Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GSK 2043/18

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA) wyrokiem z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 779/17, oddalił skargę D. G. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Skarżąca [...] maja 2013 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r., w którym zadeklarowała uprawy w ramach:

1. - wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) o łącznej pow. [...] ha w ramach działki rolnej [...] o pow. [...] ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...], z zadeklarowaną uprawą w plonie głównym "mieszanka traw z motylkowatymi";
2. - wariantu 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) o łącznej powierzchni [...] ha w ramach działki rolnej [...] o pow. [...] ha położonej na działce ewidencyjnej [...], z zadeklarowaną uprawą w plonie głównym "mieszanka traw z motylkowatymi" oraz działki [...] o pow. [...] ha położonej na działce ewidencyjnej [...], z zadeklarowaną uprawą w plonie głównym "mieszanka traw z motylkowatymi";
3. - wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) o łącznej powierzchni [...] ha w ramach działki rolnej [...] o pow. [...] ha położonej na działce ewidencyjnej [...], z zadeklarowaną uprawą w plonie głównym "sad, jabłoń domowa".

W lipcu i sierpniu 2013 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie działania "program rolnośrodowiskowy", z której sporządzono raport nr [...] z [...] sierpnia 2013 r., następnie uzupełniony. Ostateczna wersja raportu z czynności kontrolnych, zawierała następujące ustalenia:

1. - w ramach wariantu 2.1 działki rolnej [...] z deklaracją [...] ha "mieszanki traw z motylkowatymi" stwierdzono pow. [...] ha uprawy mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi" co zostało utrwalone na dokumentacji fotograficznej nr 3-8 oraz zastosowano kod pokontrolny DR13 - "Zadeklarowana powierzchni całkowita działki rolnej jest mniejsza od powierzchni całkowitej stwierdzonej";
2. - w ramach wariantu 2.2 - działki rolnej [...] z deklaracją [...] ha "mieszanki traw z motylkowatymi" stwierdzono pow. [...] ha uprawy "trawy na gruntach ornych", co zostało utrwalone na dokumentacji fotograficznej nr 18-23 i zastosowano kody pokontrolne DR13+ "Zadeklarowana powierzchni całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej", DR52 "Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania", DR53 "Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania", DR6 "Nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy do tej samej lub wyższej grupy płatności";
3. - działki rolnej [...] z deklaracją [...] ha "mieszanki traw z motylkowatymi" stwierdzono pow. [...] ha uprawy mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi i drobnonasiennymi" co zostało utrwalone na dokumentacji fotograficznej nr 2, 16, 17 oraz zastosowano kod pokontrolny DR37 "Identyfikacje działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS";
4. - w ramach wariantu 2.10 działki rolnej [...] z deklaracją [...] ha "sad jabłoń domowa" stwierdzono pow. [...] ha uprawy "jabłoń domowa" oraz sporządzono dokumentację fotograficzną nr 9-15. Ponadto w ramach kontroli spełnienia wymogów programu rolnośrodowiskowego. w ramach działki rolnej [...] negatywnie został zweryfikowany (str. 10 raportu):
5. - pkt F czy "Wszystkie uprawiane drzewa oraz krzewy spełniają wymogi określane § 9 ust 2 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. - dotyczy wariantów 2.9. 2.10, 2.11, 2.12" oraz zastosowano kod E2 "materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań";
6. - pkt G czy "Rolnik utrzymuje minimalną obsadę drzew i krzewów zgodnie z tabelą zawarta w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. - dotyczy wariantów 2.9, 2.10, 2.11, 2.12", wpisano liczbę drzew [...] oraz zastosowano kod E7 "nieutrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady)". W uwagach zostało odnotowane "dz. D stwierdzono [...] szt. sadzonek, w tym [...] szt. sadzonek suchych oraz [...] szt. sadzonek niespełniających wymóg. Wymagana liczba sadzonek [...] szt. (przy 5% tolerancji [...] szt.) średnia wysokość sadzonek spełniających wymogi wynosi 100 cm".

Decyzje Kierownika ARiMR dotyczące wniosku skarżącej o przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2013 r. zostały przez Dyrektora ARiMR uchylone z uwagi na potrzebę przeprowadzenia szerszego postępowania wyjaśniającego.

Kierownik ARiMR [...] sierpnia 2016 r. wydał decyzję, w której:

1. - przyznał płatność rolnośrodowiskową na 2013 r. w wysokości 14.417,50 zł w ramach wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności);
2. - odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. w ramach wariantów 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) i wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) oraz ustalił sankcję w wysokości 974,40 zł.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, Dyrektor ARiMR decyzją z [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR z [...] sierpnia 2016 r.

Dyrektor ARiMR ustalił, w oparciu o raport z kontroli na miejscu, że w 2013 r. pow. działki rolnej E (wariant 2.1) była większa od deklarowanej i wynosiła [...] ha, pow. działki rolnej C (wariant 2.2) była równa pow. deklarowanej i wynosiła [...] ha, pow. działki rolnej B (wariant 2.2) była mniejsza niż deklarowana i wynosiła [...] ha, a dodatkowo nie znajdowała się na niej deklarowana uprawa mieszanki traw z motylkowatymi lecz trawy na gruntach ornych, pow. działki rolnej D (wariant 2.10) była równa powierzchni deklarowanej i wynosiła [...] ha, lecz podczas kontroli stwierdzono na niej nieprawidłowość w zakresie "czy wszystkie uprawiane drzewa lub krzewy spełniają wymogi określone w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r." (kod błędu E2), oraz w zakresie "czy rolnik utrzymuje minimalną obsadę drzew i krzewów zgodnie z tabelą zawarta w załączniku nr 3 do rozporządzenia z 2009 r." (kod błędu E7).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że działce rolnej D o pow. [...] ha nie została zachowana minimalna obsada dla jabłoni domowej ([...] szt.), która skutkuje pomniejszeniem płatności o 100% w stosunku do działki rolnej, na której takie uchybienie stwierdzono. W związku z tym, że uchybienie dotyczyło wszystkich działek rolnych odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że skarżąca już w 2012 r. wiedziała o braku wymaganej obsady drzew w sadzie, co potwierdza dostarczony przez nią protokół z kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą [...] sierpnia 2012 r., podczas której stwierdzono obsadę żywych sadzonek w ilości 100 szt./ha, a mimo tego nie podjęła działań w celu uzupełnienia braków.

W ocenie Dyrektora ARiMR raport z czynności kontrolnych na miejscu z 2013 r. został sporządzony poprawnie i zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa, a sam przebieg procesu realizacji kontroli na miejscu nie zawiera nieprawidłowości, które dawałyby podstawę do podważenia jej wyników. W raporcie wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Znajduje to oparcie w dołączonym do raportu materiale graficznych i dokumentacji fotograficznej - weryfikowanej i wyjaśnianej wielokrotnie w związku z prośbami skarżącej. W toku kontroli sporządzone zostały dokładne szkice z przeprowadzonego pomiaru, na które naniesiony został przebieg granic skontrolowanej działki, oznaczone zostały obszary wykluczone z płatności oraz wskazane miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działce.

Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę na decyzję Dyrektora ARiMR.

WSA wskazał, że zarzuty skarżącej dotyczą ustaleń organów co do działki rolnej D o pow. [...] ha, zadeklarowanej do płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawienia).

W tym zakresie WSA wskazał, że ustalenia faktyczne w zakresie powierzchni gruntów działki rolnej D kwalifikujących się do objęcia w ramach deklarowanego wariantu 2.10, organ oparł na pomiarach dokonanych podczas kontroli na miejscu w 2013 r. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że strona uczestniczyła w kontroli poprzez swojego pełnomocnika, który w toku kontroli nie wniósł uwag do raportu. Załącznikiem do raportu jest płyta CD ze zdjęciami. Raport z kontroli został przekazany pełnomocnikowi [...] sierpnia 2013 r.

Na działce rolnej D kontrola stwierdziła nieutrzymanie minimalnej obsady drzew (przy granicy błędu 5% wymaganej obsady) wymienionej w tabeli zawartej w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 2009 r.). Na działce stwierdzono [...] sadzonek, w tym [...] sadzonek suchych i [...] sadzonek niespełniających wymogów. Wymagana liczba sadzonek na pow. [...] ha to [...], przy uwzględnieniu 5% tolerancji - [...]. Liczba sadzonek spełniających wymogi wyniosła natomiast na działce rolnej D - [...] szt. ([...] - [...] - [...] = [...]), co przy powierzchni sadu równej [...] ha, daje obsadę 60 szt./ha, zamiast wymaganej przepisami obsady 125 szt./ha.

WSA podkreślił, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z 2009 r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (tj. pakietu Rolnictwo ekologiczne) płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, co dotyczy m.in. wariantu dziesiątego.

Wskazane w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z 2009 r. wymagania określone zostały w części B poz. II pkt 1 załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189; dalej: rozporządzenie z 2007 r.) w myśl którego, elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien spełniać następujące, minimalne wymagania jakościowe:

1. 1) wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej;
2. 2) średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania;
3. 3) powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

Stosownie do § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2009 r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. W myśl ust. 2 tego paragrafu, wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Z tabeli stanowiącej ten załącznik wynika, że dla upraw sadowniczych i jagodowych nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) skutkuje zastosowaniem 100% zmniejszenia płatności.

WSA wskazał, że podczas kontroli na działce rolnej D z deklaracją jabłoni domowej, stwierdzono wprawdzie sad jabłoniowy, jednak po przeliczeniu i sprawdzeniu poszczególnych drzewek okazało się, że tylko [...] drzewek spełniało wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych w przywołanym wyżej załączniku Nr 9 dział B, pkt 5 rozporządzenia z 2007 r. Pozostałe [...] drzewek było żywych, ale niespełniających opisanych wyżej wymogów, ponadto [...] drzewek było uschniętych.

Zatem stwierdzone w czasie tej kontroli ilości drzewek spełniających wymogi przewidziane w ww. przepisach, co do wysokości i grubości, w sposób zdecydowany odbiegały od minimalnej, wymaganej ilości drzewek spełniających powyższe parametry - 125/ha, nawet z uwzględnieniem 5% tolerancji dla wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia z 2009 r.

WSA dodał, że udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny, a skarżąca od 2012 r. jest uczestnikiem programu rolnośrodowiskowego, ponadto jej pełnomocnik od 2011 r. realizuje program rolnośrodowiskowy też w zakresie wariantu 2.10 na powierzchni [...] ha m.in. na sąsiedztwie działki rolnej D (dz. ewid. [...]). Przyjąć należy zatem, że zarówno strona, jak i jej pełnomocnik posiadali niezbędną wiedzę w zakresie wymogów programu rolnośrodowiskowego. Ponadto, skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności.

Podsumowując, WSA stwierdził, że ustalenia organów oparte przede wszystkim na raporcie kontroli, są prawidłowe. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności i dowody w sprawie, kontrola na miejscu w 2013 r., została przeprowadzona zgodnie ze stosownymi wymogami. Poświadczeniem stwierdzeń zawartych w raporcie są zdjęcia wykonane w trakcie kontroli, które dowodzą prawdziwości danych zawartych w raporcie. Na działce D wykonano 7 zdjęć w różnych miejscach działki i w różnych kierunkach. Zdjęcia wraz ze szkicami działki rolnej D sporządzonymi w trakcie kontroli stanowią spójną całość i świadczą o tym, że kontrolerzy byli obecni w różnych miejscach działki rolnej, tak aby móc dokonać pomiarów i wykonać fotografie. Stan uprawy sadowniczej uwidoczniony na zdjęciach potwierdza ustalenia poczynione w trakcie kontroli - sad jest w bardzo złym stanie, wiele drzewek uległo niemal całkowitemu zanikowi.

Za niezasadne WSA uznał zarzuty dotyczące sposobu dokonania pomiaru drzewek przez kontrolujących, jak również długości trwania kontroli oraz daty podpisania raportu z kontroli przez pełnomocnika skarżącej.

WSA wskazał, że na okoliczność metody pomiaru drzewek inspektorzy terenowi zostali przesłuchani w charakterze świadków, a także składali pisemne wyjaśnienia. Wynika z nich, że kontrolujący dokonali tego pomiaru stosownie do wymogów określonych przez cytowane wyżej przepisy, tzn. wysokość drzewek mierzona była od szyjki korzeniowej drzewka, a średnica pnia 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania. W oparciu o wyjaśnienia inspektorów, które zawarto w ich notatce służbowej z [...] maja 2016 r. oraz złożone przez nich zeznania, WSA stwierdził, że inspektorzy w trakcie zeznań, opisując wykonywanie czynności pomiarowych sadzonek jabłoni, popełnili błąd, określając miejsce od którego mierzono sadzonki jako "miejsce uszlachetnienia", a nie "szyjka korzeniowa". Błąd ten został jednak poprawiony i dokładnie wytłumaczony jeszcze w trakcie składania zeznań, a inspektorzy prawidłowo określili miejsce od którego wykonywali pomiar, jako miejsce "wychodzenia korzenia ponad ziemię".

Przy czym WSA podkreślił, że błąd ten nie ma większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ końcowe ustalenia pokontrolne nie zmienią się, nawet gdyby hipotetycznie zostało przyjęte, że sadzonki uznane przez inspektorów za niespełniające wymogów ([...] szt.) są prawidłowe i doliczono je do [...] drzewek, uznanych za spełniające wymogi. W wyniku tej operacji uzyskana zostaje ilość [...] drzewek jabłoni spełniających wymogi, a ta ilość jest jednak i tak zbyt mała, gdyż minimalna obsada dla powierzchni [...] ha (po uwzględnieniu 5% tolerancji) to [...] drzewek. Dlatego ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych byłyby nadal prawidłowe, a wynikające z ich zastosowania konsekwencje uprawnione.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z kontroli gospodarstwa na miejscu na okoliczność prawidłowego stanu uprawy, WSA wskazał, że ze względu na upływ blisko 4 lat od momentu kontroli zakończonej raportem z 2013 r., taki dowód nie wniesienie nic do nowego do sprawy.

Odnosząc się do powołanego przez skarżącą pisma Ministerstwa Rolnictwa z wytycznymi w zakresie konieczności przeprowadzania rekontroli w sadach, WSA zauważył, że jak wynika z wyjaśnień organu I instancji nigdy do tego organu pismo to nie dotarło, a na rozprawie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że również tego pisma nie posiada. Wiedzę o nim uzyskał z pisma Zachodniopomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach z [...] października 2012 r., skierowanego do nieznanej osoby. Jak wynika z treści tego pisma Ośrodka Doradztwa, złożonego przez stronę w formie kserokopii jako dowód w sprawie, pismo Ministerstwa Rolnictwa z wytycznymi, dotyczyć miało sposobów i procedur szacowania szkód w sadach, natomiast kontrole na miejscu ARiMR takich czynności nie wykonują. Trudno zatem uznać, aby pismo Ośrodka Doradztwa Rolniczego, mogło być jakimkolwiek dowodem w kontekście realizacji kontroli przez organy ARiMR.

Ponadto odpowiedź Ośrodka, dotyczy sadu gruszowego, a w przypadku kontroli ARiMR u skarżącej kontrolowano sad jabłoniowy. Porównywanie zaś sadu jabłoni z sadem gruszy jest niewłaściwe, ponieważ drzewo gruszy jest bardziej wrażliwe na warunki atmosferyczne (przymrozki, susze itp.) niż drzewo jabłoni.

WSA nie zgodził się z zarzutem, że kontrola w gospodarstwie rolnym skarżącej trwała kilka dni, a jej pełnomocnik nie podpisał i nie otrzymał raportu z kontroli [...] sierpnia 2013 r. WSA wskazał, że z załączonego do akt administracyjnych raportu z czynności kontrolnych wynika, że K. G. podpisał się na każdej stronie raportu (od 1 do 11) przy dacie [...] sierpnia 2013 r., jako osoba obecna przy kontroli, a na ostatniej stronie tego dokumentu umieścił dodatkowo swój podpis przy rubrykach: "Data podpisania Raportu [...].08.2013" i "data otrzymania Raportu [...].08.2013". Wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie przed sądem, iż cały raport podpisał bez zapoznania się z jego treścią - "in blanco", a jego kopię otrzymał pocztą dopiero w grudniu 2013 r., mogą świadczyć jedynie o niepoważnym i lekceważącym podejściu do obowiązków i uprawnień wynikających z udzielonego mu przez stronę pełnomocnictwa.

WSA wskazał, że przedłożone organom faktury zakupu z [...] sierpnia 2013 r., nie mogą stanowić dowodu tego, iż pełnomocnik skarżącej w tym dniu nie przebywał w Łodzi i nie mógł podpisać raportu. Data wystawienia faktur nie jest jednoznaczna z datą ich odbioru, brak jest potwierdzenia, że faktury odebrane zostały osobiście przez pełnomocnika, a ponadto nawet, jeżeli w tym dniu przebywał on w innym mieście nie oznacza, że nie mógł tego samego dnia być w Łodzi.

WSA dodał, że pisemne oświadczenia: Aliny Kaszubskiej, Natalii Markowskiej, Stanisława Rogalskiego, przedłożone organowi na okoliczność wadliwego ustalenia w raporcie przez inspektorów czasu trwania kontroli, nie dowodzą tego, że we wskazanych datach kontrola w gospodarstwie rolnym skarżącej faktycznie nie była przeprowadzana, gdyż nie precyzują one dokładnego miejsca spacerów czy pracy tych osób, a zatem nie wiadomo czy spacery i praca wykonywane były na działkach, których właścicielką jest skarżąca. Pełnomocnik podpisał natomiast raport z kontroli, z którego jednoznacznie wynika, że kontrola trwała od [...] lipca do [...] sierpnia 2013 z przerwą w wykonywaniu czynności kontrolnych: [...] sierpnia 2013. Zatem próba podważenia faktu przeprowadzenia kontroli na miejscu, poprzez składanie oświadczeń postronnych osób, które jakoby nie widziały kontrolujących, a z drugiej strony potwierdzają, że w gospodarstwie odbywała się kontrola, podważa przede wszystkim wiarygodność tych oświadczeń.

Wykonana dokumentacja kontrolna (zdjęcia, szkice pomiarowe, ustalenie rodzaju upraw, policzenie drzewek jabłoni, itd.), a także fakt podpisania raportu z czynności kontrolnych przez pełnomocnika skarżącej bez jakichkolwiek zastrzeżeń, jednoznacznie potwierdza fakt wykonania kontroli na miejscu w sposób prawidłowy.

WSA wskazał także, że złożony przez stronę dowód w postaci pierwszej i ostatniej strony protokołu kontrolnego Jednostki Certyfikującej, nie został przez organy pominięty. Organy wyjaśniły bowiem, że kontrole Jednostki Certyfikującej mają zupełnie inny charakter i prowadzone są pod innym kątem niż kontrole BKM ARiMR. Istotą kontroli realizowanej przez Jednostkę Certyfikującą jest atestacja, a jej celem sprawdzenie, czy cały proces wytwarzania i przygotowania produktu, od producenta do konsumenta, spełnia kryteria ekologicznej produkcji żywności, i to właśnie na tę okoliczność wystawiany jest przez Jednostkę Certyfikującą certyfikat zgodności, natomiast wizytacja terenowa Inspektorów Terenowych BKM ARiMR ma na celu "porównanie danych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o płatności w danym roku ze stanem faktycznym "na gruncie w dniu kontroli". Tak więc uzyskanie przez beneficjenta certyfikatu ekologicznego nie stoi w sprzeczności ze stwierdzeniem nieprawidłowości przez kontrolę ARiMR.

Jedno nie wyklucza drugiego, ponieważ dotyczy zupełnie innych wymogów i dlatego ustaleń protokołu Jednostki Certyfikującej w żaden sposób nie można łączyć z ustaleniami pokontrolnymi ARiMR. Można nie spełniać wymogu prawidłowej obsady, ale produkować ze zbyt małej ilości drzewek ekologiczne owoce. Powoływanie się zatem przez skarżącą na pozytywną opinię Jednostki Certyfikującej z 2012 r. w celu podważenia ustaleń z wykonanej w 2013 r. kontroli ARiMR jest nieuprawnione, zarówno ze względu na merytorykę kontroli, jak i odległy czas dzielący obie kontrole.

Ponadto WSA wskazał, że Jednostka Certyfikująca [...] sierpnia 2012 r., a więc rok przed kontrolą ARiMR, stwierdziła obsadę żywych sadzonek w ilości [...] szt. na ha, czyli już wtedy brakowało skarżącej do pełnej obsady minimalnej (z uwzględnieniem 5% tolerancji) [...] szt. drzewek na ha. Skarżąca znając ten wynik powinna jak najszybciej uzupełnić brakującą obsadę. Tymczasem kontrola ARiMR w 2013 r. potwierdziła wcześniejszą nieprawidłowość, oraz kolejne zmniejszenie obsady o około 40%. Sama faktura zakupu drzewek owocowych z [...] kwietnia 2012 r. nie może być brana pod uwagę jako dowód w sprawie, potwierdzający że skarżąca dokonała nasadzeń, gdyż jest wystawiona na K. G., a kontrolę na miejscu przeprowadzano w gospodarstwie skarżącej. Fakt, że K. G. był pełnomocnikiem skarżącej nie ma znaczenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy on osobiście otrzymywał płatność rolnośrodowiskową z tytułu uprawy drzewek owocowych. Poza tym, inspektorzy terenowi nie kontrolują w tym przypadku zakupu materiału szkółkarskiego tylko rzeczywisty stan sadu jabłoniowego.

Podsumowując, WSA stwierdził, że nie sposób zarzucić w sprawie wadliwości raportu sporządzonego z czynności na miejscu, a w konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych, jako, że spełnia on wymagania wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach PROW na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1493), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173; dalej: ustawa o wspieraniu).

WSA stwierdził, że wbrew zarzutom skargi, organy nie dopuściły się w prowadzonym postępowaniu naruszenia przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.; dalej: kpa). WSA wskazał, że w przypadku postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej kwestia postępowania dowodowego uregulowana jest w art. 21 ustawy o wspieraniu. Zgodnie z art. 21 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności;

1. 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
2. 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
3. 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się. Z kolei ust. 3 art. 21 ww. ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Całkowicie bezpodstawne są w tym świetle, jak też przez pryzmat poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności stwierdzenia nieprawidłowości na działce rolnej D, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 6, 8 czy 11 kpa.

WSA zaznaczył, że dokumenty i rysunki złożone przez skarżącą do akt sądowych [...] grudnia 2017 r., tj. po zamknięciu rozprawy, a przed ogłoszeniem wyroku, choć znajdują się w aktach sądowych, nie mogą być brane pod uwagę przez sąd przy orzekaniu. Po pierwsze treść tych pism częściowo potwierdza to, co już w aktach się znajduje, a kopia wystąpienia pokontrolnego NIK w niewielkim stopniu odnosi się do przedmiotu niniejszego postępowania, ponadto sąd administracyjny rozpoznaje sprawę ze skargi na decyzję administracyjną na podstawie akt zgromadzonych przez organ administracji publicznej w toku postępowania.

Sąd administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zamknięcie rozprawy następuje, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Tak było w niniejszej sprawie, gdyż sąd stwierdził, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne sprawy zostały ustalone i wyjaśnione. Odroczenie publikacji wyroku spowodowane było brakiem dokumentu potwierdzającego udzielenie przez skarżącą pełnomocnictwa mężowi, a sąd nie zobowiązywał stron do przedłożenia żadnych innych dodatkowych załączników.

W tej sytuacji, WSA na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270, ze zm.; dalej: ppsa), oddalił skargę.

Skargę kasacyjną wniosła skarżąca, zaskarżając wyrok WSA w całości. Zaskarżonemu wyrokowi – na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa – zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego:

1. a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, wyrażające się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniem dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami wiedzy rolniczej skutkującą niezasadnym przyznaniem mocy dowodowej oraz wiarygodności dokumentowi w postaci raportu z czynności wykonanych [...] lipca - [...] sierpnia 2013 r., podczas gdy wadliwy sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz wadliwa weryfikacja raportu z czynności kontrolnych pozbawiają ten dowód wartości dowodowej oraz sprawiają, że nie może decydować on decydować o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, za czym przemawiają następujące powody:
2. - podczas kontroli dokonano wadliwego ustalenia liczby drzew niespełniających wymogów dotyczących kwalifikowanego materiału szkółkarskiego określonego w załączniku nr 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego polegające na wadliwym pomiarze wysokości drzewek owocowych, których wysokość nie była określana od szyjki korzeniowej tylko powyżej miejsca uszlachetniania, czyli co najmniej 10 cm wyżej, niż powinno to mieć miejsce;
3. - odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, iż skarżąca dochowała wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego, w sytuacji gdy zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r., wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego;
4. b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. w zw. z art. art. 6 kpa w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa, poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów i argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji i niewyjaśnienie przyczyn odmówienia im racji, a ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do przedstawienia własnego stanowiska organu I instancji niepołączonego z analizą argumentów podnoszonych przez skarżącą, podczas gdy uzasadnienie decyzji powinno zawierać rzeczowe odniesienie się do zarzutów i argumentów strony istotnych dla rozstrzygnięcia oraz ich merytoryczną ocenę, z dokładnym wskazaniem przyczyn uznania ich za niezasadne i nie powinno ograniczać się jedynie do zanegowania stanowiska skarżącej, bądź do przedstawienia własnego stanowiska organu.

W efekcie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniosła także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).

W myśl art. 183 § 1 ppsa – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio ppsa). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że autor skargi kasacyjnej w istocie powtarza argumentację dotychczas prezentowaną w sprawie. Zarzuty skargi kasacyjnej stanowią niemal powtórzenie zarzutów skargi, a jedynie uzupełniono je o zarzuty naruszenia przepisów art. 174 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, które WSA miał naruszyć poprzez nieuchylenie skarżonego wyroku. Tymczasem oceniać należy, że zarzucone kwestie zostało już przez WSA wyjaśnione i ocenione, a skarżąca nie formułuje zarzutów wobec zaskarżonego wyroku na podstawie art. 134 § 1 czy 141 § 4 ppsa. W sytuacji, gdy skarżąca kasacyjnie powtarza te same twierdzenia, nie wnosząc do sprawy nowej argumentacji, należy uznać, że odpowiedź WSA wyczerpuje wątpliwości strony.

Naczelny Sąd Administracyjny ocenia zatem, że WSA prawidłowo zinterpretował znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy i wyjaśnił ich wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tymczasem strona w skardze kasacyjnej po raz kolejny powtarza te same twierdzenia, bez odpowiedniej refleksji i bez odniesienia się do istoty stanowiska zawartego w zaskarżonym orzeczeniu.

Można więc za WSA powtórzyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej, jej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane zostały wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa. W tym zakresie wskazać należy na specjalne regulacje prawne dotyczące przyznania pomocy finansowej w przypadku płatności rolnośrodowiskowych, które modyfikują zakres postępowania określony przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

I tak zgodnie z art. 21 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu – z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności;

1. 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
2. 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
3. 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Przytoczony przepis modyfikuje zatem obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania – określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Z związku z tym w sprawie nie znajdują zastosowania zarzucane przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok NSA z 19 lutego 2015 r. II GSK 2327/13; dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa. To nie organ administracji publicznej, a wnioskodawca, ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyroki NSA z: 25 października 2011 r. II GSK 1075/10, 7 marca 2012 r. II GSK 88/11, 17 czerwca 2015 r. II GSK 832/14).

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w omawianym trybie szczególnym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego następuje w ramach zasady swobodnej oceny dowodów.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że organ dopuścił się naruszenia zasady wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego - sformułowanej w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, jak również do tego, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organ i zaakceptowana następnie przez WSA narusza art. 80 kpa – zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.

Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Te reguły zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie, na co prawidłowo zwrócił uwagę WSA, akceptując ocenę dowodów dokonaną przez organ. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a proces subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowane przepisy prawa materialnego również jest prawidłowy.

Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, WSA trafnie przyjął, że z zebranych w sprawie dowodów jednoznacznie wynika, że podczas kontroli na miejscu z 2013 r. kontrolerzy w sposób prawidłowy na działce rolnej D stwierdzili sad jabłoniowy, w którym tylko [...] drzewek spełniało wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego. Pozostałe [...] drzewek było żywych, ale niespełniających opisanych wyżej wymogów, ponadto [...] drzewek było uschniętych. Ilość ta odbiegała od minimalnej, wymaganej ilości drzewek spełniających parametry – 125 szt./ha, nawet z uwzględnieniem 5% tolerancji dla wymaganej obsady.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że jak zauważył WSA, końcowe ustalenia pokontrolne nie zmienią się, nawet gdyby hipotetycznie zostało przyjęte, że sadzonki uznane przez inspektorów za niespełniające wymogów ([...] szt.) są prawidłowe i doliczono je do [...] drzewek, uznanych za spełniające wymogi. W wyniku tej operacji uzyskana zostaje ilość [...] drzewek jabłoni spełniających wymogi, a ta ilość jest jednak i tak zbyt mała, gdyż minimalna obsada dla powierzchni [...] ha (po uwzględnieniu 5% tolerancji) to [...] drzewek. Dlatego ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych byłyby nadal prawidłowe, a wynikające z ich zastosowania konsekwencje uprawnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się także z poglądem WSA, że protokół kontrolny Jednostki Certyfikującej, pozostawał bez wpływu na wynik sprawy. Wynika to z tego, że kontrole Jednostki Certyfikującej mają zupełnie inny charakter i prowadzone są pod innym kątem niż kontrole Biura Kontroli na Miejscu ARiMR. Istotą kontroli realizowanej przez Jednostkę Certyfikującą jest atestacja, a jej celem sprawdzenie, czy cały proces wytwarzania i przygotowania produktu, od producenta do konsumenta, spełnia kryteria ekologicznej produkcji żywności, i to właśnie na tę okoliczność wystawiany jest przez Jednostkę Certyfikującą certyfikat zgodności, natomiast wizytacja terenowa Inspektorów Terenowych BKM ARiMR ma na celu "porównanie danych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o płatności w danym roku ze stanem faktycznym "na gruncie w dniu kontroli". Tak więc uzyskanie przez beneficjenta certyfikatu ekologicznego nie stoi w sprzeczności ze stwierdzeniem nieprawidłowości przez kontrolę ARiMR.

Jedno nie wyklucza drugiego, ponieważ dotyczy zupełnie innych wymogów i dlatego ustaleń protokołu Jednostki Certyfikującej w żaden sposób nie można łączyć z ustaleniami pokontrolnymi ARiMR. Można nie spełniać wymogu prawidłowej obsady, ale produkować ze zbyt małej ilości drzewek ekologiczne owoce. Stanowisko takie było wielokrotnie reprezentowane w orzecznictwie (por. wyroki NSA z: 12 lipca 2016 r. II GSK 349/15 czy 17 kwietnia 2017 r. II GSK 2429/15).

Powoływanie się zatem przez skarżącą na pozytywną opinię Jednostki Certyfikującej z 2012 r. w celu podważenia ustaleń z wykonanej w 2013 r. kontroli ARiMR jest nieuprawnione, zarówno ze względu na merytorykę kontroli, jak i odległy czas dzielący obie kontrole.

Bezzasadny jest także zarzut dotyczący nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów i argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu, ponieważ jest to zarzut formalnie wadliwy i merytorycznie nietrafny. Przede wszystkim wskazać należy, że istotą postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest ocena zaskarżonego wyroku, a nie rozpoznanie istoty sprawy administracyjnej. W tej sytuacji autor skargi kasacyjnej – jak zaznaczono na wstępie uzasadnienia wyroku – powinien skoncentrować swoje zarzuty wobec treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku i przyjętych tam ustaleń stanu faktycznego sprawy przyjętego do jej rozpoznania. W przypadku zaś dostrzeżenia wad uzasadnienia zaskarżonego wyroku, skarga kasacyjna powinna zawierać zarzut oparty na art. 141 § 4 ppsa, dotyczącego wymogów prawidłowego sporządzenia uzasadnienia wyroku. Takiego zarzutu rozpoznawana skarga kasacyjna nie zawiera, a stan faktyczny sprawy przyjęty do jej rozpoznania przez WSA – jak wskazano wyżej – został ustalony przez organ ustalony w sposób prawidłowy, z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.