnym (por. wyrok WSA w Białymstoku z 16 kwietnia 2008 r., sygn. I SA/Bk 75/08, LEX nr 476827).

Strona wnosząca skargę kasacyjną nie przedstawiła argumentów, które mogłyby stanowić podstawę zakwestionowania przyjętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. ustaleń, z których wynikało, że przedstawiony przez importera rachunek sprzedaży nie został wystawiony przez określonego jako sprzedawca W. INC. Ustalenie to zostało należycie poparte informacjami od podmiotu wskazywanego jako eksporter, który wyjaśnił, że nie wystawiał przedstawionego przez importera rachunku różniącego się formą graficzną od rachunków wystawianych przez ten podmiot oraz, że importowany pojazd sprzedał innej niż S. R. osobie (K. S./S.), której tytuł własności potwierdził.

Dalszym, trafnie wskazanym, źródłem uzasadnionych wątpliwości organu celnego było niepodważone i poparte dokumentami pochodzącymi od eksportera ustalenie, że importowany samochód [...] stycznia 2007 r. został sprzedany przez W. INC za kwotę 9600,00 USD, podczas gdy na dołączonym do zgłoszenia celnego rachunku z [...] maja 2007 r. cena sprzedaży została określona na 1600,00 USD. Wątpliwości dotyczące rozbieżności pomiędzy sumą wskazywaną przez importera a rzeczywistą wartością pojazdu zostały potwierdzone dowodem z opinii biegłego, której wartość dowodowa nie została skutecznie podważona.

Dowód z przesłuchania w charakterze świadka osoby, która według twierdzeń importera miała zakupić "dla niego" samochód na giełdzie w Detroit, był nieprzydatny dla usunięcia uzasadnionych wątpliwości organu celnego, że zadeklarowana wartość celna stanowiła cenę faktycznie zapłaconą lub należną. Osoba ta (P./P. A.) nie była wymieniona na przedstawionym przez importera rachunku. Jej zeznania nie mogły podważyć ustalenia, że W. INC nie wystawiał dołączonego do zgłoszenia celnego rachunku o odmiennej szacie graficznej od stosowanej przez ten podmiot i że importowany samochód sprzedał innej niż importer osobie. Bez wpływu na ocenę nieautentyczności dołączonego do zgłoszenia celnego rachunku pozostawałoby też badanie cen używanych samochodów na rynku amerykańskim, celowość przeprowadzenia którego wskazywano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W toku postępowania celnego w przedstawionych okolicznościach nie doszło do naruszenia zasady budzenia zaufania do organów podatkowych/celnych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) ani też zasady prawdy materialnej i zasad dotyczących gromadzenia oraz oceny materiału dowodowego (art. 122, art. 180 § 1, art.187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej). Dokonane ustalenia znajdowały należyte oparcie w dowodach, spośród których największe znaczenie miały nie wzbudzające wątpliwości co do wiarygodności dokumenty pochodzące od eksportera.

Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała w jej uzasadnieniu na czym miałoby polegać zarzucane naruszenie zasady udzielania informacji wyrażonej w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, wobec czego nie wykazała by naruszenie tej zasady istotnie nastąpiło.

S. R., jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, upatruje naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w tym, że dokumenty, na podstawie których dokonano ustaleń co do istotnych wątpliwości co do ceny wskazywanej jako faktycznie zapłacona, nie zostały przetłumaczone. Zarzut w tej części strona odnosi do nieprzetłumaczenia wydruków stron internetowych, na których wskazywano ceny pojazdów takich jak importowany. Zarzut w omawianej części jest chybiony z tego powodu, że uzasadnione wątpliwości organu celnego wynikały z wskazanych innych źródeł niż informacje na stronach internetowych eksportera. Pozostałe dokumenty sporządzone w języku angielskim, na podstawie których dokonywano ustaleń, zostały przetłumaczone na język polski.

Zarzut naruszenia art. 190 oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepowiadomienie strony o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego i uniemożliwienie przez to stronie czynnego udziału w tej czynności oraz ograniczenie jej prawa do udziału w postępowaniu jest chybiony z tego powodu, że jak wynika z akt sprawy, strona została powiadomiona o powołaniu biegłego i terminie przeprowadzenia oględzin pojazdu. Organ celny ponadto wykonał przed wydaniem decyzji określony w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień związanych z obecnością przy czynnościach biegłego oraz możliwością kwestionowania wydanej przez niego opinii. Zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywody dotyczące pozbawienia możliwości zadawania pytań biegłemu w tej sytuacji nie przystają do rzeczywistego przebiegu postępowania celnego.

Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wyjaśniła na czym miałoby polegać naruszenie zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 2, 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej w zakresie, którego nie dotyczyły pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zarzut naruszenia wskazanych przepisów nie wymaga wobec tego, by odrębnie do nie go się odnosić. Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.), której art. 262 wymieniono w omawianym zarzucie, utraciła moc obowiązującą z dniem 1 maja 2001 r.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie są zasadne.

S. R. zarzuca naruszenie art. 29 ust. 1 WKC przez jego niezastosowanie i art. 31 ust. 1 WKC przez jego zastosowanie. Istota obu zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy istniały podstawy do uznania, ze wartością transakcyjną importowanego towaru była cena, jaka została określona w dołączonym do zgłoszenia celnego rachunku, stanowiąca cenę faktycznie zapłacona. Tym samym, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, brak było podstaw do stosowania metody "ostatniej szansy".

Odnosząc się do tych zarzutów Naczelny Sąd administracyjny w pierwszej kolejności powołuje się na przedstawione wcześniej argumenty dotyczące istnienia uzasadnionych wątpliwości organu celnego, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC i co za tym idzie, przewidzianej w art. 181a ust. 1 RWKC możliwości odstąpienia od kierowania się wskazaną przez importera sumą mającą stanowić cenę faktycznie zapłacona lub należną.

S. R. nie przedstawił argumentacji podważającej stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. co do niemożności posługiwania się w przypadku importu używanego samochodu metodami określonymi sekwencyjnie w art. 30 ust. 2 WKC, stosowanymi w pierwszej kolejności w przypadkach niemożności ustalenia wartości celnej importowanego towaru na podstawie art. 29 WKC. Wobec tego nie zakwestionował skutecznie tezy, że jedyną możliwą metodą ustalenia wartości celnej w niniejszej sprawie była metoda "ostatniej szansy", o jakiej mowa w art. 31 ust. 1 WKC. Sposób zastosowania metody opisanej w art. 31 ust. 1 WKC nie został podważony, zwłaszcza jeśli zważyć, że ani nie zarzucono naruszenia art. 31 ust. 2 WKC, którym to przepisem określono zakazy w zakresie ustalania wartości celnej, ani też przepisów wymienionych w art. 31 ust. 1 WKC, z którymi powinny być zgodne środki stosowane przy ustalaniu wartości celnej.

Zarzut naruszenia art. 181a ust. 1 i 2 RWKC uzasadniany jest jedynie w ten sposób, że zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną nie istniały uzasadnione wątpliwości, że wskazywana przez importera suma stanowiła cenę faktycznie zapłaconą. Prawidłowe ustalenia organów celnych przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wskazywały, że uzasadnione wątpliwości, przedstawione przy omówieniu zarzutu naruszenia przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i 2, art.122, art. 180 § 1, art.187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, rzeczywiście istniały. Strona nie wskazała w jaki sposób jej zdaniem doszło do uchybienia procedurze określonej w art. 181a ust. 2 RWKC RWKC i tym nie wykazała, by doszło do naruszenia tego przepisu, który jest przepisem postępowania a nie prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 220 WKC należało uznać, że jest on wadliwie skonstruowany, bowiem wskazany przepis składa się z dwóch jednostek redakcyjnych (2 punkty z tego punkt drugi tego przepisu ustawodawca podzielił na podpunkty odpowiednia a, b i c, przy czym każda z jednostek redakcyjnych reguluje inną materię), a autor skargi kasacyjnej nie wskazuje, o którą z nich chodzi. Strona wnosząca skargę kasacyjną w ogóle nie przedstawiła uzasadnienia tego zarzutu. Ułomność zarzutu pozbawionego uzasadnienia i dokładnego określenia naruszonego przepisu, to jest elementów, do których ustawodawca odwołuje się w art. 174 i 176 p.p.s.a., powoduje, że uchyla się on spod kontroli kasacyjnej, jeśli zważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do doprecyzowania za stronę zgłoszonych zarzutów (por. między innymi wyroki NSA: z 31 sierpnia 2010r., sygn. II OSK 1148/09, LEX nr 737689; z 5 sierpnia 2010r., sygn. I FSK 1353/09, LEX nr 744171; z 15 lipca 2010r., sygn. I OSK 217/10, LEX nr 672895).

Skarga kasacyjna z wymienionych powodów podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.