Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Ol 17/06 oddalił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia [...]listopada 2005 r., Nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych.
Sąd I instancji podzielił ustalenia faktyczne organów celnych obu instancji, z których wynikało, że w dniu [...] października 2003 r. patrol Policji ustalił, iż na posesji D. B. w miejscowości Pożarki gmina Kętrzyn znajduje się będący własnością M. K. pojazd marki Ford Transit nr nadwozia [...] z jedną tablicą rejestracyjną nr [...], którego numer nadwozia nie odpowiadał numerowi nadwozia wpisanemu w dowodzie rejestracyjnym (według kopii dowodu rejestracyjnego znajdującej się w pojeździe). M. K. zeznał (protokoły z dnia 4 listopada 2003 r., z dnia 5 stycznia 2004 r., z dnia 27 lutego 2004 r. i z dnia 30 marca 2004 r.), że latem 2003 r. kupił samochód marki Ford Transit posiadający niemieckie numery rejestracyjne w miejscowości Świętajno za cenę 5000 złotych, nie zawierając umowy pisemnej. Oświadczył, że działał jako pełnomocnik W. B. – obywatela Łotwy. W sprzedaży samochodu pośredniczył M. W., który w zeznaniach z dnia 30 listopada 2003 r. oświadczył, że przywozu pojazdu dokonał i uczestniczył w transakcji A. M., który zeznając w dniu 21 maja 2004 r. zaprzeczył, że przyjechał do Polski tym samochodem, oraz że zna M. K.o i M. W..
Przesłuchiwany w dniu 7 kwietnia 2004 r. i w dniu 29 czerwca 2004 r. M. W. zeznał, że przyjechał do Polski przedmiotowym samochodem wraz z obywatelem Niemiec, oraz że w miejscowości Świętajno M. K. przekazał mu kwotę 1000 euro i odebrał od niego kluczyki od samochodu. Pieniądze i tablice rejestracyjne zostały przekazane Z. M. – posiadającemu kartę stałego pobytu w Niemczech, aby ten przekazał je właścicielowi.
Na skutek powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w Olsztynie decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., Nr [...] stwierdził powstanie długu celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny wyżej wymienionego samochodu marki Ford Transit, określił kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku od towarów i usług oraz odsetek od wymierzonych należności celnych i podatkowych wobec dłużników: M. K. i M. W. oraz wezwał do uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego i kwoty podatku od towarów i usług, wraz z należnymi odsetkami.
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. wydaną po rozpoznaniu odwołania M. K., Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie uchylił decyzję organu celnego I instancji w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego oraz określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w imporcie i orzekając w tym zakresie zarejestrował kwotę wynikającą z długu celnego, powiadomił o wysokości zarejestrowanej kwoty długu celnego, podatku od towarów i usług i wysokości odsetek oraz wezwał do uiszczenia tych należności. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podzielił ustalenia organu celnego I instancji, co do nielegalnego wprowadzenia przedmiotowego pojazdu na polski obszar celny przez M. W. i przyjęcia daty nielegalnego wprowadzenia pojazdu na dzień 29 października 2003 r. (według notatki policji, że pojazd znajdował się na polskim obszarze celnym w sytuacji powodującej powstanie długu celnego), wobec braku wskazania tej daty przez M. W..
Organ odwoławczy powołując się na treść przepisu art. 210 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) stwierdził, że w niniejszej sprawie osobą, która wprowadziła nielegalnie towar i dłużnikiem długu celnego jest M. W.. Dłużnikiem długu celnego jest także M. K., który dokonując zakupu przedmiotowego pojazdu w sytuacji, gdy okoliczności transakcji wskazywały, że pojazd nie jest dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym, dochowując należytej staranności mógł się dowiedzieć, że pojazd ten jest nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. Organ wskazał przy tym na treść przepisu art. 221 Kodeksu celnego, który stanowi o solidarnym zobowiązaniu do zapłaty kwoty wynikającej z długu celnego. Zdaniem organu, udzielone M. K. przez W. B. pełnomocnictwo pozostaje, bez związku ze sprawą powstałego długu celnego. Uznając za zasadny zarzut niewłaściwego ustalenia wartości celnej pojazdu, organ odwoławczy orzekł w tym zakresie, określając należności celne i podatek w niższych kwotach.
Oddalając skargę M. K. na powyższą decyzję Sąd I instancji uznał za bezsporne ustalenia dokonane przez organy celne, których skarżący nie kwestionował, że nabył on latem 2003 r. w miejscowości Świętajno za cenę 5000,00 złotych samochód ciężarowy marki Ford Transit na niemieckich numerach rejestracyjnych. Sąd I instancji powołując się na przepisy ustawy – Kodeks celny regulujące procedurę dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym stwierdził, że zgodnie z treścią przepisu art. 210 § 1 w związku z art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, za moment powstania długu celnego uznaje się chwilę nielegalnego wprowadzenia towaru.
Zdaniem Sądu I instancji, zasadnie organy celne przyjęły, że wprowadzenie przedmiotowego pojazdu zostało dokonane nielegalnie, skoro nabyty przez skarżącego samochód pochodził z Niemiec, został wprowadzony na polski obszar celny bez uiszczenia należności celnych – nie został więc przedstawiony organowi celnemu. Brak też, zdaniem Sądu I instancji, podstaw do uznania, że samochód ten został wprowadzony na polski obszar celny przez Z. M. w ramach procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.
Sąd I instancji powołując się na protokoły zeznań składanych w toku postępowania karnego skarbowego stwierdził, że M. W., po telefonicznych uzgodnieniach ze skarżącym sprowadził samochód z zagranicy, wykorzystując podczas przekraczania granicy obecność w pojeździe obywatela Niemiec (tę wersję zdarzeń M. W. przedstawił w dniu 7 kwietnia 2004 r. i w dniu 29 czerwca 2004 r.). W ocenie Sądu I instancji, wnioski organów celnych wyprowadzone z powyższych zeznań - co do sposobu i okoliczności powstania długu celnego oraz dłużnika należności celnych i podatkowych w osobie M. W. – nie naruszyły mających w prawie zastosowanie reguł i zasad postępowania określonych w dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w tym wyrażonej w przepisie art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów.
Zdaniem Sądu I instancji, z treści przepisu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego wynika, że skarżący jest obok Mieczysława Wielka dłużnikiem solidarnie zobowiązanym do uiszczenia należności celnych, wobec niekwestionowanego faktu nabycia przedmiotowego samochodu i przy pełnej wiedzy o tym, że samochód ten nie został przedstawiony organom celnym do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu celnego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dla uznania skarżącego za dłużnika na podstawie przepisu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego nie ma znaczenia fakt, iż działał on w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez W. B.. Pełnomocnictwo do nabycia samochodu nie mogło bowiem obejmować swym zakresem nielegalności wprowadzenia pojazdu na polski obszar celny. Z treści powołanego przepisu wynika, że dłużnikiem staje się osoba, która nabywa, posiadała lub posiada towar nielegalnie wprowadzony nie tyle z powodu stania się jego właścicielem bądź posiadaczem, ale z powodu wiedzy, co do jego nielegalnego wprowadzenia bądź niedołożenia należytej staranności, by tą wiedzę posiąść. Pełnomocnik odpowiada więc w takim wypadku za własne działania bądź zaniechania związane z transakcją dokonywaną na cudzy rachunek.
W konkluzji Sąd I instancji powołując treść przepisu art. 188 Ordynacji podatkowej stwierdził, że zasadnie organy celne nie uwzględniły żądań skarżącego o przeprowadzenie dowodów z zeznań jego mocodawcy oraz właściciela samochodu z Niemiec. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Od powyższego wyroku M. K. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i stwierdzenie, że należności celne - w związku z wprowadzeniem na polski obszar celny samochodu marki Ford Transit, rok produkcji 1993 - nie powstały. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem:
- 1) art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu cywilnego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dłużnikiem celnym jest osoba, która w cudzym imieniu i na cudzy rachunek nabyła towar ze świadomością jego nielegalnego wprowadzenia bądź zaniechaniem, na skutek niedbalstwa uzyskania wiedzy w tym zakresie;
- 2) art. 106 § 3 p.p.s.a. polegającym na odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Z. M. i W. B. oraz dowodu z akt sprawy karnej Sądu Rejonowego Wydział VI Grodzki w Szczytnie o sygn. VI Ks 44/06. Zdaniem skarżącego, pominięcie przeprowadzenia wymienionych dowodów doprowadziło do niezgodnych ze stanem faktycznym ustaleń, że samochód został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
- 3) art. 113 § 1 p.p.s.a. polegającym na zamknięciu rozprawy, mimo że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że z istoty pełnomocnictwa wynika upoważnienie do działania w imieniu i na rachunek mocodawcy, zatem skarżący nie działał, jako osoba nabywająca samochód. Odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania właściciela samochodu i mocodawcy była, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, bezpodstawna. M. W. zmienił bowiem zeznania: w postępowaniu karnym prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Szczytnie zeznawał, że samochód został wprowadzony na polski obszar celny przez obywatela Niemiec A. M., zaś odmienne zeznania składał w toku przesłuchań przez organy celne. W tej sytuacji przesłuchanie właściciela samochodu pozwoliłoby wyjaśnić okoliczności dotyczące wprowadzenia do Polski samochodu oraz jego wyrejestrowania w Niemczech, którego mógł dokonać tylko właściciel.
Ponadto, przesłuchanie A. M. pozwoliłoby wyjaśnić, w jakim charakterze występował M. W. przyjmując pieniądze od skarżącego. Rezygnacja z przesłuchania właściciela samochodu uniemożliwiła ustalenie, komu sprzedał on samochód.
Zdaniem skarżącego, nie ustalono, kto wprowadził samochód na polski obszar celny i z jakim zamiarem. M. W. nie mógł sprzedać samochodu ponieważ nie był jego właścicielem. Przesłuchanie W. B. pozwoliłoby natomiast ustalić, kiedy udzielił on skarżącemu pełnomocnictwa i czy wiedział on o kupnie samochodu od obywatela Niemiec. Ponadto, wobec zarzutów skarżącego dotyczących zmiany zeznań przez M. W., uzasadnione było zażądanie akt sprawy karnej.
W konkluzji wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że rozprawa została zamknięta pomimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, to jest przyczyny zmiany zeznań przez M. W., okoliczności umorzenia postępowania karnego wobec skarżącego, a także zarzuty skarżącego dotyczące korzystania przez obywatela Niemiec z odprawy warunkowej samochodu oraz okoliczności jego ukarania. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności doprowadziło do dokonania ustaleń, że samochód został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, podczas, gdy skarżący kwestionował je w postępowaniu administracyjnym twierdząc, że był przekonany o legalnym wprowadzeniu samochodu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna jest bezzasadna. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że o zakresie kontroli orzeczenia Sądu I instancji przesądza wola wnoszącego skargę kasacyjną.
W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego, a zatem oparła skargę kasacyjną na obydwu ustawowych podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), należy wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy, gdyż obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną, opartą na tej podstawie jest uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem proceduralnym, a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego.
Naruszenia przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżący upatruje w odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Z. M. i W. B. oraz dowodu z akt sprawy karnej Sądu Rejonowego Wydział VI Grodzki w Szczytnie, co jego zdaniem, doprowadziło do niezgodnych ze stanem faktycznym ustaleń, że samochód został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. Naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 113 § 1 p.p.s.a. polegało natomiast – jego zdaniem – na zamknięciu rozprawy, mimo że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. W ocenie skarżącego, pominięcie powyższych dowodów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dowody te wyjaśniłyby okoliczności sprowadzenia spornego pojazdu i uzasadniłyby uchylenie zaskarżonej decyzji, jako rozstrzygnięcia opartego na błędnie ustalonym stanie faktycznym.
Odnosząc się do powyższych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż są one bezzasadne. Zgodnie z treścią przepisu art. 181 Ordynacji podatkowej, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, (...) oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. W myśl art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W treści przepisu art. 262 Kodeksu celnego zawarte jest z kolei odesłanie do stosowania wyżej wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniu przed organami celnymi, na których spoczywa obowiązek prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania decyzji administracyjnej na podstawie zebranego materiału dowodowego.
Należy podkreślić, że sąd administracyjny orzeka na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez organy w postępowaniu administracyjnym i na podstawie materiału dowodowego sprawy, zgromadzonego w tym postępowaniu. Uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone tylko do dowodu z dokumentu może być zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzone przez sąd jedynie wówczas, gdy zaistnieje konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a ich wyjaśnienie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Omawiany przepis dotyczy tylko dowodu z dokumentu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05, opubl. w: ONSAiWSA 2006 nr 2, poz. 45).
Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie zatem dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.
Przenosząc te rozważania ogólne na ocenę zasadności omawianego zarzutu, należy przede wszystkim zauważyć, że Sąd I instancji nie odmówił dopuszczenia dowodu z oświadczeń wyżej wymienionych osób w sprawie, bowiem skarżący nie wnioskował o ich dopuszczenie, lecz jedynie twierdził w piśmie procesowym złożonym w toku postępowania, że organy celne nie przeprowadziły tego postępowania w sposób rzetelny i wyczerpujący.
Sąd I instancji trafnie przy tym nie uznał za słuszne i niezbędne przeprowadzania dodatkowych dowodów z urzędu. Charakter stosunków prawnych łączących skarżącego z W. B. czy też Z. M. pozostaje bowiem bez wpływu na uznanie skarżącego za dłużnika solidarnie zobowiązanego do uiszczenia należności celnych i podatkowych na gruncie rozpoznawanej sprawy. Organy celne miały przy tym wynikające z przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa - stosowanych w tym postępowaniu odpowiednio, na mocy odesłania zawartego w Kodeksie celnym - prawo do dokonania własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Stawiany Sądowi I instancji zarzut nieprzeprowadzenia dodatkowych dowodów, jest zatem bezpodstawny. Strona skarżąca stawiając powyższe zarzuty w istocie kwestionuje zaakceptowanie ustaleń faktycznych dokonanych i ocenionych przez orzekające w sprawie organy. Dowody z przesłuchań wyżej wymienionych osób miałyby być - co podnosi strona wnosząca skargę kasacyjną - złożeniem dodatkowych wyjaśnień, poza złożonymi w postępowaniu administracyjnym, co nie było celowe, a tym bardziej konieczne, z uwagi na prawidłową interpretację zgromadzonego materiału dowodowego, w zgodzie z obowiązującymi regułami, określonymi w przepisach ustawy – Ordynacja podatkowa. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że zawsze dodatkowe wyjaśnienia strony skarżącej, mają służyć wsparciu jej stanowiska.
Nie można jednak stwierdzić, że istniały procesowo uzasadnione podstawy przeprowadzenia powyższych dowodów z urzędu przez Sąd I instancji, bowiem dokumenty mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to jest protokoły przesłuchań, znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i wchodzą one w skład materiału dowodowego zgromadzonego przez organy celne. Ustalenia te ocenił natomiast Sąd I instancji, zaś argumentacja skarżącego zawarta w skardze kasacyjnej stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami organów celnych i trafną oceną tych ustaleń dokonaną przez Sąd I instancji.
Należy również podkreślić, że Sąd I instancji dokonał oceny tych ustaleń w oparciu o przywołane podstawy prawne z Kodeksu celnego, dotyczące skutków naruszenia przepisów prawa celnego w związku z wprowadzeniem tego pojazdu na polski obszar celny i nie wypełnienia wynikającego z przepisów prawa obowiązku uiszczenia związanych z tym wprowadzeniem należności celnych i podatkowych, a przede wszystkim niedochowania należytej staranności przy zakupie przedmiotowego pojazdu przez Mieczysława Karnickiego.
Skoro więc Sąd I instancji uznał dokonaną przez organy celne interpretację materiału dowodowego za prawidłową, nieuzasadnionym jest czynienie temu Sądowi zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. i to z tego powodu, iż uznał pełnomocnictwo udzielone M. K. przez W. B. za pozostające bez związku ze sprawą długu celnego powstałego na skutek nielegalnego wprowadzenia pojazdu na polski obszar celny. Dopuszczenie dowodu z wyjaśnień wymienionych w skardze kasacyjnej osób, mających na celu wykazanie dodatkowych, poza ustalonymi w postępowaniu administracyjnym okoliczności wprowadzenia spornego pojazdu, o czym wyżej mowa – było zbędne, skoro osoby składające zeznania i wyjaśnienia w tej sprawie nie zaprzeczyły, że faktycznie pojazd ten został wprowadzony na polski obszar celny, to zaś z punku widzenia stosowania się do przepisów prawa celnego ma znaczenie podstawowe.
Bezzasadny jest także zarzut odmowy przeprowadzenia dowodu z akt sprawy karnej Sądu Rejonowego Wydział VI Grodzki w Szczytnie, skoro w aktach niniejszej sprawy znajduje się wyrok o sygn. akt VI Ks 44/04 (k. 238 akt administracyjnych), w którym Sąd Rejonowy w Szczytnie VI Wydział Grodzki uznał oskarżonych M. W. i M. K. za winnych popełnienia zarzucanych im przestępstw. M. K. był w tym postępowaniu oskarżony o to, że w połowie czerwca 2003 r. nabył w Świętajnie od M. W. samochód ciężarowy marki Ford Transit nr nadwozia [...], rok produkcji 1993, o wartości szacunkowej 12000,00 zł, który został wprowadzony na polski obszar celny przez nieustalone przejście graniczne bez zgłoszenia celnego, skutkiem czego Skarb Państwa został narażony na uszczuplenie cła w wysokości 4.200,00 zł i podatku VAT w wysokości 3.564,00 zł, co stanowi przedmiot czynu zabronionego, określonego w Kodeksie karnym skarbowym.
Strona skarżąca stawiając powyższe zarzuty pomija, że zgodnie z treścią art. 273 Kodeksu celnego, prowadzenie postępowania na podstawie przepisów karnych nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów niniejszej ustawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W literaturze przyjmuje się, że przepis ten wprowadza ogólną zasadę niezależności postępowania prowadzonego na podstawie przepisów prawa celnego od postępowania prowadzonego na podstawie przepisów karnych (por. F. Prusak, Kodeks celny, Komentarz, Warszawa 2000 r., str. 1076). Ustalenia poczynione w postępowaniu karnym mogą stanowić dowód w postępowaniu celnym, ale pod tym pojęciem należy rozumieć ustalenia co do faktów, a nie co do winy.
Mając na uwadze treść art. 273 Kodeksu celnego stwierdzić należy, że prowadzenie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, wykroczenie skarbowe lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania w sprawie celnej. Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i mają obowiązek dbania o przestrzeganie prawa przez stronę, miały zatem prawem przewidziany obowiązek przeprowadzenia postępowania celnego, w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru. W niniejszej sprawie organy celne przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe, co potwierdził Sąd I instancji uznając, że orzekały z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej.
Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 113 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że sąd administracyjny dokonuje analizy prawnej przepisów, które były podstawą decyzji i kontroluje decyzję wydaną na podstawie zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd I instancji mając na uwadze znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy trafnie uznał rozpoznawaną sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. W konkluzji stwierdzić należy, że w tym zakresie Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i w konsekwencji oddalił skargę na decyzje organów celnych, które wymierzyły należności celne i podatkowe w związku z nielegalnym wprowadzeniem pojazdu na polski obszar celny.
Za bezzasadne należało więc uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 106 § 3 i art. 113 p.p.s.a. i w związku z powyższym stwierdzić, że zarzuty procesowe strony skarżącej nie podważyły oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga przypomnienia, że według treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. może ono polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji naruszył treść przepisu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu cywilnego dokonując jego błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że dłużnikiem celnym jest osoba, która w cudzym imieniu i na cudzy rachunek nabyła towar ze świadomością jego nielegalnego wprowadzenia bądź zaniechaniem, na skutek niedbalstwa uzyskania wiedzy w tym zakresie.
Powyższy zarzut jest bezzasadny. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie powyższego przepisu omyłkowo wskazując na zamieszczenie go w ustawie – Kodeks cywilny, podczas gdy z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w istocie skarżący kwestionuje wykładnię wymienionego przepisu, zamieszczonego w ustawie z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisu art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym.
Z kolei w myśl przepisu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar, o którym mowa w § 1, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego i w konsekwencji uznał M. K. (obok M.W.) za solidarnie zobowiązanego do uiszczenia należności celnych i podatkowych, wobec uznanego przez Sąd I instancji za bezsporny faktu nabycia spornego pojazdu przy posiadaniu wiedzy o tym, że pojazd ten nie został przedstawiony organom celnym do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Braku staranności po stronie skarżącego należy upatrywać przede wszystkim w jego niefrasobliwym podejściu do zakupu spornego pojazdu, mając w szczególności na uwadze, że skarżący nie wykazał w tym zakresie zainteresowania faktem, iż pojazd ten posiadał niemieckie numery rejestracyjne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.).